I SA/Ka 729/03

WyrokWSA w Gliwicach2004-07-28

Skład orzekający: Anna Apollo, Krzysztof Wujek, Wiesław Morys

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka z o.o. wprowadzająca nielegalnie towar na polski obszar celny, w sytuacji gdy nadwyżka towaru została ujawniona po złożeniu zgłoszenia celnego, ponosi odpowiedzialność za dług celny i opłatę manipulacyjną dodatkową?
Ratio decidendi
Spółka z o.o. wprowadzająca nielegalnie towar na polski obszar celny, nawet jeśli nadwyżka towaru została ujawniona po złożeniu zgłoszenia celnego, ponosi odpowiedzialność za dług celny i opłatę manipulacyjną dodatkową. Kluczowe jest naruszenie przepisów celnych, a nie celowość działania. Odpowiedzialność wynika z faktu przejęcia odpowiedzialności za towar przez importera lub jego przedstawiciela po wprowadzeniu towaru na obszar celny.
Stan faktyczny
Spółka "A" sp. z o.o. wprowadziła na polski obszar celny towar w postaci benzyny bezołowiowej, która okazała się mieć większą wagę niż zadeklarowana w zgłoszeniu celnym. Organ celny I instancji stwierdził nielegalne wprowadzenie towaru i wymierzył cło oraz opłatę manipulacyjną. Dyrektor Izby Celnej uchylił decyzję w części dotyczącej cła i odsetek, ale utrzymał w mocy opłatę manipulacyjną, korygując jedynie ilość ujawnionego towaru. Spółka wniosła skargę do sądu, kwestionując prawidłowość ustalenia wagi towaru i podstawę naliczenia opłaty manipulacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Apollo ( spr. ) Sędziowie: NSA Krzysztof Wujek NSA Wiesław Morys Protokolant: sekretarz sądowy Ewa Olender po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2004r. sprawy ze skargi "A" spółki z ograniczona odpowiedzialnością we W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w C. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wymiaru cła oraz opłaty manipulacyjnej dodatkowej związanej z nielegalnym wprowadzeniem towaru na polski obszar celny oddala skargę. Naczelnik Urzędu Celnego w Z. decyzją z dnia [...] r. nr [...] stwierdził, iż "A" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. wprowadziła nielegalnie na polski obszar celny towar w postaci 2560 kg – 3405,16l benzyny bezołowiowej o liczbie oktanowej 96,3 i w związku z tym ustalił wartość celną towaru na kwotę [...] PLN, kod taryfy celnej 271011450 i podstawę wymiaru cła w kwocie [...] PLN. Jednocześnie wymierzył spółce opłatę manipulacyjna dodatkową w kwocie [...] PLN. W podstawie prawnej decyzji powołał art., 207 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm. ), art. 2 § 2, art. 9 § 1, art. 13 § 1 – 7, art. 14 § 1 – 3, art. § 23 § 7, art. 25 § 1 – 4, art. 39, art.. 210 § 1 – 3 , art. 222 § 1 , art. 231 § 1, art. 242 § 3, art. 276 § 2 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny ( tekst jednolity Dz. U. z 2001r. nr 75, poz. 802 ze zm. ) oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 2001r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej ( Dz. U> nr 146, poz. 1639 ze zm. ) i rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001r. w sprawie zawieszenia pobierania ceł od niektórych towarów ( Dz. U. nr 151, poz. 1687 ). W uzasadnieniu decyzji organ I instancji ustalił, że w dniu [...] 2002r. pociągiem przywozowym nr [...] wjechało do Polski przez przejście graniczne w Z. 11 wagonów kolejowych z 571.350 kg benzyny. Zgodnie z listem przewozowym CIM nr [...] towar został wysłany przez czeskiego nadawcę "B" ze stacji kolejowej O.. [...] 