II SA/Ol 592/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie WSA Tadeusz Lipiński WSA Adam Matuszak (spr.) Protokolant Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi E. i A. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Decyzją z dnia 28 sierpnia 2000 r., znak: "[...]". Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. nakazał E. i A. G. rozbiórkę samowolnie wybudowanego drewnianego budynku na działce nr ew. 34/16 od strony południowej, tj. wsi L., gmina P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. decyzją z dnia 19 października 2000 r., nr "[...]", po rozpatrzeniu odwołania E. i A. G. utrzymał powyższą decyzję w mocy. Wyrokiem z dnia 6 listopada 2002 r., sygn. akt "[...]" Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, uwzględniając skargę, uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Sąd wskazał na naruszenie przez organy obu instancji art. 7, art. 77 i art. 80 Kpa oraz art. 107 § 3 Kpa poprzez brak oceny dowodów zgłoszonych przez skarżących i ograniczenie się do oparcia ustaleń na niejasnym zapisie w protokole z inwentaryzacji z dnia l stycznia 1997 r. o stwierdzeniu samowoli budowlanej m.in. na działce nr ew. 34/16. Uchybiono tym obowiązkowi wyczerpującego zebrania i rozważenia całego materiału dowodowego. Zarzucił, że nie został udowodniony fakt istnienia dwóch budynków letniskowych, z których jeden miał być wybudowany po dniu l stycznia 1995 r. wobec czego nie można przyjąć, że samowolne wybudowanie drugiego budynku podlega restrykcjom Prawa budowlanego z 1994 r. Organ odwoławczy winien był przeprowadzić w trybie art. 136 Kpa dodatkowe postępowanie dowodowe oraz przesłuchać świadków zgodnie z wymogami art 77 § 3 w zw. z art. 78 § l Kpa. Decyzją z dnia 6 marca 2000 r., nr "[...]" Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. decyzją z dnia 19 maja 2004 r., znak: "[...]" nakazał E. i A. G. rozebrać samowolnie wybudowany budynek znajdujący się na terenie działki nr 34/16 w obr. L. gm. P. W złożonym odwołaniu E. i A. G. wskazali, że w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego teren, na którym znajduje się przedmiotowy budynek, przeznaczony jest pod zabudowę letniskową. W sprawie, toczącej się od szeregu lat, zachodzą przesłanki do uzyskania przez odwołujących się pozwolenia na użytkowanie tego obiektu. Stąd uzasadniona jest teza o nadużyciu prawa przez organ pierwszej instancji. Stwierdzenia planu nakazujące podłączenie wszystkich obiektów do sieci kanalizacyjnej i uzależnienie użytkowania budynków od wybudowania odpowiedniego odcinka sieci kanalizacyjnej, której nie ma, nie może stanowić podstawy wydania decyzji. Ponadto podnieśli, że nieruchomość, na której jest usytuowany przedmiotowy budynek, stanowi współwłasność i jako strona postępowania muszą być uwzględnieni pozostali współwłaściciele. Decyzją z dnia 16 lipca 2004 r., nr "[...]" Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podał, że E. i A. G. oraz B. i G. I. nabyli w dniu 14 listopada 1991 r. na prawach współwłasności w częściach równych niezabudowaną działkę rolną o nr 34/16, o powierzchni 6 arów, położoną w obrębie L., gmina P. Jak wynika z protokołu z dnia 25 lipca 2000 r. na działce zlokalizowane są dwa budynki letniskowe, według oświadczenia stron budowę zakończono w 1994 r. Jeden budynek stanowi własność małżonków G., drugi stanowi własność I. i K. M. G. I. kilkakrotnie składał oświadczenie, że nie prowadził żadnych prac budowlanych i nie posiada żadnych budynków. Wskazując na treść art. 3 i art. 37 ust. l pkt l ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, póz. 229 z późn. zm.) oraz ustalenia miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy P., zatwierdzonego uchwałą Nr "[...]" Rady Gminy w P. z dnia 9 listopada 1991 r. oraz aneksu do w/w planu, zatwierdzonego uchwałą Nr "[...]" Rady Gminy w P. z dnia 26 kwietnia 1994 r., organ II instancji stwierdził, że E. i A. G. budując budynek zgłoszony do Starostwa Powiatowego jako letniskowy na działce, która zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczona pod zabudowę, wypełnili przesłanki warunkujące zastosowanie art. 37 ust. l pkt l Prawa budowlanego. Wskazał ponadto, że opracowanie i zatwierdzenie nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego może być podstawą do wydania decyzji dla realizacji określonych inwestycji po uprzednim wykonaniu decyzji ostatecznej związanej z likwidacją skutków samowoli budowlanej. W złożonej skardze skarżący wywodzą, że istnieją przesłanki do zawieszenia postępowania z uwagi na złożenie wniosku o wydanie zezwolenia na użytkowanie obiektu, który powinien być rozpatrzony w pierwszej kolejności z uwagi na interes strony. Aktualnie plan zagospodarowania przestrzennego, w obrębie którego znajduje się przedmiotowy obiekt, zezwala na taką zabudowę, nakazując podłączenie wszystkich obiektów do sieci sanitarnej. Ponadto z uwagi na fakt, iż działka, na której jest usytuowany przedmiotowy budynek stanowi współwłasność, nakaz rozbiórki powinien być wydany na wszystkich współwłaścicieli, w przeciwnym wypadku niemożliwe byłoby wykonanie decyzji. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Stwierdził ponadto, że "słuszny interes strony", na który powołują się skarżący zachodzić może w szczególnych przypadkach ochrony interesu godnego i nie stojącego w sprzeczności z przepisami obowiązującego prawa oraz z zasadami współżycia społecznego. Wskazał, że nakaz rozbiórki został nałożony na sprawcę samowoli budowlanej a nie współwłaściciela działki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 3 § l w zw. z art. 145 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm.) sąd administracyjny kontroluje zaskarżoną decyzję wyłącznie w aspekcie jej zgodności z prawem i może ją wzruszyć jedynie wówczas, gdy narusza ona przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Tego rodzaju naruszeń prawa nie można przypisać wydanej w sprawie ostatecznej decyzji administracyjnej. Skarżący nie podnieśli żadnych argumentów wskazujących na naruszenie prawa materialnego bądź procedury administracyjnej. W toku ponownego rozpatrywania sprawy, zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2002 r., sygn. akt "[...]", organy obu instancji przyjęły, że obiekt budowlany (drewniany budynek parterowy z poddaszem użytkowym o przeznaczeniu na pobyt ludzi w okresie letnim), którego dotyczy nakaz rozbiórki, został wybudowany jesienią 1994 r. Okoliczność ta nie była kwestionowana przez skarżących w toku postępowania administracyjnego ani w skardze. Wobec czego bezspornie samowoli budowlanej dopuszczono się pod rządami ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 póz. 229 z późn. zm.). Zgodnie bowiem z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, póz. 2017 z późn. zm.) przepisu art. 48, stanowiącego o sposobie postępowania w przypadku stwierdzenia samowoli budowlanej, tej ustawy nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, a więc ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Stosownie do art. 37 ust. l pkt l Prawa budowlanego z 1974 r., obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. W dacie popełnienia samowoli budowlanej obowiązywał miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego gminy P. zatwierdzony uchwałą Nr "[...]" Rady Gminy w P. z dnia 9 listopada 1991 r. Z ustaleń tego planu jednoznacznie wynika, że sporny obiekt znajduje się na terenie przeznaczonym do użytkowania rolniczego bez prawa zabudowy. Aneks do w/w planu, zatwierdzony uchwałą Nr "[...]" Rady Gminy w P. z dnia 26 kwietnia 1994 r. nie wprowadził żadnych zmian w tej kwestii. Powyższe, to jest zrealizowana samowolnie budowa na terenie nie przeznaczonym na ten cel w obowiązującym wówczas planie zagospodarowania przestrzennego, wypełnia dyspozycję art. 37 ust. l pkt l Prawa budowlanego z 1974 r. Stwierdzenie tego faktu obligowało organy nadzoru budowlanego obu instancji do wydania nakazu rozbiórki. Żadne też ważne przyczyny jak stanowi art. 37 ust. 2 powołanej ustawy Prawo budowlane z 1974 r., w ocenie organów, również nie wystąpiły. Podkreślić należy, że podjęte działania zmierzające do zmiany lub zmieniające plan miejscowy w zakresie przeznaczenia terenu, na którym znajduje się działka skarżących , z uwagi na zapis zawarły w cytowanym przepisie art. 37 ust. l pkt l ustawy Prawo budowlane z 1974 r., nie mają znaczenia, gdyż istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest to, jaki plan obowiązywał w dacie budowy przedmiotowego obiektu to jest w 1994 r., kiedy to skarżący dopuścili się samowoli budowlanej, a nie to jaki plan miałby obowiązywać w przyszłości ( por. wyrok NSA z 19 maja 1999 r., IV SA 196 / 96, niepublikowany ). Prawidłowo również skierowano zaskarżoną decyzję do inwestorów -sprawców samowoli budowlanej a nie współwłaścicieli nieruchomości, na której wybudowano przedmiotowy obiekt budowlany. Wprawdzie cytowany art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. nie przesądza wprost o tym, do jakiego podmiotu winien być skierowany nakaz przymusowej rozbiórki, jednakże art. 38 ust. l tej ustawy wskazywał, że inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać objętej przymusowym nakazem rozbiórki. Wydanie nakazu rozbiórki w trybie art. 37 wymienionej ustawy było konsekwencją niezgodnego z prawem działania inwestorów i zatem do nich na gruncie uprzednio obowiązujących przepisów musiał być kierowany nakaz rozbiórki. W sprawie bezsporne jest, że właścicielami (inwestorami) obiektu, którego dotyczy nakaz rozbiórki są wyłącznie skarżący. Oczywistym jest także, że współwłaściciele działki nr e w. 34 / 16 na której wzniesiono sporny obiekt brali udział w postępowaniu administracyjnym. Odnosząc się natomiast do sprawy pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu budowlanego stwierdzić należy, iż kwestia ta pozostaje poza przedmiotem niniejszego postępowania i jako taka nie może przesądzać o prawidłowości zaskarżonej decyzji. Należy też wskazać, iż w przedmiotowej sprawie brak podstaw uzasadniających zawieszenie postępowania, jak wnosi skarżący, gdyż postępowanie dotyczące sprawy samowoli budowlanej jest pierwotne w stosunku do innego postępowania dotyczącego pozwolenia. W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, należało skargę jako nieuzasadnioną oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm.).