III SAB/Łd 2/04

Dnia 30 września 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie WSA Krzysztof Szczygielski /spr./, p. o. Sędziego WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant referendarz sądowy Ewa Alberciak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2004 roku sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. na bezczynność Sejmiku Województwa [...] w przedmiocie bezczynności Sejmiku Województwa [...] polegającej na niewydaniu uchwały o zakładach opieki zdrowotnej 1/ oddala skargę w zakresie żądania zobowiązania Sejmiku Województwa [...] do podjęcia uchwały o zmianie gospodarki finansowej Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej im. [...] w S. 2/ umarza postępowanie w pozostałym zakresie 3/ oddala wniosek skarżącego o zasądzenie kosztów postępowania. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością ,,A" z siedzibą w K. w skardze z dnia 19 lutego 2004 r. zaskarżyła bezczynność Sejmiku Województwa [...] , polegającą na niewykonaniu obowiązku podjęcia uchwały w trybie art.60 ust.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej wobec Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej im. [...] w S. Wniosła o zobowiązanie Sejmiku Województwa [...] do podjęcia uchwały o zmianie formy gospodarki finansowej lub likwidacji Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej /SP ZOZ/ im. [...] w S. i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca spółka podniosła, że Województwo [...] jest organem założycielskim SP ZOZ im. [...] w S. Podmiot ten jest dłużnikiem skarżącej z tytułu wierzytelności zasądzonych orzeczeniem Sądu Okręgowego w K., a scedowanych następnie na rzecz skarżącej na mocy umowy przelewu wierzytelności. SP ZOZ w S. jest samodzielnym publicznym zakładem opieki zdrowotnej co oznacza, że posiada osobowość prawną i działa na zasadach samodzielności i samofinansowania zgodnie z art.53 ustawy z dnia 14 października 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej. Zgodnie z art.60 ust.1 tej ustawy ujemny wynik finansowy samodzielny zakład pokrywa we własnym zakresie. Egzekucja prowadzona od sierpnia 2003 r. przez komornika sądowego w S. jest bezskuteczna. Wystąpiły zatem przesłanki obligujące organ założycielski - Województwo [...] do podjęcia działań określonych w art.60 ust.3 powołanej ustawy. Zdaniem skarżącej bezczynność Sejmiku Województwa [...] narusza jej interes prawny, którego źródłem są materialne podstawy stosunku prawnego łączącego skarżącą i jej poprzednika prawnego z SP ZOZ w S. O istnieniu interesu prawnego stanowią przepisy kodeksu cywilnego o sprzedaży /art.535 i nast./ i cesji wierzytelności / art.509 i nast./. W przypadku, gdy SP ZOZ nie jest w stanie we własnym zakresie pokryć ujemnego wyniku finansowego, organ administracji publicznej, który go utworzył, ma obowiązek podjęcia uchwały /lub wydania rozporządzenia/ o zmianie formy gospodarki finansowej takiego zakładu albo o jego likwidacji na podstawie art.60 ust.3 powołanej ustawy o zakładach opieki zdrowotnej. Uchwała taka skutkuje zakończeniem jego bytu prawnego w sferze cywilnoprawnej, jako podmiotu uprawnień i obowiązków istniejących w chwili podjęcia uchwały. W myśl art.60 ust.6 tej ustawy po likwidacji zobowiązania i należności zakładu stają się zobowiązaniami i należnościami Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego. To przejście zobowiązań i należności wynika bezpośrednio z faktu podjęcia uchwały o likwidacji zakładu. Podobne skutki dla wierzycieli wywołuje podjęcie uchwały o zmianie formy gospodarki finansowej SP ZOZ na jedną z przewidzianych w art.35c powołanej ustawy albowiem w tej sytuacji organ założycielski zobowiązany jest pokryć ujemny wynik finansowy przekształconego zakładu /art.60 ust.4 ustawy/. Uchwały te wywierają