II SA/Gd 902/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Protokolant Agnieszka Januszewska po rozpoznaniu w dniu 13 października 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi M. M. na decyzję Wojewody z dnia 14 marca 2002 roku Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca stałego pobytu 1. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Burmistrza Miasta i Gminy n/N. z dnia 18 stycznia 2002r. sygn. [...], 2. zasądza od Wojewody na rzecz M. M. 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. 3 II SA/Gd 902/02 U z a s a d n i e n i e Zaskarżoną decyzją z dnia 14 marca 2002r. Wojewoda , działając na podstawie art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (j.t. Dz.U. z 2001r. Nr 87 poz.960) i art.138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Gminy i Miasta N.N. z dnia 18.01.2002r. o wymeldowaniu z miejsca stałego pobytu w lokalu nr [...] przy ul. [...] w P. M. M. z dziećmi O. i S. M.. Jak wynika z uzasadnień decyzji organy ustaliły, że M. M. z małoletnimi dziećmi wyprowadziła się ze wskazanego lokalu, w którym wcześniej zamieszkiwała z - aktualnie byłym mężem Z. M.. Na podstawie przeprowadzonych czynności dowodowych organy obu instancji przyjęły, że M. M., dobrowolnie zrezygnowała z pochodnych uprawnień do lokalu nr [...] przy ul. [...] w P., przenosząc swoje centrum życiowe do K.. O dobrowolnym opuszczeniu lokalu i rezygnacji z uprawnień do przebywania w nim świadczy również, zdaniem organów, niewystąpienie na drogę sądową o przywrócenie utraconego posiadania lokalu. W odwołaniu od decyzji organu I instancji i w skardze do NSA M. M. zarzuciła, że decyzje o wymeldowaniu podjęto z naruszeniem przepisów art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludzi i dowodach osobistych, bowiem skarżąca nie zrezygnowała z uprawnień do spornego lokalu, opuściła mieszkanie czasowo w związku z podjęciem pracy w K., do którego codzienne dojazdy z P. są zbyt uciążliwe, miejsce pobytu skarżącej przez cały czas trwania postępowania administracyjnego było znane, a skarżąca jest - wraz z dziećmi - zameldowana czasowo w K. od dnia 11 lutego 2002r. do dnia 1 kwietnia 2004r. bez zamiaru zmiany miejsca stałego pobytu. Tym samym w sprawie nie zaistniały okoliczności faktyczne, uzasadniające orzeczenie o wymeldowaniu skarżącej i małoletnich córek z miejsca stałego pobytu, podjęcie próby wymeldowania dzieci godzi w ich dobro, bo utrudnia życie, o czym nie pomyślał występujący o wymeldowanie ojciec dzieci i zapomniały organy. W opisanej sytuacji faktycznej, tj. - czasowym przebywaniu poza miejscem stałego pobytu w związku z pracą, w sprawie winny znaleźć zastosowanie przepisy art.7 pkt 1 i 8 pkt 1 ust.1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w których m.in. stwierdza się, że pobytem czasowym jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości. Nadto skarżąca podniosła, że cyt. ustawa nie zawiera określenia "centrum życiowe", zatem posługiwanie się tym pojęciem przez organy meldunkowe jest nieuzasadnione. M. M. wniosła o uchylenie w całości niezgodnej z prawem decyzji Wojewody. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz.1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.Nr 153, poz.1269) i art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz.1270), zwanej dalej - u.p.o.p.p.s.a., rządy administracyjne sprawują kontrolę działalności publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, m.in., że Sąd działając na podstawie art.134 § 1 i 135 u.p.o.p.p.s.a., orzekł w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosując środki w celu usunięcia naruszenia prawa uchylił również decyzję organu I instancji. Naruszenie prawa materialnego i procesowego, jakiego dopuściły się organy podejmujące decyzje o wymeldowaniu M., S. i O. M. z pobytu stałego w lokalu nr [...]przy ul. [...] w P. polegało na niedostatecznym i jednostronnym rozpatrzeniu zebranego materiału dowodowego, wyciągnięciu wniosków sprzecznych w ustaleniami (tj. wbrew art.7, 77 § 1 i 80 K.p.a.), co prowadziło do naruszenia