2002r. Agencja Celna ""C" ze S., będąc przedstawicielem bezpośrednim importera "A" spółki z o.o. z siedzibą we W. zgłosiła towar do procedury dopuszczenia go do obrotu. Po przyjęciu zgłoszenia organ celny przystąpił do jego weryfikacji i w tym celu zważył przesyłkę Ważenia dokonano jednak nie na wadze znajdującej się na stacji kolejowej w Z., która była uszkodzona, lecz na wadze elektronicznej, nieautomatycznej, posiadającej świadectwo legalizacji ważne go 31 grudnia 2003r., o klasie dokładności ważenia "III" znajdującej się na stacji C.. W wyniku ważenia ustalono, iż waga przesyłki była wyższa od deklarowanej w zgłoszeniu o 2560 kg. Wobec tego postanowieniem z dnia [...]r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie nielegalnego wprowadzenia na polski obszar celny benzyny bezołowiowej w ilości 2560 kg, gdyż towar ten nie został przedstawiony organom celnym. Następnie na podstawie art. 210 Kodeksu celnego organ I instancji uznał, że wobec wprowadzenia na polski obszar celny nielegalnie towaru podlegającego należnościom celnym powstał dług celny. Przy tym kwestia celowego bądź nie wprowadzenia towaru na polski obszar celny towaru nie miała znaczenia przy ocenie legalności tego wprowadzenia. Istotne było to, w świetle art. 9 Kodeksu celnego, iż uczyniono to z naruszeniem art. 30 Kodeksu celnego. Dalej organ celny w oparciu o art. 210 Kodeksu celnego uznał, że skoro ustalenie nadwyżki towaru zostało dokonane po zgłoszeniu towaru do procedury dopuszczenia do obrotu, to dłużnikiem został importer, który przejął odpowiedzialność za towar za pośrednictwem swego bezpośredniego przedstawiciela. Kwotę długu celnego obliczono na podstawie art. 222 § 1 Kodeksu celnego w związku z art. 23 i 25 powołanej ustawy. Jeżeli wartości celnej nie można było ustalić na podstawie art. 23 Kodeksu celnego, to za wartość celną przyjęto wartość identycznych towarów sprzedanych i wprowadzonych na polski obszar celny w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana byłą wartość celna. Cenę towaru identycznego ustalono na podstawie w oparciu o fakturę nr [...] z dnia [...] 2002r. dołączoną do zgłoszenia celnego. Następnie organ celny na podstawie art. 242 § 3 Kodeksu celnego naliczył odsetki w wysokości 0 PLN oraz zna podstawie art. 276 § 2 cytowanej ustawy wymierzył opłatę manipulacyjną dodatkową w wysokości wartości towaru odpowiadającego różnicy pomiędzy towarem zgłoszonym, a ujawnionym w trakcie rewizji celnej. Na końcu organ celny stwierdził, iż strona nie skorzystała z możliwości przeważenia towaru w trybie art. 40 Kodeksu celnego. W odwołaniu "A" spółka z ograniczona odpowiedzialnością z siedzibą we W. zarzuciła decyzji organu I instancji obrazę art. 70 § 2 Kodeksu celnego i § 14 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 2 sierpnia 2001r. w sprawie wypadków, w których zgłoszenie celne może być unieważnione po zwolnieniu towaru, szczegółowego trybu postępowania celnego przy przeprowadzeniu rewizji celnej, pobieraniu próbek, weryfikacji lub unieważniania zgłoszeń celnych oraz zwalnianiu towarów poprzez nie wydanie decyzji uznającej zgłoszenie celne za nieprawidłowe w sytuacji, gdy ujawniono nadwyżkę towaru, która nie została ukryta przed organem celnym. Dalej zarzuciła naruszenie art. 276 § 2 w związku z art. 39 i art. 40 Kodeksu celnego poprzez obciążenie dodatkową opłatą manipulacyjną importera zamiast PKP bowiem to pracownik kolei przedstawił towar, to kolej wprowadziła go na polski obszar celny i dostarczyła do granicznego urzędu celnego. Zatem na podstawie art. 39 Kodeksu celnego to kolej powinna być obciążona opłatą manipulacyjna dodatkową. Nadto za podstawę naliczenia opłaty dodatkowej winno być przyjęte nie zgłoszenie celne lecz przedstawienie towaru i ewentualna różnica ujawniona w trakcie rewizji celnej. Wreszcie odwołująca się zarzuciła organowi I instancji błędne obliczenie nadwyżki towaru, bez uwzględnieniu błędu wagi, który wynosił 100 kg. Przy uwzględnieniu tego błędu nadwyżka towaru wynosiłaby jedynie 1660kg . Dyrektor Izby Celnej w C. po rozpoznaniu odwołania zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. nr [...] wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 2"a" ustawy Ordynacja podatkowa uchylił decyzje organu i instancji w części dotyczącej określenia kwoty cła i odsetek oraz opłaty manipulacyjnej i orzekł, iż ilość ujawnionego towaru to 2490 kg benzyny bezołowiowej o liczbie oktanowej 96,3, którego wartość celna wynosiła [...] PLN, a podstawa wymiaru cła to kwota [...] PLN. Równocześnie wymierzył opłatę dodatkową manipulacyjna w kwocie [...] PLN. W pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, ze zgodnie z art. 2 § 2 Kodeksu celnego wprowadzenie towaru na polski obszar celny powoduje z mocy prawa powstanie obowiązków i uprawnień przewidzianych w przepisach prawa celnego. Te obowiązki są wskazane m. in. w art. 35 § 2, art. 37 i art. 39 Kodeksu celnego. W przypadku ich niedochowania w myśl art. 9 § 1 powołanej ustawy wprowadzenie towaru następuje nielegalnie. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wyjaśnił, że w myśl art. 3 § 1 pkt 14 Kodeksu celnego przedstawienie towaru organowi celnemu następuje poprzez zawiadomienie tego organu przez osobę – dokonane w wymaganej formie - o dostarczeniu to waru do urzędu celnego albo miejsca wyznaczonego lub uznanego przez organ celny. Zgodnie z art. 41 § 1 cytowanej ustawy towary przedstawione organowi celnemu powinny być ujęte w deklaracji skróconej. Jednak stosownie do brzmienia art. 43 powołanej ustawy organ celny może odstąpić od wymogu składania deklaracji skróconej pod warunkiem, iż nie ogranicza to możliwości sprawowania dozoru celnego, jeżeli przed upływem terminu, o którym mowa w art. 41 § 2 Kodeksu celnego spełnione zostaną formalności niezbędne do nadania towarom przeznaczenia celnego. W rozpoznanej sprawie przedstawienie towaru nastąpiło wraz ze złożeniem zgłoszenia celnego towaru do procedury dopuszczenia do obrotu, co nastąpiło [...]2002r. Zgłoszenie złożył przedstawiciel odwołującej się – pracownik Agencji Celnej "C". Rewizja celna, w trakcie której ujawniony został towar nie przedstawiony organowi celnemu dokonana została w trakcie weryfikacji zgłoszenia celnego, czyli po przejęciu przez importera odpowiedzialności za towar. Za prawidłowe uznał potraktowanie przez organ I instancji towaru nie przedstawionego organom celnym za sprowadzony nielegalnie na polski obszar celny. W konsekwencji za prawidłowe uznał również ustalenie tego organu co do faktu powstania długu celnego. Zgodnie z art. 210 § 3 Kodeksu celnego dłużnikami są: osoba która dokonała nielegalnego wprowadzenia; osoby które uczestniczyły we wprowadzeniu i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że wprowadzenie było nielegalne; osoby, które nabyły, posiadały lub posiadają towar nielegalnie wprowadzony i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że w chwili jego nabycia lub wejścia w posiadanie był to towar wprowadzony nielegalnie. Odwołująca się nie skorzystała z możliwości zbadania towaru w trybie art. 40 § 1 Kodeksu celnego przed nadaniem mu właściwego przeznaczenia, a tym samym ustalenia rzeczywistej wagi przesyłki. Fakt uszkodzenia wagi na stacji w Z. nie miał przy tym żadnego znaczenia i nie wyłączał możliwości strony skorzystania z tego uprawnienia. Dalej za prawidłowe uznał organ odwoławczy zastosowanie dla ustalenia wartości celnej towaru metody określonej w art. 25 Kodeksu celnego oraz ustalenie tej wartości w oparciu o fakturę z dnia [...] 2002r. nr [...] dołączoną do zgłoszenia celnego z dnia [...] 2002r. nr [...] . Jednocześnie za częściowo słuszny uznał zarzut strony błędnego obliczenia ilości towaru nie zgłoszonego do odprawy. Za prawidłową uznał ilość 2.490kg. Odnoszą się do zarzutu nieuwzględnienia przy obliczaniu masy towaru błędu wagi wynoszącego +/- 100kg wyjaśnił, iż w toku postępowania odwoławczego otrzymano od Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w B. informację, że każde wskazane przyrządu pomiarowego winno być odczytywane bez korekt. Wobec tego należało odmiennie, niż uczynił to organ I instancji ustalić ilość towaru nielegalnie wprowadzonego na polski obszar celny oraz jego wartość celną. Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, iż w myśl art. 276 § 2 Kodeksu celnego, jeżeli po przedstawieniu towaru organ celny wykaże różnicę pomiędzy towarem przedstawionym, a ujawnionym w wyniku rewizji celnej od osoby, o której mowa w art. 39 powołanej ustawy pobiera się opłatę manipulacyjną dodatkowa w wysokości wartości towaru odpowiadającego różnicy. Wobec braku określenia w tym przepisie innych kryteriów, decydującym momentem dla ustalenia granic odpowiedzialności powinna być, w ocenie organu odwoławczego, chwila dokonania przez organ celny rewizji celnej towaru, w trakcie której wykryto nieprawidłowość. Dlatego, skoro rewizję celna przeprowadzono po dokonania zgłoszenia zasadnym było obciążenie opłatą zgłaszającego, gdyż wykazanie różnicy nastąpiło w czasie, gdy na tej osobie ciąży odpowiedzialność za towar. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 60 § 2 Kodeksu celnego organ odwoławczy wyjaśnił, iż zgodnie z art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego organ celny może wydaje decyzję uznającą zgłoszenie celne za nieprawidłowe, jeżeli w wyniku jego weryfikacji uzna je za takowe. Natomiast w przypadku spornej benzyny nie była ona ujęta w zgłoszeniu celnym, w dokumentach przewozowych CIM, w fakturze. Strona także nie skorzystała z możliwości sprawdzenia, w jakiej faktycznie ilości został on wprowadzony do Polski. Zatem był to towar sprowadzony do Polski nielegalnie i nie było podstaw do zastosowania art. 65 § 4 Kodeksu celnego. W podstawie prawnej decyzji, obok przytoczonych wyżej przepisów organ odwoławczy powołał także art. 2 § 1, art. 9 § 1, art. 23 § 7, art. 25 § 1, art. 39, art. 210 § 1 – 3, art. 222 § 1, art. 242 § 3, art. 242’, art. 276 § 2 ustawy Kodeks celny. W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego "A" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. domagała się uchylenia decyzji organu odwoławczego. Zarzuciła jej naruszenie art. 121, art. 122, art., Ordynacji podatkowej oraz art. 262, art. 276 § 2 Kodeksu celnego. Skarżąca, podobnie jak w odwołaniu zakwestionował prawidłowość ustalenia wagi towaru ujawnionego w trakcie rewizji celnej i pominięcie przy jej ustalaniu błędu pomiaru wagi. Zarzuciła, iż wynik ważenia powinien być, jako czynność materialno – techniczna ustalany wyłącznie w oparciu o przepisy prawa. Zatem powołanie się na pismo Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w B. jako podstawy odczytu wskazań wagi było niezgodne z art. 120 Ordynacji podatkowej. Nadto wątpliwości związane ze wskazaniami wagi należało odczytać na korzyść strony. Dalej skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie art. 276 § 2 Kodeksu celnego. Jej zdaniem opłatę manipulacyjną pobiera się od osoby która wprowadziła towar na polski obszar celny lub od osoby, która przyjęła odpowiedzialność za towar po jego wprowadzeniu. Wykładnia tego przepisu, wskazuje w jej ocenie, na to , że wybór podmiotu zobowiązanego nie został pozostawiony swobodnemu uznaniu organu, lecz stanowi zasadniczą część merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. Nie zgodziła się z argumentacją przedstawioną w tek kwestii przez organ odwoławczy. Odpowiedzialność z tytułu opłaty manipulacyjnej nie była zdeterminowana momentem ustalenia nadwyżki towaru. Wybór zobowiązanego powinien być uzależniony od stopnia zawinienia. Skarżąca działała w dobrej wierze i zaufaniu do sprzedawcy i przewoźnika i nie powinna ponosić odpowiedzialności za ich niedopatrzenia czy błędy. Tym bardziej, że nie miała możliwości sprawdzenia wagi przesyłki. Zarzut organu odwoławczego, iż nie skorzystała z art. 40 § 1 Kodeksu celnego był niezasadny. Koszty takiego badania ponosiłaby strona i mogły się okazać znaczne, z uwagi na wielkość przesyłki. Ponadto badanie byłoby zależne od zgody organu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi powtórzył argumenty przytoczone już w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazał, że skarżąca w skardze podnosiła kwestię wadliwości czynności materialno – technicznej ważenia i nieuwzględnienia błędu pomiarowego wagi na jej korzyść w oparciu o stanowisko innego organu. Kwestionowany przez stronę odczytu pomiarów wagi nie odbiegał od przyjętych standardów stosowanych w życiu codziennym, nie różnił się wielkością od dopuszczalnego błędu granicznego. Natomiast opinia Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar ograniczyła się jedynie do wyjaśnienia wątpliwości co do sposobu odczytu wskazań wagi. Wydana została przez kompetentny w tej mierze organ. Zaś sama czynność ważenia został dokonana zgodnie z przepisami prawa, w ty, art. 70 § 1, art. 71 § 2 Kodeksu celnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, dlaczego skargę wniesioną do Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznał Wojewódzki Sad Administracyjny w Gliwicach. Otóż z dniem 1 stycznia 2004r. na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1271 ) utraciła moc ustawa z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm. ) , pod rządami której wniesiono skargę do sądu administracyjnego. Jednocześnie z dniem 1 stycznia 2004r. zostały zniesione ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego, w miejsce których, na podstawie art. 85 cytowanej ustawy utworzono w Warszawie i w miejscowościach, w których miały siedzibę ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego – wojewódzkie sądy administracyjne. Dla obszaru województwa śląskiego powstał, na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości ( Dz. U. nr 72, poz. 752 ) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Mając na uwadze te zmiany legislacyjne ustawodawca przewidział w art. 97 § 1 powołanej już ustawy Przepisy wprowadzające ( .... ), że w przypadku spraw, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie w nich nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz.,1269 ) ta kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem tylko stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja został wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji – art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem należy stwierdzić, że stanowisko organów celnych w kwestii zastosowania wobec skarżącej mającego zasadnicze znaczenie w sprawie art. 276 § 2 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny ( Dz. U. nr 23, poz. 117 ) było prawidłowe. Art. 276 § 2 Kodeksu celnego stanowił ( Kodeks celny stracił moc z dniem 30 kwietnia 2004r.), że jeżeli po przedstawieniu towaru wprowadzonego na polski obszar celny organ celny wykaże nadwyżkę towaru ujawnionego w wyniku rewizji celnej w stosunku do przedstawionego, to od osoby, o której mowa w art. 39, pobiera się opłatę manipulacyjną dodatkową w wysokości wartości celnej towaru odpowiadającego nadwyżce. Tak określona opłata manipulacyjna dodatkowa z tytułu wykazania różnicy między towarem przedstawionym, a ujawnionym w trakcie rewizji celnej stanowiła typową sankcję administracyjną uzależnioną wyłącznie od wartości towaru. Skoro tak, to powinna ona być wymierzona w podmiot, na którym spoczywał obowiązek ujawnienia prawidłowej ilości towaru, a którego zachowanie, zawinione, umyślne lub nie, doprowadziło do ukrycia przed organem celnym rzeczywistej ilości czy jakości towaru lub zgłoszenia go w wielkości innej, niż faktycznie ujawniona. W myśl art. 39 Kodeksu celnego towary, które zgodnie z art. 36 § 1 pkt 1 zostały dostarczone do granicznego urzędu celnego bądź miejsca wyznaczonego lub uznanego przez organ celny, powinny były być przedstawione organowi celnemu przez osobę która wprowadziła je na polski obszar celny, lub przez osobę, która przejęła odpowiedzialność za te towary po ich wprowadzeniu, chyba, ze przepis szczególny stanowi inaczej. W tym miejscu należy przypomnieć generalne reguły określające powstanie obowiązków celnych. Kodeks celny nie zawierał definicji pojęcia "osoby, która wprowadziła towary na polski obszar celny, czy też osoby, która przejęła odpowiedzialność za te towary po ich wprowadzeniu. Zdefiniowanie pojęcia "Osoby wprowadzającej" towar celny było możliwe za pomocą innych przepisów tej ustawy. Art. 2 § 1 stanowił, że wprowadzenie towaru na polski obszar celny następowało w chwili faktycznego przywozu towaru na polski obszar celny. Zatem za osobę wprowadzająca towar należało uznać osobę – fizyczną, prawną lub jednostkę organizacyjną nie mającą osobowości prawnej ( art. 3 § 1 pkt 10 ) – która faktycznie wprowadziła towar na polski obszar celny. Przytoczony wyżej art. 276 § 2 Kodeksu celnego obowiązkiem poniesienia opłaty manipulacyjnej dodatkowej obciążał osobę, która była zobowiązana do przedstawienia organom celnym towaru. Definicję przedstawienia towaru zawierał art. 3 § 1 pkt 14 Kodeksu celnego. Przedstawienie towaru polegało na zawiadomieniu organu celnego dokonane przez osobę – w rozumieniu art. 3 § 1 pkt 10 cyt. ustawy – dokonane w wymagane formie, o dostarczeniu towaru do urzędu celnego albo miejsca wyznaczonego lub uznanego przez organ celny. Regułą było przedstawianie organowi celnemu towaru wraz z deklaracją skróconą – art. 41 § 1 Kodeksu celnego. Jednak na podstawie art. 43 powołanej ustawy organ celny mógł odstąpić od wymogu złożenia deklaracji skróconej pod warunkiem, że nie ograniczało to możliwości sprawowania dozoru celnego, jeżeli przed upływem terminu określonego w art. 41 § 2 zostały spełnione formalności niezbędne do nadania towarom przeznaczenia celnego. W rozpoznawanej sprawie zastosowano tok postępowania określony w opisanym art. 43 Kodeksu celnego. Przedstawienie towaru nastąpiło wraz ze złożeniem organom celnym zgłoszenia celnego dopuszczenia benzyny do obrotu. Zgłoszenie celne złożył w dniu [...]r. działający w imieniu skarżącej pracownik Agencji celnej "C", przedstawiciela bezpośredniego skarżącej. Dokonując zgłoszenia celnego skarżąca reprezentowana przez przedstawiciela bezpośredniego przejęła już odpowiedzialność za towar. W tym miejscu wskazać należy, iż zgodnie z art. 26 Przepisów ujednoliconych o umowie międzynarodowego przewozu towarów kolejami CIM stanowiącymi załącznik B do Konwencji o międzynarodowym przewozie kolejami podpisanej w Bernie 9 maja 1980r. ( Dz. U. nr 34, poz. 158) strony umowy przewozu mogły umówić się, iż to przewoźnik dokona wszystkich czynności celnych i uiści wymagane opłaty. W tym przypadku jego obciążałyby ewentualne uchybienia. Nadawca z tej możliwości nie skorzystał. Z poz. 13 listu przewozowego CIM 01631 wynikało, iż odprawy celnej towaru dokona Agencja Celna –"C" sp. z o.o. Zatem słusznie organ odwoławczy uznał, że skarżąca przejęła odpowiedzialność za towar po jego wprowadzeniu na polski obszar celny. W jej imieniu uczynił to przedstawiciel bezpośredni Agencja Celna "C" spółka z o.o. Nie mogły odnieść skutku zarzuty strony o braku możliwości zważenia przesyłki. Słusznie podkreśliły organy celne, iż na odstawie art. 40 § 1 Kodeksu celnego po przedstawieniu towaru skarżąca mogła domagać się sprawdzenia masy przesyłki, Zwłaszcza, jeśli wcześniej takiej możliwości nie miała. Reprezentująca skarżącą agencja celna zrezygnowała z udziału w czynności ważenia wagonów i złożyła [...] 2002r. oświadczenie, iż nie kwestionuje protokołu ważenia. Czynności ważenia dokonano dzień później. Rezygnacja z udziału w tej czynności i uznanie wyników ważenia towaru przed ich ustaleniem świadczyło o niezachowaniu należytej staranności przez skarżącą. Skoro agencja celna działała w jej imieniu, to tym samym skutki jej działań bądź zaniechań bezpośrednio rzutowały na sytuację prawną skarżącej. Wreszcie do organów celnych nie należała ocena stosunków cywilnoprawnych łączących skarżącą z kontrahentem czeskim i to, czy przy nadaniu przesyłki do przewozu żądał on jej przeważenia przez kolej, czy też nie, na jakiej podstawie wystawił fakturę za sprzedaną benzynę i umieścił w liście przewozowym masę i wartość przesyłki. Nadto te działania nie obciążały kolei. Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut nieuwzględnienia przy ustalaniu masy towaru błędów pomiarów wagi. Błąd wskazań wagi, na której zważono cysterny wynosił +/- 100kg. Wbrew twierdzeniu skarżącej ustalenie masy nadwyżki towaru nie nastąpiło w oparciu o "wytyczne" Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w B. Po pierwsze dlatego, iż ważenia dokonano wcześniej, a jego wynik był już znany. Po drugie pismo naczelnika Obwodowego Urzędu Miar z dnia [...] 2002r. wyjaśniało, jakie były dopuszczalne błędy graniczne wagi klasy III. Sposób odczytu wagi dokonany przez organy celne, które nie uwzględniły błędu granicznego wagi był poprawny. Z takim samym prawdopodobieństwem waga mogła wskazywać prawidłową masę towaru, wyższą o 100 kilogramów dla każdego wagonu, jak i niższą o 100 kilogramów. Przyjęcie wskazania wagi bez dokonania jej korekty w istocie było przyjęciem uśrednionej wielkości masy towaru. Nie było to działanie na niekorzyść strony i nie było sprzeczne z prawem. Za prawidłowe uznał Sąd stanowisko organów obu instancji co do legalności wprowadzenia na polski obszar celny ujawnionej nadwyżki towaru. W myśl art. 9 § 1 ustawy Kodeks celny nielegalnym wprowadzeniem towaru jest wprowadzenie dokonane z naruszeniem przepisów art. 35 § 2 , art., 36, art. 37, art. 39 i art. 180 § 2. Nadwyżka towaru została ujawniona w trakcie rewizji celnej po złożeniu zgłoszenia celnego przez przedstawiciela bezpośredniego skarżącej. W zgłoszeniu celnym nie ujęto nadwyżki ani w pozycji określającej masę benzyny, ani w pozycji określającej wartość towaru. Została ona ukryta w całej masie zgłoszonej do odprawy benzyny. Kwestia świadomości tego faktu po stronie skarżącej nie miała w tym przypadku znaczenia prawnego. Do ustawowej definicji nielegalnego wprowadzenia towaru nie prowadzono kryterium celowego działania po stronie osoby dokonującej naruszenia wymienionych w art. 9 § 1 Kodeksu celnego przepisów tej ustawy. Skoro nadwyżka towaru nie została przedstawiona organowi celnemu ani w deklaracji skróconej ( tej formy przedstawienia nie zastosowano w rozpoznawanej sprawie ) ani w zgłoszeniu celnym i dołączonych do niego fakturze i liście przewozowym CIM, to doszło do naruszenia art. 39 Kodeksu celnego. W konsekwencji zasadnym było obciążenie skarżącej odpowiedzialnością za dług celny na podstawie art. 210 § 1 Kodeksu celnego. Wobec powyższego skargę, jako niezasadną, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalono.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło