II SA/Bd 24/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Grzęda Sędziowie WSA: Sędzia WSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) Asesor WSA Ireneusz Fornalik Protokolant Magdalena Flinik po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 czerwca 2004r. sprawy ze skargi J.M., M.Z. i B.Z. na decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2003r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od [...]Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz B.Z. kwotę 500,00 zł. (pięćset zł), tytułem zwrotu kosztów sądowych. [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...].12.2003 r., wydaną na podstawie art. 104 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (jednolity tekst Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071) oraz art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane (jednolity tekst Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania J.M. na decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]w [...] z dnia [...] listopada 2003 r. znak [...] zatwierdzającą projekt budowlany remontu balkonów budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] i udzielającą właścicielom w/w budynku pozwolenia na wznowienie robót i dokończenie prac związanych z remontem trzech balkonów przynależnych do mieszkań nr [...],[...] i [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że obowiązki nałożone decyzją [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] w [...] z dnia [...] października 2003 r. wzywającą właścicieli budynku do dostarczenia określonych w decyzji dokumentów związanych z samowolnie remontowanymi trzema balkonami budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...], zostały wykonane przed terminem. Przedłożona dokumentacja została wykonana zgodnie z przepisami art. 35 Prawa budowlanego tj. została wykonana przez osobę legitymującą się stosownymi uprawnieniami i posiada wymagane opinie. W związku z tym [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] w [...], po rozpatrzeniu wniosku K.B., wydał w oparciu o art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego zaskarżoną decyzję. Od decyzji tej odwołała się współwłaścicielka J.M., która nie wyraża zgody na remont. Zdaniem organu odwoławczego żądanie skarżącej J.M. jest sprzeczne z art. 61 Prawa budowlanego, który stanowi, że właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2. Ponadto z protokołu oględzin z dnia [...].07.2003 r. wynika, że konstrukcja płyty balkonowej wymagała wymiany. Również ekspertyza znajdująca się w aktach sprawy potwierdza, że dalsze użytkowanie balkonów stwarza zagrożenie. W związku z nieodpowiednim stanem technicznym balkonów, organ pierwszej instancji winien nakazać właścicielom lub zarządcy budynku usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (art. 66 Prawa budowlanego) lub właściciel lub zarządca winien wystąpić z wnioskiem o pozwolenia na budowę na remont balkonów. Jednak siedmiu współwłaścicieli budynku, samowolnie przystąpiło do remontu trzech balkonów przynależnych do mieszkań [...],[...] i [...], w związku z tym organ pierwszej instancji był zobowiązany wszcząć postępowanie administracyjne w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego i następnie wydał decyzję wstrzymującą roboty budowlane oraz decyzję nakazującą wykonanie stosownej dokumentacji. W związku z tym, że konstrukcja przedmiotowych balkonów została już wykonana, konieczne było podjęcie niezbędnych robót zabezpieczających. Z akt sprawy wynika, że roboty przerwano [...] sierpnia 2003 r. i do tego czasu wykonano rozbiórkę w/w starych balkonów, wykonano nową konstrukcję tych balkonów oraz balustrady dwóch balkonów. Protokół organu pierwszej instancji z dnia [...].12.2003 r. potwierdza, że wstrzymane roboty nie były kontynuowane, a do wykonania pozostały roboty wykończeniowe. Brak jest zgody J.M. na remont w/w balkonów, jednak organ nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie nie może wydać decyzji nakazującej zaniechanie dalszych robót (art. 51 ust. 1 pkt 1), bo doprowadziłoby to do pozostawienia w/w balkonów w stanie stwarzającym zagrożenie, nie może też nakazać rozbiórki (art. 51 ust. 1 pkt 1), gdyż ewentualna rozbiórka balkonów wymagałaby jednocześnie doprowadzenia balkonów do stanu poprzedniego. W związku z tym organ pierwszej instancji wydał zaskarżoną decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenie na dokończenie robót związanych z remontem w/w balkonów. Rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji ma na celu likwidację zagrożenia i zabezpieczenie budynku przed zniszczeniem. Zaskarżona decyzja została skierowana do współwłaścicieli, którzy są jednocześnie mieszkańcami przedmiotowego budynku, a siedmiu z nich rozpoczęło samowolny remont w/w balkonów. Zgodnie z art. 52 Prawa budowlanego inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest zobowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 51 Prawa budowlanego. J.M., M.Z. i B.Z. złożyły na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Skarżące zarzuciły, że organ bezpodstawnie udzielił im pozwolenia na budowę czy wznowienie robót budowlanych, chociaż one nie składały wniosku w tym przedmiocie. Zdaniem skarżących organ mógł jedynie nakazać im wyłączenie balkonów z użytkowania, gdyby zagrażały bezpieczeństwu ludzi i mienia. Co do robót, których decyzja dotyczy, to skarżące podniosły ponadto, że zostały one bezprawnie rozpoczęte przez Zrzeszenie Właścicieli i Zarządców Domów, które powinno być w sprawie traktowane jako inwestor. Skarga zawiera również zarzut, iż organ przy wydawaniu decyzji nie uwzględnił całości zgromadzonego materiału dowodowego i kierował się głównie interesem tych współwłaścicieli, którzy samowolnie dokonali remontu. [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując na mocy art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) - kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem należało uznać, że wydana ona została z naruszeniem prawa materialnego, mającym wpływ na wynik sprawy. Na wstępie zaznaczyć trzeba, że w ustalonych przez organy obu instancji okolicznościach sprawy istniały podstawy w świetle art. 51 ust. 3 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm. – zwanej dalej Prawo budowlane) do zatwierdzenia projektu budowlanego remontu balkonów budynku mieszkalnego oraz wydania pozwolenia na wznowienie i dokończenie robót związanych z remontem przedmiotowych balkonów. Organ podejmując w tym zakresie rozstrzygnięcie powinien jednocześnie rozważyć zakres podmiotowy wydawanej decyzji. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że podobnie jak przy orzekaniu o pozwoleniu na budowę, tak też w niniejszej sprawie, organ podejmował rozstrzygnięcie na skutek wniosku strony. Zgodnie z art. 51 ust. 2 Prawa budowlanego – inwestor po wykonaniu obowiązków nałożonych w trybie ust. 1 pkt 2 lub 3 wymienionego przepisu, zawiadamia o tym właściwy organ i występuje z wnioskiem o wydanie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. W niniejszej sprawie z takim wnioskiem wystąpiła K.B., będąca współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości. Uwzględniając charakter i zakres robót budowlanych objętych decyzją z dnia [...].11.2003 r. oraz fakt, iż dotyczą one nieruchomości będącej współwłasnością – należało dojść do wniosku, że występująca z omawianym wnioskiem K.B. powinna uzyskać uprzednio zgodę wszystkich współwłaścicieli na określone roboty remontowe. Tylko w takiej sytuacji organ mógłby wydać decyzję co do wszystkich współwłaścicieli. Jak wynika z akt sprawy, przedmiotowe roboty budowlane realizowane były samodzielnie przez część współwłaścicieli, bez zgody skarżących, posiadających większość udziałów. W tej sytuacji organ nie był uprawniony do wydawania decyzji na rzecz tych współwłaścicieli, którzy wniosku nie składali, a zwłaszcza tych, którzy sprzeciwiali się tej inwestycji. Rozwiązanie przyjęte przez organ pierwszej instancji, a następnie zaakceptowane przez organ odwoławczy sprawia, że osoby dopuszczające się samowoli budowlanej znalazłyby się w lepszej sytuacji, niż osoby, które chciałyby przedmiotowe roboty przeprowadzić legalnie. Mianowicie występujący o pozwolenie na przedmiotowe roboty budowlane współwłaściciele musieliby przedstawić zgodę wszystkich współwłaścicieli nieruchomości co do określonej inwestycji. W razie braku takiej zgody, konieczne stałoby się wystąpienie w myśl przepisów art. 199-209 kc na drogę cywilnego postępowania sądowego. Tymczasem w niniejszej sprawie współwłaściciele rozpoczynający samowolnie roboty budowlane, uzyskaliby legalizację tych robót mimo sprzeciwu pozostałych współwłaścicieli i na warunkach nie odbiegających od tych, gdyby działali według wymogów Prawa budowlanego. Podkreślić trzeba, że mające zastosowanie w sprawie przepisy Prawa budowlanego nie przewidują możliwości orzekania z urzędu w omawianym zakresie. Tak więc skoro skarżące oraz pozostali współwłaściciele, z wyjątkiem K.B., nie wystąpili z wnioskiem przewidzianym w art. 51 ust. 2 Prawa budowlanego, to organ nie mógł orzekając w trybie art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego uczynić ich adresatami decyzji. Zauważyć przy tym trzeba, że organy obu instancji nie wyjaśniły również tego, czy K.B. działała wyłącznie w swoim imieniu i na swoją rzecz, czy ewentualnie miała też działać jako pełnomocnik tych współwłaścicieli, których oświadczenia dołączone zostały do wniosku. Fakt, iż samowolne wykonanie robót budowlanych dotyczyło nieruchomości będącej współwłasnością nie oznacza, że decyzja legalizująca te roboty skierowana być musiała do wszystkich współwłaścicieli. Nie ma też racji organ twierdząc, że nieodpowiedni stan techniczny balkonów stwarzający zagrożenie w razie dalszego użytkowania, uzasadniał objęcie decyzją wszystkich współwłaścicieli. Okoliczność ta mogła jedynie stanowić podstawę do wszczęcia wobec wszystkich współwłaścicieli odrębnego postępowania uregulowanego przepisami art. 62-70 Prawa budowlanego i ewentualnego zastosowania środków przewidzianych tymi przepisami. Z tych względów skarga podlegała uwzględnieniu. W konsekwencji orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a", art. 152 i art. 200 p.p.s.a.