I SA/Po 1546/02
WyrokWSA w Poznaniu2004-07-15
Skład orzekający: Sylwia Zapalska, Janusz Ruszyński, Gabriela Gorzan
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy grunty i budynki będące w posiadaniu przedsiębiorcy, nawet jeśli nie są faktycznie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej, podlegają podwyższonym stawkom podatku od nieruchomości jako grunty związane z działalnością gospodarczą?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, za grunty związane z działalnością gospodarczą uważa się grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy. Podkreślono, że wykładnia językowa, historyczna, celowościowa i systemowa przemawia za tym, że wszystkie grunty w posiadaniu przedsiębiorcy podlegają podwyższonym stawkom podatku od nieruchomości, niezależnie od faktycznego wykorzystania. Brak wpisu do księgi wieczystej nie wpływa na obowiązek podatkowy.Stan faktyczny
Skarżący W.G. nabył grunty i budynki, prowadził działalność gospodarczą w zakresie skupu i sprzedaży surowców wtórnych. Deklarował podatek od nieruchomości według stawek dla "pozostałych gruntów". Organy podatkowe wznowiły postępowanie i ustaliły podatek według stawek dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą, argumentując, że grunty te były w posiadaniu przedsiębiorcy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję organu I instancji, odrzucając argument skarżącego o braku faktycznego wykorzystania nieruchomości do działalności gospodarczej i wpływu braku wpisu do księgi wieczystej na obowiązek podatkowy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwia Zapalska(spr) Sędziowie NSA Janusz Ruszyński NSA Gabriela Gorzan Protokolant sekr.sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2004 r. sprawy ze skargi W.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 1999-2001 o d d a l a s k a r g ę /-/G.Gorzan /-/S.Zapalska /-/J.Ruszyński LF
Aktem notarialnym z dnia [...] 1993 r. Rep. Nr [...] W.G. nabył od Przedsiębiorstwa A w K. na własność działki gruntu oznaczone nr geodezyjnym [...] i [...] o pow. [...] m2 oraz prawo wieczystego użytkowania zabudowanych działek gruntu oznaczonych nr geodezyjnym [...], [...], [...], [...] i [...] o pow. [...] m2 .
W.G. na podstawie zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej od [...] 1990 r. prowadzi działalność gospodarczą, a według stanu z dnia [...] 2000 r. działalność w zakresie "skup i sprzedaż surowców wtórnych". Jako właściciel i wieczysty dzierżawca deklarował i wpłacał podatek od nieruchomości wg stawek określonych dla "pozostałych gruntów" nie związanych z działalnością gospodarczą.
Postanowieniem z [...] Prezydent powołując art. 240 § 1 pkt. 5 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), wznowił postępowanie podatkowe w celu ustalenia W.G. wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 1999-2001 r.
Decyzją z dnia [...] Prezydent na podstawie art. 245 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, art. 2-7 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. nr 9 poz. 31 z późn. zm.) oraz uchwał Rady Miasta nr 35 z 30 grudnia 1998 r., nr 258 z 15 grudnia 1999 r. i nr 448 z dnia 20 grudnia 2000 r. w sprawie podatku od nieruchomości za 1999 r., 2000 i 2001 r. – uchylił w całości własne decyzje z dnia [...]1999 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 1999 r., z dnia [...] 2000 r. w sprawie wymiaru podatku za 2000 r. i z dnia [...] 2001 r. w sprawie wymiaru podatku za 2001 r. i ustalił wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 1999 r., 2000 r. i 2001 r. stosując zarówno dla budynków jak i gruntów stawki podatku związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
W uzasadnieniu decyzji podniósł, że na nieruchomości obejmującej grunty o pow.[...] m2 i budynek o pow. [...] m2 W.G. prowadzi działalność gospodarczą, polegającą na skupie i sprzedaży surowców wtórnych.
W odwołaniu od tej decyzji skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego W. G. zakwestionował przyjcie przez organ I instancji do opodatkowania okoliczności, że nieruchomość jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Odwołujący polemizuje z ustaleniami organu i wyjaśnia, że nie każda nieruchomość należąca do osoby prowadzącej działalność gospodarczą winna być obciążona podatkiem od nieruchomości w wysokości jak dla nieruchomości przeznaczonej do prowadzenia działalności gospodarczej. Również podkreśla, że z winy urzędu nie mógł uzyskać wpisu do księgi wieczystej i w związku z tym nie mógł swobodnie dysponować nieruchomością. Uważa, że do czasu wpisu w księdze wieczystej jego prawo właściciela i użytkownika wieczystego było ograniczone, a zatem nie ciążył na nim obowiązek podatkowy.
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji wyrażając następujący pogląd prawny.
Odwołujący nie ma racji, ponieważ z aktu notarialnego wynika, że nabył nieruchomość i prawo wieczystego użytkowania oraz na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej prowadził działalność gospodarczą, a brak wpisu do księgi wieczystej który uzyskał w 2001 r. nie uniemożliwiał mu korzystania z nabytych nieruchomości.
Sam wpis do księgi wieczystej jest tylko potwierdzeniem stanu prawnego nieruchomości i nie ma wpływu na wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości. Kontrola działalności gospodarczej przeprowadzona przez Urząd Kontroli Skarbowej ujawniła, że nieruchomość obejmującą grunty o pow. [...] m2 i budynek o pow. [...] m2 w świetle art. 5 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jest związane z działalnością gospodarczą i okoliczność ta istniała w dniu wydania pierwszych decyzji ustalających wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości oraz nie była znana organowi podatkowemu.
Powyższą decyzję zaskarżył podatnik W.G. do Naczelnego Sądu Administracyjnego O/Z Poznaniu skargą , w której zarzucił obrazę prawa materialnego art. 5 ust. 3 i art. 9 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz prawa procesowego poprzez obrazę art. 210 Ordynacji podatkowej. Skarga zawiera zarzut stwierdzający, że organy podatkowe wadliwie zakwalifikowały nabyte przez skarżącego nieruchomości na własność i w wieczyste użytkowanie jako związane z działalnością gospodarczą, a co za tym idzie nieprawidłowo został ustalony wymiar podatku od nieruchomości. Skarżący podkreśla, że w okresie objętym zaskarżoną decyzją na tych nieruchomościach nie była prowadzona żadna działalność gospodarcza i dlatego w deklaracjach dotyczących wysokości podatku od nieruchomości podał właściwą wysokość zgodną z jego zdaniem z obowiązującymi przepisami. Podnosi również, że w okresie objętym kontrolą nie był właścicielem przedmiotowych gruntów, gdyż uważa, że stał się nim dopiero od daty wpisu do księgi wieczystej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znajduje podstaw do zmiany swego stanowiska i wnosi o oddalenie skargi, oraz podkreśla, że w trakcie prowadzonej kontroli przez Urząd Kontroli Skarbowej ujawniono fakt, że W. G. prowadzi działalność gospodarczą i to na gruntach nabytych na własność oraz w wieczyste użytkowanie aktem notarialnym z [...] 1993 r. i dlatego uzasadniało to wznowienie postępowania w trybie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) – prawo o ustroju sądów administracyjnych Sąd w zakresie swej właściwości sprawuje kontrolę zaskarżonych decyzji wyłącznie pod względem ich zgodności z prawem materialnym, przepisami postępowania i to nie tylko samej decyzji, ale także procedowania organu przed jej wydaniem.
Spór w sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia w jakiej wysokości skarżący winien płacić podatek od nieruchomości za lata 1999, 2000 i 2001, a mianowicie stawki podatku dla budynków i gruntów "od związanych z działalnością gospodarczą" czy od tzw. "pozostałych gruntów".
Niesporne jest, że skarżący aktem notarialnym z [...] 1993 r. nabył od Przedsiębiorstwa A w K. na własność i w wieczyste użytkowanie grunty o pow. [...] m2 oraz budynek o pow. [...] m2, oraz że wpis do księgi wieczystej uzyskał postanowieniem Sądu Rejonowego w K. w dniu [...] marca 2001 r.
W ocenie Sądu brak wpisu do księgi wieczystej nie umożliwiał skarżącemu korzystania z nabytej nieruchomości na własność jak również z użytkowania wieczystego. W myśl przepisów kodeksu cywilnego skarżący stał się właścicielem i użytkownikiem wieczystym z chwilą zawarcia aktu notarialnego. Od dnia zawarcia aktu notarialnego skarżący mógł władać nieruchomością bez ograniczeń, tą którą nabył na własność jak i w użytkowanie wieczyste.
