II SA/Rz 116/04
WyrokWSA w Rzeszowie2004-06-03
Skład orzekający: Jerzy Solarski, Stanisław Śliwa, Krystyna Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nałożyć obowiązek usunięcia nieprawidłowości w budynku na osoby trzecie, których działania zdaniem właściciela doprowadziły do uszkodzenia budynku, zamiast na właściciela obiektu?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego może nałożyć obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w budynku wyłącznie na właściciela lub zarządcę obiektu, zgodnie z art. 66 Prawa budowlanego. Roszczenia właściciela wobec osób trzecich odpowiedzialnych za szkody powinny być dochodzone na drodze postępowania cywilnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą A. M. usunięcie nieprawidłowości w budynku mieszkalnym. A. M., reprezentowana przez pełnomocnika, kwestionowała decyzję, twierdząc, że za stan budynku odpowiedzialne są osoby trzecie, a ona sama nie posiada środków na wykonanie nakazanych robót. Sąd administracyjny rozpatrywał skargę A. M. na decyzję organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Solarski /spr./ Sędziowie NSA Stanisław Śliwa WSA Krystyna Józefczyk Protokolant: ref.staż. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości oddala skargę.
II SA/Rz 116/04
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. Nr 207 z 2003 r. poz. 2016/, po rozpatrzeniu odwołania A. M. -pełnomocnika A. M. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2003 r. nakazującej A. M. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce 1061 w J. przy ul. N., poprzez wykonanie wzmocnienia miejscowej ściany zewnętrznej południowo- wschodniej i ściany zewnętrznej południowo-zachodniej budynku wraz z częścią fundamentową oraz wykonanie opaski betonowej budynku przy ścianie od strony skarpy zgodnie z rozwiązaniami technicznymi podanymi w ekspertyzie Nr [...] z października 2003r. opracowanej przez Polski Związek Inżynierów i Techników Budownictwa Oddział [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu stwierdzone zostało, że organ I instancji działając na podstawie 66 ust. 1 Prawa budowlanego zobowiązał właściciela budynku A. M. do wykonania robót szczegółowo wyżej wymienionych. W decyzji nie określił terminu wykonania tych robót gdyż sprawa wszczęta została przed dniem 11 lipca 2003 r. tj. przed dniem obowiązywania ustawy z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy Prawo budowlane. W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik A. M. podnosiła, że wymienione roboty winny wykonać osoby odpowiedzialne za szkody; nie określiła, jakie to są osoby.
Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym organ stwierdził, że działanie nadzoru budowlanego jest prawidłowe. Z art. 61 Prawa budowlanego wynika obowiązek właściciela lub zarządcy obiektu utrzymywania i użytkowania obiektu w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz obowiązek utrzymywania obiektu w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. Z kolei art. 70 ustawy nakłada na właściciela, zarządcę lub użytkownika obiektu budowlanego obowiązek usunięcia stwierdzonych uszkodzeń oraz uzupełnienia braków, które mogłyby spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska. Za wykonanie robót budowlanych mających na celu doprowadzenie budynku do właściwego stanu odpowiedzialny jest właściciel, a jeżeli jego zdaniem odpowiedzialnymi za zaistniały stan są inne osoby, to właściciel może dochodzić swoich roszczeń na drodze postępowania cywilnego. Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji.
Na decyzję tą skargi wniosła A. M. - pełnomocnik A. M. domagając się ponownego rozpatrzenia sprawy. W skardze podniesiono, że nakaz wykonania robót jest oczywisty, jednakże strona, na którą obowiązek został nałożony nie zawiniła takiemu stanowi rzeczy. Winę ponoszą osoby trzecie, które posadowiły obiekty zalewowe pod budynkiem. Nadto w skardze zaznaczono, że adresat decyzji nie posiada środków niezbędnych do usunięcia nieprawidłowości a cały stan spowodowany został działaniami Burmistrza Gminy [...], który budował bez pojęcia i niezgodnie z prawem budowlanym wysokie groble stawów. Groble te po drugiej stronie zostały częściowo rozebrane na podstawie wyroku NSA sygn. SA/Rz 1959/01.
Odpowiadając na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i stwierdzając, że strona skarżąca nie neguje konieczności wykonania nałożonego obowiązku podkreślił, że decyzja ma oparcie w art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga jest nieuzasadniona.
Stan faktyczny jest niekwestionowany, o ile dotyczy wystąpienia uszkodzeń budynku szczegółowo opisanych w ekspertyzie Nr [...] z października 2003r. opracowanej przez Polski Związek Inżynierów i Techników Budownictwa Oddział [...]. Oczywistym też jest - nawet w świetle skargi - obowiązek wykonania wskazanych w ekspertyzie prac zabezpieczających. Spór natomiast sprowadza się do adresata obowiązku, gdzie skarżący-właściciel, przedmiotowego budynku domagał się w postępowaniu administracyjnym, a następnie w skardze skierowania nakazu do wskazanych osób trzecich, których działania ich zdaniem doprowadziły do uszkodzenia domu mieszkalnego.
Postępowanie w sprawie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce 1061 w J. przy ul. N. prowadzone przez organy nadzoru budowlanego wszczęte zostało w dniu 21.11.2000r. poprzez złożenie wniosku przez A. i A. M. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i ma oparcie w przepisach ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 207 z 2003 r. poz. 2016). Data wniosku (21 listopad 2000r.) przesądza o stosowaniu prze organy Prawa budowlanego w wersji sprzed daty wejścia w życie ustawy z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 80, poz.718). Wynika to z art. 7 ust. 1 tej ustawy: do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy (tj. 11.07.2003r. - art.9), a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotychczasowe (...).
Stosownie do art.61 Prawa budowlanego (w brzmieniu przed dniem 11.07.2003r.), właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany użytkować obiekt zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać go w należytym stanie technicznym i estetycznym. Z kolei art. 66 stanowił, że w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:
jest w nieodpowiednim stanie technicznym albo
powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia albo
jest użytkowany niezgodnie z przeznaczeniem bądź w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia,
właściwy organ wydaje decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.
Wskazane powyżej przepisy jednoznacznie wskazują adresata, na którym spoczywa obowiązek utrzymywania obiektu w należytym stanie technicznym i estetycznym: jest nim właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Takie sformułowanie art.61 Prawa budowlanego wyklucza tym samym w postępowaniu administracyjnym przed organem nadzoru budowlanego kierowanie nakazu do innych niż właściciel lub zarządca obiektu podmiotów. Równocześnie podkreślić należy, że Prawo budowlane nie zawiera żadnego innego unormowania, które dawałoby organom podstawę do ustalania winnych nieprawidłowości, o jakich mowa w art.66 ustawy, a w konsekwencji kierowania do innych niż właściciel lub zarządca obiektu nakazów, mających oparcie w ostatnio wskazanym przepisie.
Przenosząc wskazane unormowania na występujący w sprawie stan faktyczny stwierdzić należy, że właścicielem przedmiotowego budynku, a zarazem zarządcą jest skarżący A. M. Skoro tak, to przy bezspornym nieodpowiednim stanie technicznym budynku, organ nadzoru budowlanego nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości mógł nałożyć wyłącznie na A. M., w oparciu o art.66 pkt 1 Prawa budowlanego. Podkreślić przy tym należy, że decyzja wydana na podstawie art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nie tworzy dla właściciela obiektu lub jego zarządcy nowych obowiązków, tylko precyzuje ustawowe obowiązki i umożliwia egzekwowanie ich wykonalności (tak NSA w wyroku z dnia 13 listopada 2003 r. sygn. II SA/Wr 2725/2000 - nie publ.).
Stosownie do przepisu art.3 ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270, zwaną dalej P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, przy czym zaskarżony akt podlega uchyleniu w całości lub w części, jeżeli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, względnie inne naruszenie prawa, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że prawo nie zostało naruszone.
Z tych przyczyn skarga podlega oddaleniu, w oparciu o art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło