II SA/Gd 125/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił na podstawie art. 178 w związku z art. 197 par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ zażalenie Leona R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 czerwca 2004 r. (...) w sprawie ze skargi Leona R. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 16 stycznia 2004 r. w przedmiocie pozwolenia na budowę. Leon R. wystąpił z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody Pomorskiego z dnia 16 stycznia 2004 r. nr (...) oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty P. z dnia 27 października 2003 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę ściółkowej tuczarni świń oraz zbiornika na gnojowicę. Konieczność wstrzymania wykonania obu decyzji uzasadnił niebezpieczeństwem wyrządzenia mu znacznej szkody lub spowodowania dla niego trudnych do odwrócenia skutków. Uczestnicy postępowania - Ewa i Kazimierz małżonkowie K. wnieśli o oddalenie tego wniosku i (...) o ustalenie kaucji na zabezpieczenie ich roszczeń odszkodowawczych jako inwestorów na wypadek ewentualnego wstrzymania wykonania decyzji. Postanowieniem z dnia 18 czerwca 2004 r. (...) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uzależnił wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji od złożenia przez Leona R w terminie 7 dni kaucji w wysokości 126 688 zł na zabezpieczenie roszczeń inwestora z powodu wstrzymania wykonania decyzji. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Leon R., wskazując na naruszenie art. 7 Kpa przez nieuwzględnienie jego słusznego interesu oraz interesu społecznego. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i o wstrzymanie wykonania decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z przepisu art. 194 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ wynika, że zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia wymienione w tym przepisie (...). Wyliczenie to uzupełniają inne przepisy tej ustawy. Według art. 35a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. 2003 nr 207 poz. 2016 ze zm./ w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję o pozwoleniu na budowę wstrzymanie wykonania tej decyzji na wniosek skarżącego sąd może uzależnić od złożenia przez skarżącego kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora z powodu wstrzymania wykonania decyzji. Ani ten przepis, ani żaden z przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie stanowi o możliwości zaskarżenia zażaleniem postanowienia wydanego w przedmiocie kaucji na zabezpieczenie interesów inwestora. Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 35a ust. 4 Prawa budowlanego w sprawach kaucji stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego /Kpc/ o zabezpieczeniu roszczeń. Odpowiednie stosowanie przepisów następuje wtedy, gdy danej instytucji bądź zagadnienia prawnego ustawodawca nie uregulował kompleksowo (...). W odniesieniu do zaskarżalności postanowienia w przedmiocie uzależnienia wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji od kaucji nie mogą znaleźć odpowiedniego zastosowania przepisy Kpc dotyczące zaskarżalności zażaleniem postanowienia w przedmiocie zarządzenia tymczasowego. Za zasadnością powyższego stanowiska przemawia kilka argumentów. Przede wszystkim należy stwierdzić, że proceduralna kwestia zaskarżalności postanowień wojewódzkich sądów administracyjnych znajduje pełne uregulowanie w przepisach Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie ma zatem podstaw, by sięgać w tym zakresie do przepisów podlegających odpowiedniemu jedynie stosowaniu. Ponadto charakter postanowienia zabezpieczającego wydawanego na gruncie Kpc. zasadniczo różni się od postanowienia ustalającego kaucję na podstawie art. 35a Prawa budowlanego. W pierwszym wypadku bowiem na podstawie art. 739 par. 3 Kpc sąd powszechny może wydać postanowienie w przedmiocie zarządzenia tymczasowego, w którym uzależni jego wykonanie od złożenia przez wierzyciela kaucji na zabezpieczenie roszczeń dłużnika. Zabezpieczenie zatem roszczenia w drodze zarządzenia tymczasowego oraz ustalenie kaucji i uzależnienie wykonalności zarządzenia tymczasowego od jej uiszczenia dokonuje się w jednym postanowieniu. Niezbędne jest wówczas poddanie tego postanowienia kontroli instancyjnej, co gwarantuje przepis art. 741 Kpc. Na gruncie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę sąd administracyjny władny jest na podstawie art. 35a ust. 1 Prawa budowlanego uzależnić od złożenia kaucji samo wydanie postanowienia uwzględniającego wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. We wskazanym trybie zatem dochodzi do wydania dwóch odrębnych postanowień, z których tylko postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji jest zaskarżalne zażaleniem na podstawie art. 194 par. 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Za trafnością powyższego rozwiązania przemawia także wykładnia celowościowa instytucji kaucji uregulowanej na gruncie Prawa budowlanego, która dopełnia i nierozerwalnie współgra z instytucją wstrzymania przez sąd administracyjny wykonania zaskarżonej decyzji administracyjnej. Przewlekłość postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji administracyjnej mogłaby prowadzić do sytuacji, w której wniosek ten stałby się bezprzedmiotowy, gdyż przed jego rozpatrzeniem decyzja zostałaby wykonana. Do takiej sytuacji mogłoby doprowadzić uznanie, że postanowienie o ustaleniu kaucji na podstawie 35a Prawa budowlanego podlega zaskarżeniu w drodze odrębnego zażalenia. Należy podkreślić, że skarżący, któremu uzależniono uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji od uiszczenia wyznaczonej kaucji, ma prawną możliwość kwestionowania zasadności jej ustanowienia oraz wysokości w zażaleniu na postanowienie w przedmiocie wstrzymania lub odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Artykuł 191 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi bowiem stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny na wniosek strony rozpoznaje również te postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, które nie podlegały zaskarżeniu w drodze zażalenia, a miały wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W myśl art. 197 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Z powyższego wynika, że ustawodawca umożliwił poddanie kontroli w drodze wniesienia zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie tylko rozstrzygnięcia dokonanego zaskarżonym postanowieniem, lecz również niezaskarżalnych w drodze zażalenia postanowień incydentalnych, wydawanych w toku postępowania prowadzącego do wydania zaskarżonego postanowienia. Wobec tego zasadność postanowienia o uzależnieniu wstrzymania wykonania decyzji od uiszczenia kaucji może stać się przedmiotem kontroli w postępowaniu zainicjowanym zażaleniem na postanowienie o wstrzymaniu bądź odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Niedopuszczalne jednak jest odrębne zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego o uzależnieniu wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji o pozwoleniu na budowę od uiszczenia kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora z powodu wstrzymania jej wykonania, wydane na podstawie przepisu art. 35a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. 2003 nr 207 poz. 2016 ze zm./. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 178 w związku z art. 197 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.