II SA/Ol 403/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Marzenna Glabas Alicja Jaszczak-Sikora Irena Szczepkowska Grzegorz Klimek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2004 r., sprawy ze skargi K. N. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie zwolnienia ze służby - oddala skargę. UZASADNIENIE: Raportem z dnia 28 stycznia 2004 r. K. N. zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w P. o zwolnienie go ze służby z dniem 5 lutego 2004 r. Komendant Powiatowy Policji w P., rozkazem personalnym Nr "[...]" z dnia 3 lutego 2004 r., wydanym na podstawie art. 41 ust. 3 w zw. z art. 45 ust. 3 ustawy o Policji, zwolnił funkcjonariusza ze służby we wskazanym przez niego terminie. K. N. w dniu 10 lutego 2004 r. odmówił przyjęcia rozkazu, stwierdzając że się rozmyślił i będzie dalej pracował. Następnego dnia zwrócił się na piśmie z prośbą o wycofanie jego raportu. Pismem z dnia 17 lutego 2004 r. Komendant Powiatowy Policji w P. poinformował podwładnego o odmownym rozpatrzeniu jego prośby. W dniu 24 lutego 2004 r. do Komendanta Głównego Policji wpłynął raport K. N., w którym opisał on nieprawidłowości, jakie jego zdaniem, miały miejsce przy zwolnieniu go ze służby i wniósł o uwzględnienie jego drugiego raportu w przedmiocie wycofania prośby o rozwiązanie stosunku służbowego. Pismo to zostało potraktowane jako odwołanie od decyzji o zwolnieniu ze służby. Rozkazem personalnym Nr "[...]" z dnia 19 kwietnia 2004 r. Komendant Wojewódzki Policji zaskarżony rozkaz personalny uchylił w części dotyczącej daty zwolnienia i ustalił termin rozwiązania stosunku służbowego na dzień 30 kwietnia 2004 r. Organ odwoławczy wskazał, iż stosownie do art. 41 ust 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 7, poz. 58 ze zmianami), policjanta zwalnia się ze służby w terminie 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. Użyty w przepisie zwrot "zwalnia się" jednoznacznie wskazuje na obligatoryjny charakter wydania decyzji o zwolnieniu. Zgodnie z art. 61 Kodeksu cywilnego oświadczenie woli, jakie ma być złożone innej osobie jest złożone z chwilą, gdy doszło do niego w taki sposób, że mogła ona skutecznie zapoznać się z jego treścią. Odwołanie takiego oświadczenia jest skuteczne, jeżeli doszło jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej. Oświadczenie woli złożone drugiej stronie wiąże więc osobę, która oświadczenie takie złożyła. Może być ono skutecznie odwołane po dotarciu od adresata tylko za jego zgodą. Skoro Komendant Powiatowy policji w P. nie wyraził zgody na cofnięcie prośby o zwolnienie ze służby w Policji, odwołanie tego oświadczenia woli przez policjanta w świetle art. 61 k.c. uznano za bezskuteczne. K. N. wniósł skargę na decyzje organów obu instancji. Organowi drugiej instancji zarzucał naruszenie art. 139 k.p.a.. Natomiast organ pierwszej instancji naruszył, według skarżącego art. 130 § l i 2 k.p.a. poprzez odsunięcie go od służby w dniu 16 lutego 2004 r. Nadto wywodził, że następnego dnia, podczas jego nieobecności dokonano przeszukania szafy i zabezpieczono między innymi jego rzeczy osobiste; od marca wstrzymano mu wszelkie należności finansowe z tytułu zatrudnienia, pozbawiono ciągłości ubezpieczenia. Skarżący podniósł, iż w dniu 02-03.02.2004 r. poinformował kadrowego Komendy Powiatowej Policji i naczelnika R. K., że wycofuje raport o zwolnieniu, dlatego też celowo przed jego wpłynięciem podjęto decyzję. W toku postępowania w l instancji naruszono rażąco art.8 i 9, a zwłaszcza art. 10 § l kpa. Przed wydaniem decyzji nie umożliwiono zapoznania się z materiałami a zwłaszcza wycofanie raportu o zwolnienie, co winno skutkować zastosowaniem art. 105 § l i 2 kpa. Skarżący stwierdził, iż jeżeli w raporcie o zwolnienie ze służby podał, że do decyzji takiej został zmuszony przez przestępcze działanie kierownictwa KPP, to nie można było uznać nieprzymuszonej woli odejścia ze służby. Nadto skarżący poddał w wątpliwość możliwość powoływania się na przepis art. 61 k.c. przy podejmowaniu decyzji w sprawie wycofaniu raportu o zwolnieniu ze służby. Komendant Wojewódzki Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto podał, iż organy Policji nie ustaliły wad oświadczenia woli skarżącego, które on ograniczył do wywodów natury ogólnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. l ust. l i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych. ( Dz. U Nr 153.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Wobec tego w niniejszej sprawie należało poddać ocenie, czy decyzja o zwolnieniu skarżącego ze służby odpowiadała prawu. Przypadki w jakich funkcjonariusza Policji zwalnia się ze służby określa art. 41 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji ( Dz. U z 2002r. Nr 7, poz. 58 ze zmianami) - zwanej w dalszym ciągu ustawą o Policji. W myśl art. 41 ust. 3 policjanta zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. Redakcja tego przepisu nie nasuwa wątpliwości interpretacyjnych. W razie złożenia przez policjanta oświadczenia woli o wystąpieniu ze służby, w ciągu 3 miesięcy od tej daty powinna być wydana decyzja o zwolnieniu ze służby. Skoro skarżący sam złożył taki wniosek, to rolą Komendanta Powiatowego Policji w P. było wydanie stosownej decyzji w terminie nie dłuższym niż określony we wskazanym przepisie art. 41 ust.3. Decyzja taka została wydana przez organ pierwszej instancji w dniu 3 lutego 2004r. Decyzja ta została K. N. doręczona, w trybie art. 46 § k.p.a. , w dniu 10.02.2004. Tego samego dnia nadał on w urzędzie pocztowym pismo, w którym zwracał się do Komendanta z prośbą o wycofanie własnego raportu o zwolnieniu ze służby. Oznacza to, iż oświadczenie woli skarżącego o zwolnieniu ze służby dotarło do adresata wcześniej aniżeli pismo zawierające prośbę o wycofanie raportu. Czynność tę należy ocenić na podstawie art. 61 k.c. Przepisy powoływanej ustawy o Policji nie regulują bowiem problematyki skuteczności oświadczeń woli. Należy więc w tym zakresie peranalogiam stosować przepisy kodeksu cywilnego. Komendant Powiatowy miał więc prawo wyrazić zgodę na cofnięcie oświadczenia woli o wystąpieniu ze służby, ale nie miał takiego obowiązku. Skoro zgody nie wyraził, to odwołanie oświadczenia ( bez względu na argumentację) nie wywiera skutków prawnych. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 5 lipca 2001 r. sygn. II SA 593/01 (Lex nr 77683) W tej sytuacji organy pierwszej i drugiej instancji miały podstawę do powoływania się na art. 61 k.c. Zresztą sam skarżący pośrednio dopuszcza możliwość stosowania przepisów kodeksu cywilnego do jego stosunku służbowego, powołując się na wady oświadczenia woli w postaci przymusu i groźby, jakie - jego zdaniem -spowodowały złożenie raportu o zwolnieniu ze służby. Należało zatem ocenić, czy istotnie czynność prawna jakiej dokonał skarżący była dotknięta wadą powodującą jej nieważność. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uznania, że oświadczenie K. N. było nieważne z powodu wady określonej w art. 87 kc. Przepis ten stanowi, że kto złożył oświadczenie woli pod wpływem bezprawnej groźby drugiej strony lub osoby trzeciej, może uchylić się od skutków prawnych swego oświadczenia, jeżeli z okoliczności wynika, że jemu samemu lub innej osobie grozi poważne niebezpieczeństwo osobiste lub majątkowe. W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy takiego wniosku wysnuć nie można. Wszak skarżący sam twierdził, że decyzję o zwolnieniu podjął zbyt pochopnie w obawie, ze zostanie zwolniony w innym trybie. To był główny motyw jego działania, a nie groźba strony przeciwnej. Nawet, gdyby Komendant uprzedzał funkcjonariusza o możliwości zwolnienia go ze służby w innym trybie, to trudno uznać to za groźbę w sytuacji, kiedy przeciwko K. N. toczyły się wówczas dwa postępowania karne przygotowawcze w sprawach o popełnienie przestępstw mających związek ze służbą w Policji. Należy tu zauważyć, że okoliczności towarzyszące wszczęciu tych postępowań oraz ich zasadność, nie należą do sprawy, a winny być ewentualnie podnoszone przez skarżącego w toku postępowań karnych. Przesłanką prawnej doniosłości groźby natomiast, w rozumieniu art. 87 k.c., jest bezprawność groźby. Nie można uznać za bezprawną groźbę, gdy strona wskazuje na możliwość zastosowania środków, do użycia których jest uprawniona. W rozpoznawanej sprawie ewentualną możliwość rozwiązania stosunku służbowego, której spodziewał się skarżący przewiduje, art. 41 ustawy o Policji. Nie ma także podstaw do uznania, że skarżący działał pod przymusem w rozumieniu art. 82 k.c. Z taką sytuacją bowiem mamy do czynienia tylko wówczas, gdy składający oświadczenie woli nie ma nieskrępowanego wyboru zachowania. W przypadku skarżącego mógł on nie składać raportu o zwolnieniu go ze służby. W razie zaś ewentualnego podjęcia przez organ decyzji o zwolnieniu w trybie art. 41 ust. l pkt 3-4 ustawy o Policji, mógł on podjąć obronę swoich praw, dowodząc braku podstaw do takie zwolnienia. Wówczas kontroli sądowej poddane byłyby inne okoliczności podnoszone przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego i sądowego. Skoro K. N. dokonał wyboru i poprzez własne oświadczenie o wystąpieniu ze służby nie dopuścił do innego trybu rozwiązania stosunku służbowego, to nie ma podstaw do kontroli zasadności wszelkich działań Komendanta Powiatowego Policji wobec skarżącego. Przedmiotem niniejszej sprawy jest bowiem tylko ocena legalności decyzji - raportu personalnego o zwolnieniu ze służby w świetle skutecznego oświadczenia skarżącego o wystąpieniu ze służby. Odnosząc się do zarzutów skargi o naruszeniu przez organ pierwszej instancji przepisów art. 8-10 k.p.a., to stwierdzić należy, że nie skutkują uchyleniem decyzji naruszenia prawa procesowego , nie mające wpływu na treść decyzji. Odnośnie pozostałych zarzutów skarżącego o naruszeniu przez stronę przeciwną przepisów prawa karnego, wstrzymaniu należności finansowych, wykonaniu decyzji przed upływem terminu do wniesienia odwołania, to nie mogą być przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie. Pozostają one niewątpliwie w związku z zaskarżoną decyzją, ale są czynnościami podjętymi już po jej wydaniu, a jak wspomniano na wstępie kontroli sądowo- administracyjnej podlega sama decyzja administracyjna, a nie wszelkie inne zdarzenia z nią związane, choćby pozostawały z nią w związku. Sąd nie znalazł także podstaw do stwierdzenia naruszenia przez organ drugiej instancji art. 139 k.p.a.. Przepis ten stanowi, że organ drugiej instancji nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się. Oznacza to, że decyzja organu drugiej instancji nie może pogorszyć sytuacji skarżącego. Zaskarżona decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji sytuacji K. N. nie pogorszyła, bowiem pozostawiła bez zmian tryb zwolnienia ze służby, a zmieniła- i to na korzyść skarżącego - termin zwolnienia ze służby. Z opisanych wyżej powodów brak było podstaw do uwzględnienia skargi i dlatego Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. ( Dz. U Nr 153, poz. 1270)