II SA/Bk 206/04

WyrokWSA w Białymstoku2004-07-15

Skład orzekający: J. Lewkowicz, G. Gryglaszewska, W. Stachurski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracyjny ma obowiązek pouczyć stronę o możliwości ubiegania się o zmniejszenie wysokości opłaty legalizacyjnej w przypadku samowoli budowlanej?
Ratio decidendi
Organ administracyjny nie ma obowiązku pouczania strony o możliwości ubiegania się o zmniejszenie wysokości opłaty legalizacyjnej, ponieważ przepisy prawa nie przewidują takiej możliwości. Wysokość opłaty legalizacyjnej jest ściśle określona przez ustawę i rozporządzenia, a organ nie posiada kompetencji do jej zmniejszania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowolnej rozbudowy stodoły przez B. Ś. Po wydaniu decyzji nakazującej rozbiórkę, organ odwoławczy uchylił ją, wskazując na możliwość legalizacji obiektu. Po spełnieniu przez stronę wymogów formalnych, organ ustalił opłatę legalizacyjną. Strona skarżąca kwestionowała wysokość opłaty, twierdząc, że przekracza ona wartość budynku i domagała się pouczenia o możliwości jej zmniejszenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA J. Lewkowicz (spr.), Sędziowie NSA G. Gryglaszewska, asesor WSA W. Stachurski, Protokolant M. Lawda, po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2004 r. sprawy ze skargi B. Ś. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lutego 2004 r. Nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. decyzją z dnia [...].06.2003r. w oparciu o przepis art. 48 ustawy 07.07.1994r. – Prawo budowlane nakazał p. B. Ś. rozbiórkę wykonanej samowolnie rozbudowy stodoły o wymiarach 16,00 x 6,10 m i wysokości 5,00 – 3,50 m zlokalizowanej na działce nr geod. [...] we wsi Ś. [...] gm. S. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. po rozpatrzeniu odwołania strony uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując na możliwość legalizacji wykonanego obiektu budowlanego w oparciu o znowelizowane przepisy ustawy – Prawo budowlane. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji postanowieniem z dnia [...].09.2003r. wstrzymał roboty budowlane prowadzone przez p. B. Ś. związane z rozbudową stodoły i zobowiązał ją do złożenia w zakreślonym terminie stosownego zaświadczenia w zakresie zgodności obiektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, cztery egzemplarze projektu budowlanego odzwierciedlającego istniejący stan faktyczny i oświadczenie o posiadanym prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W wyznaczonym terminie p. B. Ś. wykonała powyższe postanowienie. W związku z powyższym stosownie do przepisu art. 49 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. wydal w dniu [...].12.2003r. postanowienie, którym ustalił wysokość opłaty legalizacyjnej, której opłacenie jest warunkiem zalegalizowania obiektu budowlanego zrealizowanego samowolnie. W zażaleniu na to postanowienie p. B. Ś. podniosła, że wysokość ustalonej opłaty przekracza wartość budynku. Nadmieniła też, że gospodarstwo kupiła z istniejącymi budynkami, a sąsiedzi składają fałszywe oświadczenia. P. Wojewódzki Inspektor nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem z dnia [...].02.2004r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Ustosunkowując się do podniesionych zarzutów organ odwoławczy wskazał, że wysokość opłaty legalizacyjnej wylicza się stosując przepisy ustawy z 1994r. – Prawo budowlane (art. 59 f i art. 59 g) z pięćdziesięciokrotnym ich podwyższeniem. Stawka opłaty została ustalona w wysokości 300zł. w § 1 rozporządzenia z dnia 28.06.2003r. Ministra Infrastruktury w sprawie stawki opłaty stanowiącej podstawę do obliczenia kary wymierzonej w wyniku obowiązkowej kontroli (Dz.U. Nr 120, poz. 1132). Oplata legalizacyjna stanowi zatem iloczyn stawki opłaty, współczynnik kategorii obiektu budowlanego, współczynnik wielkości obiektu budowlanego i liczby 50. Reasumując kwota opłaty w przedmiotowej sprawie wynosi 1x1x300x50=15.000zł. I taką kwotę opłaty legalizacyjnej ustalił organ I instancji. Odnośnie twierdzenia strony, iż kupiła gospodarstwo wraz z istniejącymi budynkami organ odwoławczy podał, że p. B. Ś. jako następca prawny inwestora przejęła wszelkie prawa i obowiązki związane z działką o nr geod. [...] we wsi Ś. Wbrew jednak twierdzeniom strony przeprowadzone postępowanie wykazało, że w 2000r. na nieruchomości we wsi Ś. [...] powstał zupełnie nowy obiekt budowlany. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku p. B. Ś. zarzuciła obrazę przepisów postępowania poprzez nierozważenie i nieuwzględnienie słusznego interesu strony oraz brak pouczenia o możliwości ubiegania się o zmniejszenie wysokości opłaty legalizacyjnej. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że jej zdaniem wysokość opłaty jest sprzeczna z celem jakim służą opłaty o legalizacji samowoli budowlanej. Wysokość tej opłaty przewyższa wartość danego obiektu. Gdyby to był dom mieszkalny jednorodzinny, to w świetle obowiązujących przepisów naliczona oplata wyniosłaby 30.000zł. i byłaby mniejsza od wartości domu. Taka sytuacja powoduje nierówność wobec prawa w zależności od rodzaju popełnionej samowoli budowlanej. Skarżąca nadmieniła także, że z przepisu art. 59 f ust. 6 prawa budowlanego wynika, że wysokość stawki opłaty powinna być ustalona na poziomie ekonomicznie uzasadnionym, niepowodującym nadmiernego obciążenia inwestora. Zdaniem skarżącej oznacza to, że organ administracyjny powinien uwzględniać słuszny interes strony i pouczać o możliwości ubiegania się o zwolnienie od wnoszenia tak wysokiej opłaty legalizacyjnej. W odpowiedzi na skargę P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi podkreślając, że zaskarżone postanowienie oparte zostało na obowiązujących przepisach prawa a przytoczony przez skarżącą przepis art. 59 f ust. 6 znowelizowanej ustawy z dnia 07.07.1994r. prawo budowlane dotyczy kompetencji właściwego ministra i stanowi dlań wskazówkę ustawodawcy określającą górną granicę wysokości stawki opłaty. Organ nie mógł więc pouczyć stronę o możliwości ubiegania się o zmniejszenie kwoty opłaty, gdyż ustawa takiej możliwości nie przewiduje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. W sprawie nie jest kwestionowana zasadność przeprowadzenia przez organy administracyjne postępowania legalizacyjnego w zakresie stwierdzonej samowoli budowlanej. Stosownie do przepisów znowelizowanej ustawy z 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (por. ustawa z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw – Dz. U. Nr 80, poz. 718), do opłaty legalizacyjnej stosuje się przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59 f ust. 1 z tym, że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu (art. 49 ust. 2 ustawy). Współczynnik kategorii obiektu i wielkość obiektu określa załącznik do ustawy. Zgodnie z załącznikiem do ustawy do kategorii II zaliczone zostały budynki służące gospodarce rolnej, jak: produkcyjne, gospodarcze, inwentarsko-składowe. Współczynnik kategorii obiektu (K) wynosi dla tych budynków1,0 i tyle samo wynosi współczynnik wielkości obiektu (W). Wydane na podstawie art. 59 f ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2003r. w sprawie stawki opłaty stanowiącej podstawę do obliczenia kary wymierzanej w wyniku obowiązkowej kontroli (Dz.U. 2003 Nr 120, poz. 1132) określiło stawkę opłaty służącą do obliczenia kary w wysokości 300zł. Opłata legalizacyjna ustalona na podstawie przytoczonych przepisów wynosi więc kwotę stanowiącą iloczyn 1x1x300x50=15.000zł. Przytoczony przez skarżącą przepis art. 59 f ust. 6 ustawy – Prawo budowlane stanowi upoważnienie – w powiązaniu z ust. 5 – a jednocześnie ograniczenie właściwego ministra w zakresie określenia wysokości stawki opłaty. Interpretacja tego przepisu dokonana przez skarżącą jest więc błędna, gdyż z brzmienia powyższego przepisu nie wynika prawo organu administracyjnego do zmniejszania wysokości opłaty legalizacyjnej ani też obowiązek organu do pouczania strony o możliwości ubiegania się o obniżenie opłaty. Załącznik do ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane zawiera aż XXX kategorii różnego rodzaju obiektów oraz różne współczynniki kategorii obiektu (do 15,0) i współczynniki wielkości obiektu (do 2,5). O racjonalności ustawodawcy świadczy całość ustawy. Z przytoczonych powodów skoro zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).-

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło