II SA/Lu 989/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (spr.), Sędzia NSA Witold Falczyński, Jerzy Drwal asesor WSA, Protokolant stażysta Tomasz Wójcik, po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Wojewody z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...]znak [...]; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej K. M. kwotę 30 (trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Działający z upoważnienia Wojewody Zastępca Dyrektora Wydziału Rozwoju Regionalnego, decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania K.M. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] marca 2003 r. znak: [...] odmawiającej zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości o powierzchni 335 m2 położonej przy A.S.P. u zbiegu z A.A., oznaczonej jako działka nr 61/1 - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że przeprowadzone w sprawie postępowanie wykazało sprzedanie przez K.M. Skarbowi Państwa aktem notarialnym z dnia [...] lipca 1972 r. Rep. Nr [...] działki o powierzchni 415,7 m2 /wg nowych pomiarów 458 m2/. Transakcja została zawarta na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, a przedmiotowa działka zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia [...] grudnia 1968 r. znak: [...] była przeznaczona pod budowę ulicy W./obecnie A.A./. Z ustaleń poczynionych w sprawie wynika, że działka ta nie stała się zbędna na cel jej wywłaszczenia ponieważ jej część o powierzchni 123 m2 została zajęta bezpośrednio pod jezdnię i chodnik, zaś pozostała część oznaczona nr ewid. 45/1 o powierzchni 335 m2, której zwrotu domaga się K.M., to grunt leżący poza chodnikiem stanowiący pobocze A.A. i S.P., który jest zadbanym pasem zieleni z dwoma drzewami. Pozostawienie tejże nieruchomości jako pasa zieleni podyktowane jest bezpieczeństwem użytkowników skrzyżowania stanowiącego ważny węzeł komunikacyjny. Zgodnie z treścią miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i sporządzonym na jego podstawie wyrysem z dnia 13 grudnia 2002 r. znak: A.AB.I.K.K.7328/111/02 przedmiotowa działka położona jest w liniach regulacyjnych układu komunikacyjnego ulic: A.S.P. – A.W.A. w klasie KDGP /ulice główne ruchu przyspieszonego/ oraz KDG /ulice główne/ z uwzględnieniem terenów zielonych spełniających rolę estetyczną i ochronną przed nadmiernym hałasem i zanieczyszczeniami. Z mapy sytuacyjno-wysokościowej wynika również, że przez działkę tę przebiega uzbrojenie podziemne /kanalizacja deszczowa, sanitarna, telefoniczna, kable niskiego napięcia. Z tych względów w sprawie nie zachodzą podstawy do zwrotu przedmiotowej nieruchomości określone w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Skargę do sądu administracyjnego wniosła K.M., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz zasądzenia na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła, że zaskarżona decyzja wydana została z obrazą art. 33 ust. 1 i art. 136 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa. Podniosła w skardze, że organy orzekające błędnie przyjęły zagospodarowanie całej wywłaszczonej nieruchomości na cel wywłaszczenia. Stanowisko, że część nieruchomości stanowiąca tzw. zielone pobocze drogi jest zajęciem nieruchomości pod drogę jest błędne, bowiem ustawa o drogach publicznych nie zna pojęcia pobocza, a zgodnie z art. 35 tej ustawy rezerwa terenu pod przyszłą budowę i modernizację dróg nie dopuszcza tylko wydawania zezwoleń budowlanych, a zarezerwowany teren może być wykorzystywany na cele rolnicze lub gospodarcze o tymczasowym charakterze. Skarżąca zarzuciła także, że rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy nie zastosował się do wytycznych zawartych w wyroku NSA z dnia 22 marca 2002 r. sygn. akt. II SA/Lu 1649/02, a powołując się na plan zagospodarowania przestrzennego z 2002 r. nie wziął pod uwagę, że wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości został złożony w 1997 roku. Podniosła także okoliczność nie wyjaśnienia i nie ustosunkowania się w zaskarżonej decyzji do faktu bezprawnego wykorzystywania części przedmiotowej nieruchomości przez właściciela posesji nr 27 przy A.S.P. dla celów dojazdu do jego działki oraz umieszczania reklam. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z obowiązującym prawem należy stwierdzić, że decyzja ta wydana została z naruszeniem prawa. Sprawa niniejsza była już rozpatrywana przez Sąd. Wyrokiem z dnia 22 marca 2002 r. wydanym w sprawie II SA/Lu 1649/00 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie uchylił decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2000 r. Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...]sierpnia 2000 r. znak: [...] odmawiające K.M. zwrotu nieruchomości położonej w L. przy A.S.P. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, jakie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności powinny zostać wyjaśnione. Zgodnie z art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm./ obowiązującej w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Wbrew dyrektywie powołanego przepisu, rozpatrując ponownie sprawę organy administracji nie w pełni zastosowały się do wytycznych zawartych w uzasadnieniu powołanego wyroku. Zgodnie ze wskazaniami Sądu ustaliły one powierzchnię i granice przedmiotowej nieruchomości zajętej bezpośrednio pod budowę jezdni i chodnika oraz wyjaśniły, że pozostała część wywłaszczonej nieruchomości o obecnym numerze ewidencyjnym 45/1 i powierzchni 335 m2 to grunt leżący poza chodnikiem, porośnięty zielenią. Nadal natomiast nie została wyjaśniona w sprawie okoliczność podnoszona przez skarżącą w postępowaniu wyjaśniającym, odwołaniu oraz skardze, a dotycząca użytkowania części wywłaszczonej nieruchomości przez właściciela posesji sąsiedniej, który urządził na niej dojazd oraz wykorzystuje ten teren do zamieszczania reklam. W tym zakresie nie zostały poczynione w postępowaniu administracyjnym żadne ustalenia, a organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji nie odniósł się do tego zarzutu, podnoszonego w odwołaniu oraz skardze. W powołanym wyroku Sąd wskazał także na konieczność wyjaśnienia, jaką szerokość ulicy przewidywała decyzja o pozwoleniu na budowę ulicy W./A./ na realizację której przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona. Wyjaśnił bowiem, że niewykorzystana przed złożeniem wniosku o zwrot nieruchomości działka gruntu nie może stanowić rezerwy terenu dla przyszłej przebudowy skrzyżowania. Brak ustaleń w tym zakresie stanowi naruszenie art. 7 oraz art. 77 § 1 i 80 kpa, a nie odniesienie się w decyzji do zarzutów odwołania, narusza wymogi art. 107 § 3 kpa. Odmawiając zwrotu wywłaszczonej nieruchomości bądź jej części organ musi w sposób nie budzący wątpliwości wykazać, że nieruchomość ta została w całości zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia, przy tym w świetle art. 136 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 46 poz. 543/ cel wywłaszczenia należy rozumieć bardzo ściśle. Przepis art. 136 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm./ wyraża bowiem regułę, że nieruchomość nie może być użyta na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, zaś art. 137 ust. 1 tej ustawy precyzuje, kiedy nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ orzekł jak w sentencji.