przepisów art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (publ. j.w.). Z akt sprawy wynika, że M. M. opuściła lokal, w którym wcześniej zamieszkiwała rodzina, w związku z podjęciem pracy zawodowej w K. (tak: w oświadczeniu skarżącej z dnia 3.01.2002r. i odwołaniu od decyzji organu I instancji), a w szczególności - że w trakcie postępowania strona "była w trakcie załatwiania pobytu czasowego w K. przy u. [...]" jak informował organ I instancji. Komisariat Policji w K. w piśmie [...] z dnia 3 stycznia 2002r. (dowód: pismo j.w. w aktach adm.), pod którym to adresem skarżąca zameldowana została na pobyt czasowy od dnia 11.02.2002r. do 1.04.2004r. (dowód: potwierdzenie zameldowania na pobyt czasowy ponad 2-miesiące UM w K. z dnia 11.02.2002r. nr ew. [...] - w aktach). Opisane okoliczności faktyczne powodują, że organy orzekające w sprawie wadliwie zastosowały przepisy art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (publ. j.w.) przyjmując, że M. M. poprzez opuszczenie lokalu i niedopełnienie obowiązku wymeldowania spełniła przesłanki do wymeldowania określone w art.15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności (...). Wskazany wyżej przepis uprawnia do podjęcia decyzji o wymeldowaniu osoby, która opuściła lokal bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się albo - opuściła lokal bez wymeldowania na okres co najmniej 6 miesięcy bez wskazania nowego miejsca pobytu. Dodatkowo wskazać należy, że organy obu instancji nie poczyniły żadnych ustaleń odnośnie do opuszczenia lokalu w P. przez małoletnie dzieci stron - S. i O., o których Z. M. pisał, że przyjeżdżają na wakacje, święta i w odwiedziny (pismo z dnia 10.01.2002r. - w aktach adm.). Dzieci stron są małoletnie, w orzeczeniu o rozwodzie małżonków M. Sąd nie wskazał wprost miejsca zamieszkania dzieci stron. Z. M. ma jedynie prawo współdecydowania o wszystkich istotnych sprawach dotyczących wychowania i wykształcenia dzieci (dowód: wyrok rozwodowy z dnia 29.12.1999r. - w aktach adm.). Wobec małoletniości dzieci trudno mówić o "dobrowolnym i trwałym opuszczeniu lokalu przez S. i O. M. bez dopełnienia obowiązku meldunkowego", zaś wniosek Z. M. o wymeldowaniu dzieci wymagał potwierdzenia przez M. M., której Sąd powierzył wykonywanie władzy rodzicielskiej nad dziećmi (dowód: - wyrok rozwodowy j.w.; patrz - art.30 § 2 K.p.a.). Na koniec zauważyć należy, że skarżąca zaprzeczała w toku postępowania administracyjnego, by zrezygnowała z uprawnień do lokalu nr [...]przy ul. [...] w P., przydzielonego jako mieszkanie funkcyjne Z. M. decyzją Naczelnika Zakładu Karnego z dnia 1.11.1990r. (dowód - decyzja o przydziale kwatery stałej w aktach adm.). Skoro między byłymi małżonkami istniał w trakcie postępowania spór o uprawnienia do przedmiotowego lokalu, organ administracji przekroczył zakres swej właściwości orzekając - mimo treści umowy najmu z dnia 9.08.2000r., że M. M. utraciła uprawnienia do tego mieszkania. Kwestie te pozbawione są znaczenia prawnego w niniejszej sprawie po wejściu w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r., K 20/01 - Dz.U.Nr 78 z 2002r., poz.716, OTK-A 2002 nr 3, poz.34, stwierdzającego niezgodność art.9 ust.2 ustawy o ewidencji ludności z art.52 ust.1 i art.83 w zw. z art.2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżone decyzje organów obu instancji na podstawie art.145 § 1 pkt 1a, b, i c w zw. z art.134 § 1 ustawy p.o.p.p.s.a. O kosztach orzeczono w myśl art. 200 ustawy p.o.p.p.s.a. w zw. z art.97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. j.w. (Dz.U.Nr 153, poz.1271), a określenie, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości uzasadnione jest treścią art.152 cyt. ustawy p.o.p.p.s.a. W trakcie ponownego rozpatrywania wniosku Z. M. o wymeldowanie z lokalu w P. byłej żony i małoletnich dzieci organ ewidencyjny winien zbadać, czy M. M. opuściła ten lokal bez dopełnienia obowiązku meldunkowego (art.4-8 ustawy o ewidencji ludności...) oraz zapewni właściwą reprezentację dla małoletnich dzieci stron S. i O. M..