IV SA/Wa 309/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.) Sędziowie asesor WSA Anna Szymańska asesor WSA Tomasz Wykowski Protokolant Dominik Niewirowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi S. C. na uchwałę Rady Miejskiej K. z dnia [...] lutego 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu N. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały. IV SA/Wa 309/04 UZASADNIENIE S. C. składając zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu N. zarzuciła, że zaprojektowany w projekcie planu przebieg drogi przez jej działkę nr ew. [...] z obrębu [...] o powierzchni 617 m², położonej przy ul. [...] spowoduje znaczne zmniejszenie i tak niewielkiej działki, a co za tym idzie zaprojektowanie na niej budynku mieszkalnego zgodnie z przepisami prawa budowlanego będzie znacznie utrudnione. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uchwałą Nr [...] z dnia [...] lutego 2004 r. Rada Miejska K. odrzucając zarzut S. C. w uzasadnieniu podniosła, co następuje: Projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu N. przewiduje wyznaczenie ulicy dojazdowej o symbolu [...] w liniach rozgraniczających 10 m. Oznacza to konieczność zajęcia pasa gruntu – średnio o szerokości 5 m na całej długości ok. 25 m – o powierzchni 125 m², należącego do S. C.. Znaczna część terenu N. była przeznaczona w planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego uzdrowiska K., zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady Narodowej Miasta i Gminy w K. z dnia [...] stycznia 1987 r., ogłoszonym w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Nr [...], poz. [...] z dnia [...].X.1987 r. i obowiązującym do dnia [...].XII.2003 r. pod projektowane ujęcie wody dla miasta i uzdrowiska oraz pod uprawy polowe do adaptacji w dotychczasowym użytkowaniu z zakazem zabudowy. Projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu N. przeznacza w przewadze teren objęty granicami planu pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne wraz z funkcjami uzupełniającymi. Wiąże się to z wyznaczeniem w planie m.in. linii rozgraniczających ulic, placów oraz dróg publicznych (art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym). Jednocześnie wyznaczone pasy drogowe stanowią miejsce dla projektowanych tras uzbrojenia technicznego. Istniejący układ drogowy terenu N. opiera się na kilkunastu ulicach, które nie spełniają parametrów technicznych dla dróg lokalnych i dojazdowych, określonych w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, m.in. minimalnej szerokości w liniach rozgraniczających. Dotychczasowe przeznaczenie terenu pod uprawy polowe nie wymuszało zrealizowania dodatkowego układu komunikacyjnego. Zaprojektowanie ulicy o symbolu [...] w przebiegu równoległym do ul. [...] oraz ulicy nowoprojektowanej o symbolu [...] umożliwi dokonanie prawidłowego podziału nieruchomości położonych w jednostkach strukturalnych o symbolach [...], [...], [...], [...], jak również ma na celu właściwe powiązanie komunikacyjne istniejących ulic (tj. ul. [...], [...] i [...]). Wybrany wariant wydaje się być najbardziej optymalnym rozwiązaniem, gdyż poprowadzenie drogi w bliższej odległości od ul. [...] lub od nowoprojektowanej ulicy o symbolu [...] nie spełniłoby oczekiwanej funkcji. Przedmiotowa ulica została zaprojektowana na terenach wolnych od zabudowy. Stan zainwestowania terenu nie ma realnych szans na przeprowadzenie ul. [...] w innym miejscu. Działki o nr ew. [...], [...] i [...] z obrębu [...] stanowią jedyną wolną przestrzeń umożliwiającą wyznaczenie odcinka ulicy między ul. [...] a ul. [...]. Poprowadzenie drogi [...] w sposób prostopadły do ul. [...], [...] i [...] jest właściwym rozwiązaniem komunikacyjnym. Przedmiotowa droga łączy jedynie ulice dojazdowe i lokalne i nie ma połączenia z żadną inną drogą mającą większe znaczenie dla ruchu kołowego, zatem będą z niej korzystać wyłącznie przyszli mieszkańcy terenu N.. Gmina nie posiada na terenie N. terenów komunalnych, na których można byłoby zaprojektować układ komunikacyjny niezbędny do zapewnienia prawidłowej obsługi komunikacyjnej. Zaprojektowanie ulicy [...] na terenie części działki nr ew. [...] nie umożliwia zainwestowania pozostałej części działki zabudową mieszkaniową jednorodzinną. Ponadto Rada Miejska K. podniosła, że Gmina jest zmuszona do ingerencji w prawo własności, do czego jest uprawniona, a interesy właścicieli zabezpiecza przepis art. 36 ustawy z dnia 27 marca 2002 o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą uchwałę Złożyła S. C. , wnosząc o stwierdzenie jej nieważności. W uzasadnieniu skarżąca zarzuciła, że projekt planu przewiduje zajęcie pod projektowaną ulicę dojazdową części jej działki nr ew. [...] o powierzchni 125 m², co zmniejszy obszar do powierzchni 492 m². Obszar ten zostanie ograniczony poprzez ustanowienie nieprzekraczalnych linii zabudowy od ul. [...] jak i projektowanej drogi dojazdowej [...]. Zatem z powierzchni 617 m² działki realnie pozostawia się pod inwestycję 90 m², czyli jeden z narożników. Skarżąca podniosła, że przy uznaniu, iż przesłanki, którymi kierowała się Gmina przy wytyczanie przebiegu przedmiotowej drogi nie mogą być zmienione ani pominięte, to Gmina nie rozważyła sytuacji polegającej na przesunięciu biegu projektowanej drogi jedynie o 5 m, czyli w taki sposób aby zachodnia granica jej działki leżała bezpośrednio przy granicy projektowanej drogi. W tej sytuacji jej działka bez uszczerbku powierzchni graniczyłaby z projektowaną drogą. Takie rozwiązanie, zdaniem skarżącej uwzględnia optymalne warunki terenowe, najmniejsze obciążenie działek sąsiednich, przez które ta droga zostałaby poprowadzona, a których powierzchnia jest ponadnormatywna (ok. 2000 m²) i które nie są zabudowane. Przeprowadzenie drogi przez te działki będzie dla nich nieznacznym obciążeniem. W odpowiedzi na skargę Rada Miasta P. wniosła o jej oddalenie, podtrzymała argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 27 ust. 1 mającej zastosowanie w sprawie, a nieobowiązującej już ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) zakres sądowej kontroli uchwały rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ograniczony jest do badania jej zgodności z prawem. W świetle materiałów sprawy bezsporne jest, że przedmiotowy projekt planu dotyczy interesu prawnego skarżącej, która jest właścicielką działki znajdującej się na obszarze objętym przedmiotowym projektem. Niewątpliwe jest też, że w związku z projektowaną drogą doszło do naruszenia interesu prawnego skarżącej, a jeśli tak to Sąd był zobowiązany do oceny, czy naruszenie to powinno skutkować stwierdzeniem nieważności zaskarżonej uchwały, a zatem czy wraz z naruszeniem interesu prawnego skarżącej doszło do naruszenia prawa lub nadużycia władztwa planistycznego gminy. Co do zarzutu naruszenia prawa własności ustaleniami projektowanego planu to należy stwierdzić, że prawo to choć konstytucyjnie chronione, nie jest prawem absolutnym i może być ograniczone, ale tylko w drodze ustawy i w trybie tam określonym. Taką ustawą w sprawie rozpoznawanej przez Sąd jest ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym, która w art. 4 ust. 1 daje gminie uprawnienie do ustalania przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu. Wykonując to uprawnienie gmina nie może czynić tego dobrowolnie i arbitralnie, a działając zgodnie z potrzebami całej społeczności lokalnej, nie może tracić z pola widzenia interesów prawnych poszczególnych obywateli. Oceniając legalność zaskarżonej uchwały o odrzuceniu zarzutu skarżącej zauważyć należy, że w świetle zebranego w sprawie materiału nie wynika, aby Rada zobowiązana dyspozycją art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r. Nr 151, poz. 139) wnikliwie rozpatrzyła zarzuty skarżącej. Z uzasadnienia oraz z materiałów sprawy nie wynika, aby Rada przeznaczając działkę skarżącej w istotnej części pod drogę wykazała, że jest to rozwiązanie bądź jedynie możliwe, bądź też optymalne w danej sytuacji. Powołała jedynie, że rozważała inne warianty przebiegu przedmiotowej drogi, ale wybrany wariant jest optymalnym rozwiązaniem. Nie wskazanie tychże wariantów nie pozwala na ich ocenę, nie rozważono np. wariantu podanego przez skarżącą, polegającego na przesunięciu drogi o 5 m, co spowodowałoby jej przebieg przez działki o znacznie większej powierzchni niż działka skarżącej i nie zainwestowane. W tej sytuacji zauważyć należy, że zaskarżona uchwała wbrew regulacji art. 24 ust. 3 cyt. ustawy nie zawiera wystarczającego uzasadnienia, które jest szczególnie ważne wówczas, gdy rada gminy odrzuca wniesiony zarzut. Chodzi bowiem o to, aby rada rozpatrując zarzut wyjaśniła wszystkie okoliczności sprawy, tak aby można było jednoznacznie rozstrzygać czy w danym przypadku został, czy nie został naruszony interes prawny skarżącej. Gmina nie przedstawiła swego stanowiska co do proponowanego przez skarżącą wariantu przebiegu drogi [...], który nie powodowałby znacznego uszczuplenia jej działki, a jednocześnie umożliwiłby utworzenie szlaku komunikacyjnego obsługującego ten teren. Nie wyjaśnienie czy możliwe jest inne rozwiązanie planistyczne uniemożliwia ocenę, czy Gmina działała w granicach przysługującego jej na podstawie art. 4 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym władztwa planistycznego. Ujawnione naruszenie prawa powoduje stwierdzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny nieważności zaskarżonej uchwały na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).