II SA 852/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski (spr.), Sędziowie WSA Grażyna Śliwińska, asesor WSA Andrzej Czarnecki, Protokolant Sylwia Urbańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi " B." P.P.U.H. Sp.j. w R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) decyzją z [...] stycznia 2003r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 k.p.a., art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1 i art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy z 6 września 2001r. o transporcie drogowym, zwanej dalej ustawą o t.d. (Dz.U. nr 125, poz. 1371), Lp. 6 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2002r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz.U. nr 115, poz. 999), § 2 ust. 2, § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 14 grudnia 2001r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz.U. nr 150, poz. 1684), utrzymał w mocy decyzję z [...] listopada 2002 r. [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego ([...]WITD), którą [...]WITD, powołując się na przepisy art. 93 ust. 1, 87 ust. 1 i 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o t.d., nałożył na P.P.U.H. "B." Sp.J. w R. (zwane dalej Spółką) karę pieniężną w kwocie 4000 zł za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Chodzi o przejazd [...] listopada 2002r. należącym do strony pojazdem [...] nr rejestr. [...] z przyczepą nr rejestr. [...], który został w tym dniu skontrolowany na drodze krajowej nr [...]. Organ odwoławczy nie podzielił argumentacji odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej, w którym Spółka akcentowała posiadanie przez kierowcę karty opłaty rocznej. Według Spółki została wprowadzona w błąd przy sprzedaży karty, co do jej rodzaju, zaś dyspozytor był przekonany, że upoważnia ona do zakwestionowanego przejazdu (pojazdem z przyczepą). Organ odwoławczy podał, że w świetle wymienionych wyżej przepisów kierowca pojazdu obowiązany jest mieć przy sobie dowód uiszczenia właściwej opłaty, zaś brak karty opłaty w pojeździe stwarza domniemanie nieuiszczenia tego świadczenia. W/w rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych określa rodzaje oraz cenę kart opłaty drogowej w zależności od ilości osi pojazdu oraz rodzaju emisji spalin. Obowiązek w zakresie posiadania prawidłowej karty opłaty spoczywa na przedsiębiorcy. Spółka zaskarżyła powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie z powodu wydania "z naruszeniem przepisów prawa materialnego, jak też przepisów postępowania (...)". W szczególności – według Spółki – nie wykazano podstaw i przyczyn nałożenia kary w oparciu o art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o t.d., w sytuacji okazania podczas kontroli przez kierującego pojazdem karty opłaty rocznej. W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) – sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (chodzi o ustawę z 30 sierpnia 2002r. – Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie to toczy się przed Sądem na podstawie wymienionej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zwanej dalej p.s.a.) Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych z 25 lipca 2002r. (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych i celowościowych. Skarga analizowana stosownie do wymienionych założeń kontroli sądowej decyzji administracyjnych, podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna nie naruszają prawa. Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organów, tak gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Poza sporem w sprawie pozostaje, że zakwestionowany w wyniku kontroli przejazd skarżąca Spółka wykonywała zespołem składającym się z pojazdu silnikowego i przyczepy o łącznej liczbie osi większej niż trzy. Wynika to zarówno z protokołu kontroli, na który powołuje się decyzja pierwszoinstancyjna, jak i ze stanowiska zajętego przez Spółkę w odwołaniu od tej decyzji oraz w skardze do Sądu. Jest to zatem okoliczność przyznana przez Spółkę. Tymczasem kierujący tym zespołem wylegitymował się kartą opłaty - rocznej na pojazd posiadający nie więcej niż trzy osie (a więc jak należy sądzić na sam pojazd samochodowy- bez przyczepy). Nie posiadał zatem właściwej karty opłaty drogowej – adekwatnej do wykonywanego przejazdu w/w zespołem o większej niż trzy ilości osi. Podpisał w/w protokół, w którym udokumentowane zostały wyniki przedmiotowej kontroli, nie czyniąc w nim żadnych zastrzeżeń co do jej przeprowadzenia i poczynionych ustaleń. Słusznie w tej sytuacji organ nałożył na Spółkę karę pieniężną za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach publicznych – w trybie zastosowanych w decyzji przepisów prawa. Godzi się odnotować, że w świetle art. 42 ust. 1 i 2 ustawy o t.d. przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy oraz przewozy na potrzeby własne są obowiązani do uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu, której rodzaj i stawka uzależnione są m.in. od czasu przejazdu i rodzaju pojazdu samochodowego, dopuszczalnej masy całkowitej oraz liczby osi. Szczegółowe zestawienie rodzajów opłat oraz stawek opłat zawarto w § 2 w/w rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 14 grudnia 2001r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych. Uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie przez przedsiębiorcę karty opłaty, która następnie podlega wypełnieniu (por. § 4 i 5 rozporządzenia) Stosownie do art. 87 ust. 1 ustawy o t.d. kierowca podczas przejazdu obowiązany jest mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in. dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych. Art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o t.d. przewiduje, że kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, podlega karze pieniężnej, której wysokość została ustalona w Lp. 6 załącznika do w/w rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2002r. w sprawie wysokości kar pieniężnych – na kwotę 4000 zł. Podkreślenia wymaga, że w świetle bardzo szczegółowego uregulowania rodzajów kart (rozporządzenie przewiduje kartę dobową, siedmiodniową, miesięczną, półroczną i roczną) oraz stawek opłat – uzależnionych od rodzaju pojazdu, dopuszczalnej masy i liczby osi, nie wystarczy legitymować się jakąkolwiek kartą opłaty, ale kartą, która jest odpowiednia do wykonywanego przejazdu. Każda inna karta niż karta w danych okolicznościach przejazdu wymagana cytowanymi wyżej przepisami, tak samo jak karta opłaty niewypełniona lub wypełniona w sposób inny niż określony w ust. 1 i ust. 3-5 omawianego rozporządzenia, a także zawierająca poprawki, nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty (por. § 5 ust. 6 rozporządzenia). Brak prawnych podstaw, żeby traktować inaczej (to znaczy lepiej) kartę opłaty nieodpowiednią (źle zakupioną) w okolicznościach wykonywanego przejazdu niż kartę niewypełnioną, wypełnioną źle lub zawierającą poprawki. Skutek prawny uiszczenia opłaty za przejazd wywołuje tylko i wyłącznie karta opłaty prawidłowa pod każdym względem. Brak takiej karty oznacza wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych – w rozumieniu art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o t.d. Przedsiębiorca wykonujący przewozy, zwłaszcza profesjonalne – jak w tej sprawie – winien znać przepisy regulujące problematykę działalności, którą się zajmuje, tak żeby w zakresie prowadzonej działalności nie dopuścić do naruszenia tych przepisów. M.in. odpowiada za wyposażenie kierowcy, którym się posługuje prowadząc tę działalność, w wymagane dokumenty, w tym w odpowiednią kartę opłaty i ponosi konsekwencje braku takiej karty. W/w przepisy ustawy o t.d. i aktów wykonawczych mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że w razie stwierdzenia naruszenia tych przepisów uprawniony organ obowiązany jest do nałożenia na podmiot wykonujący transport lub przewóz na potrzeby własne odpowiedniej kary pieniężnej w drodze decyzji administracyjnej. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.