II SA/Gd 1645/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.), Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, asesor WSA Krzysztof Retyk, Protokolant Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 kwietnia 2001 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1/ stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2/ zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego W. C. 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Urząd Miejski w G. w piśmie z dnia 3 czerwca 1996 r. wyraził zgodę skarżącemu W. C. na oddanie M. K. w bezpłatne używanie części lokalu przy ulicy [...] w G. na okres od dnia 3 czerwca 1996 r. do dnia 2 czerwca 1999 r. Zameldowanie M. K. w przedmiotowym lokalu zostało dokonane w dniu 4 lipca 1996 r. na pobyt stały. W dniu 10 grudnia 1999 r. W. C. zwrócił się z wnioskiem do Urzędu Miejskiego w G. o wymeldowanie M.K., podając, iż minął termin na jaki osoba ta została zameldowana i obecnie nie wyraża zgody na jej dalszy pobyt w lokalu. Przedsiębiorstwo Gospodarki Mieszkaniowej "[...]" Zakład Budżetowy Rejon Obsługi Mieszkańców Nr [...] w piśmie z dnia 5 stycznia 2000 r. skierowanym do Urzędu Miejskiego w G. przyznało, że omyłkowo potwierdziło uprawnienia M.K. do przebywania w lokalu przy ulicy [...]w G. na pobyt stały, zamiast na pobyt czasowy. Decyzją z dnia 14 stycznia 2000 r. Prezydent Miasta, powołując się na art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, orzekł o usunięciu zapisu o zameldowaniu M. K. na pobyt stały w lokalu przy ulicy [...] w G. W uzasadnieniu podniesiono, iż zameldowanie M. K. w przedmiotowym lokalu nastąpiło z naruszeniem art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w myśl którego przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad dwa miesiące należy przedstawić potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. W odwołaniu od powyższej decyzji M. K. wskazała, iż nie wiedziała, że jest zameldowana na pobyt czasowy, nadto nie może ponosić konsekwencji błędu popełnionego przez pracownika Urzędu Miejskiego, który we właściwym czasie nie zauważył nieprawidłowości we wpisie o zameldowaniu. Rozpoznając odwołanie M. K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 3 kwietnia 2001 r. nr [...] uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i odmówiło wymeldowania M. K. z pobytu stałego w lokalu przy ulicy [...] w G. Uzasadniając swoją decyzję organ odwoławczy wskazał, że M. K. wypełniła formularz zgłoszenia pobytu stałego bowiem miała zamiar stałego przebywania w lokalu przy ulicy [...] w G. i nie wiedziała, że właściciel lokalu wyraził zgodę na oddanie jej w bezpłatne używanie jedynie części lokalu na okres 3 lat. Potwierdzenia uprawnień M.K. do stałego przebywania w spornym lokalu dokonał upoważniony pracownik zarządcy lokalu, a jej zameldowanie na pobyt stały nastąpiło w oparciu o potwierdzenie uprawnień, czyli w oparciu o błąd pracownika zarządcy lokalu. Organ drugiej instancji podniósł, iż M. K. dokonując obowiązku meldunkowego działała w dobrej wierze, a zatem nie może ponosić ujemnych konsekwencji niedbalstwa pracowników PGM i w tej sytuacji nie jest możliwe zastosowanie przez organ pierwszej instancji art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Następnie organ odwoławczy wskazując na treść art. 15 ust. 2 powołanej ustawy rozważył przesłanki wymeldowania M. K. z pobytu stałego w przedmiotowym lokalu i stwierdził, iż nie zachodzą przesłanki do jej wymeldowania. W skardze W. C. podniósł, iż M. K. od ponad roku nie mieszka u niego i nie interesuje się nim. W ocenie skarżącego zamiarem M. K. było pozbawienie go prawa do mieszkania. W konkluzji wniósł o wymeldowania M. K. z lokalu przy ulicy [...] w G.. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Stosownie do przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270). Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z powodów w niej wskazanych. Zgodnie z zawartą w art. 15 k.p.a. zasadą, postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Oznacza to, że organ odwoławczy jest obowiązany ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę, która uprzednio została rozpoznana i rozstrzygnięta przez organ pierwszej instancji. Zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej decyzją odwoławczą winien odpowiadać zakresowi rozstrzygnięcia sprawy przez organ pierwszej instancji. W postępowaniu odwoławczym może być bowiem rozpoznana i rozstrzygnięta wyłącznie ta sama sprawa pod względem podmiotowym i przedmiotowym. Organ pierwszej instancji w swej decyzji z dnia 14 stycznia 2000 r. orzekł o usunięciu zapisu o zameldowaniu M. K. w lokalu przy ulicy [...] w G. Podstawą prawną decyzji organu pierwszej instancji był art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 1984 r. nr 32, poz. 174 ze zm.). Organ drugiej instancji rozważając zasadność usunięcia zapisu o zameldowaniu M. K. w przedmiotowym lokalu powołał się również na art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i uznał, iż rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji nie było prawidłowe. W tym tylko zakresie organ drugiej instancji mógł orzekać w postępowaniu odwoławczym. Jednak organ drugiej instancji orzekł także w zakresie uregulowanym w art. 15 ust. 2 powołanej ustawy albowiem rozważył przesłanki wymeldowania M. K. z lokalu przy ulicy [...] w G. i w konsekwencji uznał, iż takowe nie zachodzą. Organ odwoławczy nie mógł rozszerzy zakresu sprawy rozstrzygniętej w pierwszej instancji. Skoro w przedmiotowej sprawie decyzja organu pierwszej instancji dotyczyła usunięcia zapisu o zameldowaniu M. K. w lokalu przy ulicy [...] w G., to niedopuszczalne było rozstrzygnięcie w postępowaniu odwoławczym o odmowie wymeldowania jej z przedmiotowego lokalu. W ten sposób Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło właściwość instancyjną – o sprawie wymeldowania orzekło po raz pierwszy w drugiej instancji. Tym samym pozbawiło skarżącego możliwości skorzystania z trybu odwoławczego w tej sprawie. W konsekwencji organ odwoławczy wydał swoją decyzję z naruszeniem przepisów o właściwości, mianowicie z naruszeniem art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, z którego wynika, że w pierwszej instancji o wymeldowaniu orzeka organ gminy. Nadto podejmując zaskarżoną decyzję organ odwoławczy naruszył rażąco prawo, mianowicie art. 15 k.p.a., gdyż pozbawił skarżącego drugiej instancji w sprawie wymeldowania M. K. Z tych wszystkich względów Sąd na mocy art. 134 § 1 i art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy winien sprawę rozpoznać w granicach określonych przez decyzję organu pierwszej instancji. Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia opartego na przepisie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie takie jest bowiem, zdaniem Sądu, obligatoryjne tylko wówczas, gdy zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja nadaje się ze swej istoty do wykonania. Decyzja o odmowie wymeldowania M.K. z lokalu przy ulicy [...] w G. nie nadaje się zaś do wykonania. Wobec tego zbędnym jest orzekanie w trybie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o możliwości jej wykonania. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.