niewątpliwie ten skutek w sferze cywilnoprawnej wierzyciela, że na ich mocy w miejsce zlikwidowanego bądź przekształconego zakładu jako strona stosunków cywilnoprawnych wstępuje inny podmiot. Województwo [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej odrzucenie z powodu braku interesu prawnego po stronie skarżącego, a w przypadku nie podzielenia przez Sąd powyższego poglądu o oddalenie skargi. W uzasadnieniu pisma podniesiono, iż skarżący nie wykazał interesu prawnego uprawniającego go do wniesienia skargi, a jedynie interes faktyczny polegający na tym, że posiada wierzytelność wobec SP ZOZ w S. Wierzytelność ta może być dochodzona na zasadach ogólnych. Odnosząc się do zarzutu bezczynności polegającej na niewykonaniu czynności nakazanych prawem na podstawie art.60 ust.3 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej stwierdził, że nie jest on zasadny, bowiem samorząd województwa wspólnie z dyrektorem ZOZ-u podjął szereg działań mających na celu zmianę ujemnego wyniku finansowego. W obecnej sytuacji finansowej nie jest możliwe podjęcie decyzji o zmianie formy gospodarki finansowej ze względu na brak środków na ten cel w budżecie województwa. Nie jest także możliwa likwidacja SP ZOZ-u w Sieradzu z uwagi na to, że jego dalsze istnienie jest uzasadnione celami i zadaniami, do których został utworzony. Tych celów i zadań nie może przejąć inny ZOZ w sposób zapewniający nieprzerwane sprawowanie opieki zdrowotnej nad ludnością. Skarżąca w piśmie z dnia 18 sierpnia 2004 r. cofnęła skargę w zakresie wniosku o zobowiązanie Sejmiku Województwa [...] do podjęcia uchwały o likwidacji Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej im. [...] w S. Podtrzymała natomiast wniosek o zobowiązanie organu do podjęcia uchwały w przedmiocie zmiany formy gospodarki finansowej tego podmiotu oraz pozostałe wnioski skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art.90 ust.1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa /Dz.U nr 91, poz.576 ze zm./ każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przepisem aktu prawa miejscowego, wydanym w sprawie z zakresu administracji publicznej, może po bezskutecznym wezwaniu organu samorządu województwa, który wydał przepis, do usunięcia naruszenia - zaskarżyć przepis do sądu administracyjnego. W myśl art.91 ust.1 powołanej ustawy o samorządzie województwa art.90 stosuje się odpowiednio, gdy organ samorządu województwa nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne, narusza prawa osób trzecich. Wskazany przez stronę skarżącą przepis art.60 § 3 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej /Dz.U z 1991 r. Nr 91, poz.408/ przewiduje, iż w przypadku gdy samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej nie jest w stanie pokryć ujemnego wyniku finansowego, organ założycielski wydaje rozporządzenie lub podejmuje uchwałę o zmianie formy gospodarki finansowej zakładu lub o jego likwidacji. Legitymację do wniesienia skargi na podstawie art.91 ust.1 w zw. z art.90 ust.1 ustawy o samorządzie województwa posiada podmiot, którego interes prawny naruszony został bezpośrednio na skutek niepodjęcia uchwały przez organ samorządu województwa, który utworzył samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej. Skarżący powołując się na naruszenie jego interesu prawnego musi wykazać , że bezczynność Sejmiku Województwa naruszając prawo jednocześnie negatywnie wpływa na jego sferę materialnoprawną, pozbawiając pewnych uprawnień albo uniemożliwiając ich realizację. W orzecznictwie sądów administracyjnych eksponuje się przede wszystkim bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego strony kształtowanego aktem stosowania prawa materialnego. Przy takim związku należy eliminować sytuacje, w których dopiero kolejne skutki wcześniejszej konkretyzacji normy prawnej w odniesieniu do jednego podmiotu, pośrednio mogą wpłynąć na sytuację prawną drugiego podmiotu, wynikającą z zastosowania w stosunku do niego innej normy prawnej /por. wyroku NSA z dn.11.06.2001 r. sygn. akt II SA 3157/00 - niepublik. i z dn.11.06.2001 r. II SA 2637/02 publ. LEX nr 80699/. W ocenie Sądu niepodjęcie przez Sejmik Województwa [...] uchwały o zmianie formy gospodarki finansowej lub likwidacji SP ZOZ w S. nie wpływa na interes prawny skarżącej. Skarżąca spółka posiadając, potwierdzone orzeczeniem sądu, roszczenia do SP ZOZ w S., ma prawo realizować swoje uprawnienia w drodze egzekucji przewidzianej przepisami kodeksu postępowania cywilnego. Na marginesie rozważań zauważyć należy, iż skarżąca powołując się na okoliczność bezskutecznej egzekucji komornika sądowego, w żaden sposób nie uprawdopodobniła wszczęcia postępowania egzekucyjnego i jego bezskuteczności. Z oświadczenia pełnomocnika organu, złożonego na rozprawie w dniu 16 września 2004 r. wynika, iż część środków otrzymywanych przez SP ZOZ w S. z Narodowego Funduszu Zdrowia przekazywana jest na spłatę wierzycieli. Art.60 ust.3 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej nie dotyczy bezpośrednio kwestii związanych ze spłatą wierzycieli. Sytuacja prawna skarżącej nie wynika wprost z normy prawa administracyjnego - ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, lecz ze stosunku zobowiązanego łączącego SP ZOZ w S. ze skarżącą. Treść uchwały przewidzianej w art.60 ust.3 powołanej ustawy dotyczyć może likwidacji zakładu opieki zdrowotnej lub zmiany formy gospodarki finansowej tego zakładu. Wydanie uchwały nie zmierza do zaspokojenia kontrahentów umów cywilnoprawnych zawieranych przez zakłady opieki zdrowotnej, lecz do zapewnienia kontynuacji świadczeń medycznych na terenie działania zakładu opieki zdrowotnej. Wobec powyższego uznać należy, iż niepodjęcie przez Sejmik Województwa [...] uchwały o likwidacji lub zmianie formy finansowania SP ZOZ im. [...] w S. nie naruszało interesu prawnego A sp. z o.o w K. Skarżąca żądając podjęcia uchwały zmierza wyłącznie do zmiany sytuacji faktycznej, to jest stworzenia sytuacji, która umożliwi jej prowadzenie egzekucji z majątku organu założycielskiego. Skarżąca posiada jedynie interes faktyczny /ekonomiczny/, a nie interes prawny. Sąd oddalił skargę w zakresie żądania zobowiązania Sejmiku Województwa [...] do podjęcia uchwały o zmianie gospodarki finansowej SP ZOZ w S., uznając że skarżąca nie wykazała interesu prawnego do zaskarżenia bezczynności organu. Sąd w tym zakresie nie uwzględnił wniosku organu o odrzucenie skargi. Skarżąca powołała się na swój interes prawny. Tym samym Sąd obowiązany był skargę rozpoznać. Po ustaleniu, że brak jest związku między zaskarżoną bezczynnością, a interesem skarżącej należało skargę oddalić na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153, poz.1270/. Skarga podlega odrzuceniu tylko wówczas, gdy skarżący nie powołuje się na swój interes prawny, a np. na brak obiektywnej zasadności zaskarżonego działania /lub bezczynności/. Oczywisty brak związku działania /bezczynności/ z interesem wnoszącego skargę jest podstawą do jej odrzucenia. /por. Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne B.Adamiak, J. Borkowski - Wyd. Prawnicze Lexis - Nexis Warszawa 2003, str.425/. W pozostałej części sąd na podstawie art.60 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi umorzył postępowanie, wobec cofnięcia skargi. Cofnięcie to nie budzi zastrzeżeń, bowiem nie zmierza do obejścia prawa. Sąd oddalił wniosek strony skarżącej o zasądzenie kosztów postępowania. Zgodnie z art.200 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwrot kosztów postępowania możliwy jest jedynie w razie uwzględnienia skargi.