II SA/Wr 716/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędziowie: sędzia WSA Teresa Cisyk asesor sądowy Grażyna Jeżewska – spraw. Protokolant: sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. i F. R. na upomnienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie rozbiórki budowli postanawia: odrzucić skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] decyzją z dnia 28 listopada 2001 r., nr [...], na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106 poz. 1126 z późn. zm.), po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej samowolnego wybudowania budynku inwentarskiego-chlewni nakazał K. i F. R. rozebrać samowolnie wybudowany budynek inwentarski (chlewnie), usytuowany w P. przy ul. [...], na działce nr A k.m. [...]. W uzasadnieniu wskazał, że podczas dokonanej kontroli w dniu 19 listopada 2001 r. stwierdzono, że na przedmiotowej działce jest wybudowany budynek inwentarski - chlewnia o wymiarach rzutu poziomego ok. 7m x 10m. Ściany budynku są wykonane z bloczków betonu komórkowego, a dach kryty blachą trapezową. Chlewnia została wybudowana w 2000 r., bez pozwolenia na budowę przez K. i F. R. Po rozpatrzeniu odwołania K. i F. R. od decyzji organu I instancji, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. decyzją z dnia 14 stycznia 2002 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając ustalenia faktyczne organu I instancji oraz podstawę prawną decydującą o rozstrzygnięciu sprawy. W dniu [...] organ I instancji stosownie do treści art. 15 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 1991 r. nr 36, poz. 161 z późn. zm.) wezwał zobowiązanych upomnieniem do wykonania w terminie 7 dni, rozbiórki samowolnie wykonanego budynku inwentarskiego wskazując, że obowiązek ten wynika z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] i stał się wymagalny wobec utrzymania zaskarżonej decyzji w mocy. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. i F. R. zaskarżyli to upomnienie, ponieważ według nich jest niezgodne z prawem, gdyż organ I instancji w swojej decyzji nie wskazał terminu rozbiórki, decyzja organu I instancji została wydana 14 stycznia 2002 r., więc obowiązek nie mógł stać się wymagalny na rok przed wydaniem tej decyzji, jak też ustalenie tak krótkiego terminu jest nieludzkie, albowiem sytuacja materialna zmusiła ich do postawienia budynku gospodarczego i trzymania w nim trzody chlewnej. Likwidacja budynku pozbawi ich środków do życia, ponieważ zaciągnęli pożyczki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: na wstępie odnotować należy, że ponieważ skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r., to w oparciu o art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy sąd administracyjny. W tym przypadku jest to, z mocy § 1 pkt 9 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwości między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Przedmiotem zaskarżenia do tut. Sądu jest upomnienie wydane na podstawie art. 15 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 1991 r. nr 36, poz. 161 z późn. zm. zwaną dalej ustawą). Z godnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270-zwaną dalej ustawą p.o.p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Sąd orzeka także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosuje środki określone w tych przepisach. W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się kontrola działalności administracji publicznej, w zakresie wyznaczonym enumeracjami z art. 3 powołanej ustawy, a także inne kwestie rozpoznawane w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów cyt. ustawy, jak wymienione w art. 4 spory o właściwość lub kompetencję, a także przekazane z mocy ustaw odrębnych (np. dotyczące referendum lokalnego). Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cyt. przepisie. W szczególności nie jest on władny do rozpoznawania skargi na upomnienia wydane w trybie ustawy, gdyż upomnienie nie jest postanowieniem wydanym w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (art. 3 § 2 pkt 3 ustawy p.o.p.p.s.a), które podlegałoby kontroli sądowej. Stosownie, bowiem do treści art. 15 ustawy § 1 egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Zatem upomnienie jest pismem niezbędnym, informującym stronę oraz wszczynającym postępowanie egzekucyjne, i dopiero w dalszym postępowaniu egzekucyjnym jest wydawany akt na który przysługuje zażalenie, a w konsekwencji także skarga do sądu administracyjnego. Na zaskarżone upomnienie skarżącym nie przysługuje żaden środek zaskarżenia. Skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu trybu odwoławczego, jeśli oczywiście tryb taki przysługuje. Jak wyżej wykazano w niniejszej sprawie na zaskarżone upomnienie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, przeto wniesienie skargi na upomnienie jest niedopuszczalne. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznając skargę za niedopuszczalną, orzekł jak w sentencji postanowienia w myśl art. 58 § 1 pkt 6 ustawy p.o.p.p.s.a.