W myśl art. 233 i 234 Kodeksu cywilnego do użytkowania wieczystego stosuje się odpowiednio przepisy o przeniesieniu własności nieruchomości i użytkownik wieczysty może rozporządzać nieruchomością tak jak właściciel. Sam wpis do księgi wieczystej stanowi tylko potwierdzenie stanu prawnego nieruchomości i nie ma żadnego wpływu na wysokość podatku od nieruchomości.
Zgodnie z treścią art. 5 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. nr 9 poz. 31 z poźn. zm.) podwyższone stawki podatku od nieruchomości określa się od 1 m2 powierzchni gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej i od budynków lub ich części związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Przed wprowadzeniem zmiany ustawę z 6 grudnia 1996 r. w ustawie z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ustawodawca różnicował w art. 5 ust. 1 pkt 5 grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż rolnicza lub leśna i grunty pozostałe, oraz przewidywał dla nich zasadniczo różne stawki podatkowe.
Od 1 stycznia 1997 r. obowiązuje zmiana art. 5 wyżej cytowanej ustawy, która wprowadziła nowe pojęcie gruntu związanego z działalnością gospodarczą. Przepis art. 5 ust. 3 ustawy stanowi, iż "za grunty związane z działalnością gospodarczą uważa się grunty zabudowane i niezabudowane, będące w posiadaniu przedsiębiorcy".
W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 kwietnia 2001r. nr FPK 3/00 i w wyroku z 8 kwietnia 1997 r. SA/Po 3225/95 został wyrażony pogląd, że "związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o której mowa w art. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie może być utożsamiane jedynie z działalnością faktyczną, że podatek od nieruchomości w swej konstrukcji nie nawiązuje do efektów gospodarczych uzyskiwanych przez jej wykorzystanie, oraz że wszystkie grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy, podlegające podatkowi od nieruchomości, są w obecnym stanie prawnym związane z działalnością gospodarczą. Za taką wykładnią art. 5 cyt. ustawy przemawia wykładnia językowa, historyczna, celowościowa i systemowa".
Sąd w rozpoznawanej sprawie podziela przytoczony pogląd i stwierdza, że wszystkie grunty znajdujące się w posiadaniu skarżącego jako przedsiębiorcy są związane z działalnością gospodarczą.
Z akt sprawy wynika, że skarżący W.G. rozpoczął działalność gospodarczą [...] 1990 r. w przedmiocie "skup i sprzedaż surowców wtórnych, usługi w zakresie handlu branży ogólnoprzemysłowej i budowlanej" na terenie całego kraju (pkt 4 i 5 zaświadczenia) oraz że z dniem [...] 2000 r. nastąpiła zmiana punktu 4 w przedmiocie "skup i sprzedaż surowców wtórnych" – dowód zaświadczenie o zmianie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej z [...] 2000 r. nr ew. [...].
W świetle powyższego skarżący prowadził działalność gospodarczą i decydujące znaczenie przy opodatkowaniu gruntów i budynku stanowi tylko ich powierzchnia.
Organ I jak i II instancji właściwie zinterpretowały art. 5 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie naruszając tym samym prawa materialnego.
Sąd nie dopatrzył się także naruszenia przepisów proceduralnych przy podejmowaniu zaskarżonych decyzji, bowiem organy te podjęły wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy (art. 122 i 187 Ordynacji podatkowej – ustawie z 29 sierpnia 1997 r. (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm).
Skarżący brał czynny udział w toku całego postępowania, był zapoznany z jego wynikiem jak to nakazuje art. 123 § 1 i art. 200 § 1 Ordynacji. Zarzut wadliwego względnie nie budzącego zaufania prowadzenia przez organy postępowania dowodowego nie został poparty konkretnymi innymi dowodami i faktami oraz jako gołosłowny nie mógł odnieść żądanego przez skarżącego skutku w postaci uchylenia decyzji.
Należy zaznaczyć, że uzasadnienie decyzji jest obszerne i czyni zadość wymogom zawartym w art. 210 Ordynacji zarówno w zakresie uzasadnienia faktycznego i prawnego, dlatego Sąd nie podziela zarzutu zawartego w skardze.
Uznając, ze skarga jest oczywiście nieuzasadniona, bowiem decyzje są zgodne z prawem materialnym i procesowym, obowiązującym w 1999, 2000 i 2001 r., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.).
/-/G.Gorzan /-/S.Zapalska /-/J.Ruszyński
LF
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło