II SA/Po 969/02
WyrokWSA w Poznaniu2004-07-19
Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Zieliński, Sędzia NSA Jolanta Szaniecka, Sędzia NSA Barbara Kamieńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego (garażu na warsztat regeneracji elementów silników) jest dopuszczalna w świetle ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w szczególności interpretacji zapisu symbolu planistycznego II.MB9.m3 dotyczącego lokalizacji obiektów usługowych przy ciągach komunikacji kołowej i na obrzeżu zabudowy?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ orzekający słusznie odmówił zgody na zmianę sposobu użytkowania garażu na warsztat regeneracji elementów silników. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że garaż zlokalizowany jest w głębi działki, a nie na jej obrzeżu, co stanowiło przeciwwskazanie do prowadzenia działalności gospodarczej w świetle interpretacji zapisu symbolu planistycznego II.MB9.m3. Sąd podkreślił, że pozwolenie na budowę garażu nie uzasadnia zmiany jego funkcji użytkowej na działalność gospodarczą, a kwestie sporów sąsiedzkich i prowadzenia innych działalności gospodarczych w okolicy nie miały decydującego znaczenia dla oceny zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego.Stan faktyczny
Prezydent Miasta P. udzielił zgody na zmianę sposobu użytkowania budynku garażowego na warsztat regeneracji elementów silników. Wojewoda uchylił tę decyzję, odmawiając zgody ze względu na sprzeczność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (lokalizacja garażu w głębi działki, a nie na obrzeżu przy ciągu komunikacyjnym). Skarżący P.S. wniósł skargę, argumentując, że warsztat działa od lat, garaż został legalnie wybudowany, a w okolicy funkcjonują inne punkty usługowe. Sąd administracyjny rozpatrywał skargę na decyzję Wojewody.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński /spr./ Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia NSA Barbara Kamieńska Protokolant sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2004 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania obiektu; o d d a l a s k a r g ę /-/ B.Kamieńska /-/ A.Zieliński /-/ J.Szaniecka
Decyzją z dnia [...] listopada 2001 r., nr [...], Prezydent Miasta P. udzielił M.S. zgody na zmianę sposobu użytkowania budynku garażowego zlokalizowanego na terenie działki nr [...] arkusz 4 obręb [...] w P. przy ul. [...] na warsztat regeneracji elementów silników z ograniczeniami wynikającymi z postanowienia Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 12.1995 r. W uzasadnieniu stwierdził, że realizacja przedsięwzięcia nie koliduje z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego m. P. zatwierdzonego uchwałą nr X/58/III/94 z dnia 6.12.1994 r. Działka znajduje się na obszarze oznaczonym symbolem planistycznym II.MB9.m3 to jest na terenach zróżnicowanej zabudowy jednorodzinnej z możliwością lokalizowania obiektów, usługowych na obrzeżu, przy ciągach komunikacji kołowej. Rolę takiego ciągu spełnia bez wątpienia ul. P., a nadto na większości działek przy tej ulicy prowadzona jest działalność usługowa lub handlowa. Projekt zmiany sposobu użytkowania posiada wszelkie niezbędne uzgodnienia branżowe. Prezydent dodał także, iż budynek garażowy został legalnie wybudowany w 1991 r.
Odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta P. wnieśli L. i B. K. . Podnieśli, iż od 1993 r. P.S. bezprawnie prowadzi warsztat regeneracji elementów silników, którego funkcjonowanie narusza przepisy chroniące środowisko, że ulicy [...] nie można zaliczyć do ciągów komunikacyjnych, bo jest drogą wewnątrz osiedlową oraz że niewłaściwie odczytano dotychczasowe wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego, bowiem nie wyjaśniono wątpliwości i zaleceń Sądu. W konkluzji L. i B.K. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Decyzją z dnia [...] marca 2002 r., nr [...] Wojewoda uchylił zaskarżoną decyzję i odmówił udzielenia zgody na zmianę sposobu użytkowania garażu na warsztat regeneracji elementów silników. W uzasadnieniu podkreślił, że nieruchomość położona jest przy ciągu komunikacji kołowej, natomiast obiekt garażowy zlokalizowany jest w głębi działki, nie na jej obrzeżu, co pozostaje w sprzeczności z opisem symbolu II.MB9.m3, i jest "... jedynym przeciwwskazaniem wiążącym się z prowadzoną działalnością gospodarczą"
W skardze, skarżący P.S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu podniósł, iż warsztat regeneracji elementów silników prowadzi nieprzerwanie od 2000 r. w oparciu o wcześniej wydane orzeczenia administracyjne, że sporny garaż wybudował zgodnie z pozwoleniem na budowę z [...].09.1991 r. przy akceptacji uczestników postępowania L. i B. K., że relacje sąsiedzkie między nim oraz L. i B. K. dalekie są od poprawnych i że w innych budynkach przy ul. [...] prowadzona jest działalność gospodarcza, w tym u bezpośrednich sąsiadów Państwa K. .
W odpowiedzi na skargę organ orzekający wniósł o jej oddalenie, podobnie jak L. i B. K. w piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2002 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Należy przede wszystkim zauważyć, że przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu w rozpatrywanej sprawie jest zmiana sposobu użytkowania garażu na warsztat regeneracji elementów silników. W związku z tym bez znaczenia jest zarzut skargi, że garaż wybudowano zgodnie z prawem i przy akceptacji uczestników postępowania L. i B. K.. Funkcje, które tradycyjnie spełniają garaże odbiegają i to znacznie od prowadzenia w pomieszczeniu garażowym działalności gospodarczej polegającej na regeneracji elementów silników. Pozwolenie na budowę garażu nie może być zatem argumentem uzasadniającym zmianę jego funkcji użytkowych. Ta okoliczność mogłaby mieć znaczenie tylko wtedy, gdyby różne odmienne funkcje użytkowe garażu - garażowanie i ewentualna działalność usługowo-produkcyjna mieściły się w treści zapisów symboli planistycznych.
Sąd nie mógł również uwzględnić poglądu, jakoby regeneracja elementów silników prowadzona w oparciu o wcześniej wydane w sprawie orzeczenia sanowała zmianę sposobu użytkowania garażu. Była ona (regeneracja) możliwa, bo wynikała z decyzji ostatecznych w rozumieniu instancyjnego toku postępowania administracyjnego, lecz przy braku waloru prawomocności. Konsekwencją tego jest m.in. toczące się postępowanie sądowoadministracyjne.
Sąd administracyjny nie jest również upoważniony do rozpatrywania sporów sąsiedzkich, mimo iż z akt sprawy zdaje się wynikać, że postępowanie sądowoadministracyjne jest tylko jednym z wielu, w które są lub będą uwikłani skarżący i uczestnicy postępowania L. i B. K.. Relacje tego typu z uwagi na ich cywilny charakter, podlegają jurysdykcji sądów powszechnych.
Nie trafny jest też zarzut skargi, że na nieruchomościach przy ul. [...] jest "... wiele innych punktów usługowych i handlowych". Podniesiony argument jest tak ogólnikowy, że nie pozwalał sądowi na jakąkolwiek obiektywizację w kontekście zapisów planu zagospodarowania przestrzennego, która mogłaby prowadzić do ewentualnej konkluzji nierównego traktowania obywateli przez prawo.
W rozpatrywanej sprawie istnieje jeden zasadniczy problem. Jest to odpowiedź na pytanie o treść zapisu symbolu planistycznego oznaczonego jako II.MB9.m3. Takie zadanie postawił organowi orzekającemu Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 lipca 2001 r. (sygn. akt II SA/Po 852/00). Organ II instancji zupełnie się z niego nie wywiązał, odnosi się wręcz wrażenie, że nie rozumie jaki charakter i znaczenie mają wytyczne Sądu.
Teren, na którym zlokalizowano garaż oznaczony jest w planie ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta P. zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej z dnia 6 grudnia 1994 r., nr X/58/II/94, symbolem planistycznym II.MB9.m3. Z części opisowej planu wynika, iż są to tereny istniejącej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, że formy zabudowy są zróżnicowane, zaś obiekty usługowe mają być lokalizowane na obrzeżu zabudowy przy ciągach komunikacji kołowej. "Zewnętrzne" ciągi komunikacyjne dla symbolu II.MB9.m3, stanowią ulice [...],[...],[...] i [...] (k. 19 akt sądowych). Materiał dowodowy sprawy nie daje podstaw do przyjęcia poglądu, że tylko na obrzeżach zabudowy przy tych ciągach komunikacyjnych mogą być lokalizowane obiekty usługowe. Po pierwsze dlatego, że powstałoby swoiste getto handlowo-usługowe zlokalizowane na zewnętrznych ciągach komunikacyjnych. Po wtóre, że przy takiej interpretacji zapisu planu niemożliwa byłaby lokalizacja obiektów usługowych przy innych ("wewnętrznych") ciągach komunikacyjnych, znajdujących się na terenie oznaczonym symbolem II.MB9.m3; takim ciągiem jest bez wątpienia ul. [...]. Należy przyjąć, że intencją lokalnego normodawcy było przesądzenie o możliwości lokalizowania obiektów handlowo-usługowych, przy wszystkich ciągach komunikacyjnych wytyczonych na terenie oznaczonym w planie jako II.MB.m3.
Kolejną przesłanką lokalizacyjną, dla tego typu obiektów, jest obrzeże zabudowy. Ponieważ symbol II.MB9.m3 dotyczy terenów "... istniejącej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej ..." to obrzeże zabudowy trzeba i można odnosić wyłącznie do granic zewnętrznych konkretnej działki, przylegających do ciągu komunikacji kołowej. Zatem z punktu widzenia tego zapisu dla ewentualnej możliwości zmiany sposobu użytkowania obiektu ma jego lokalizacja na terenie działki (zabudowy mieszkaniowej), a nie jej położenie względem ciągu komunikacji kołowej. Działka skarżącego - jak każda racjonalnie wytyczona działka budowlana - spełnia ten drugi warunek. Natomiast, gdy idzie o sporny garaż, to jest on postawiony w głębi działki, a nie na jej obrzeżu (ta okoliczność jest bezsporna). Ponieważ art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89 poz. 414 z późn.zm.) nakazuje odpowiednio stosować postanowienia art. 32 tego prawa o pozwoleniu na budowę, które odwołują się do przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, organ orzekający mimo pewnych braków uzasadnienia zaskarżonej decyzji, słusznie odmówił udzielenia zgody na zmianę sposobu użytkowania garażu.
Biorąc pod uwagę przytoczone wyżej argumenty, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.), Sąd oddalił skargę.
/-/ B.Kamieńska /-/ A.Zieliński /-/ J.Szaniecka
MK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło