II SA/Lu 159/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom (spr.),, Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Protokolant Asyst. sędziego Rafał Ostrowski, po rozpoznaniu w dniu 13 października 2004 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich uchyla zaskarżoną decyzję. II SA/Lu 159/04 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych uchylił decyzję własną z dnia [...] listopada 2002 r. umarzającą postępowanie administracyjne w kwestii przyznania uprawnień kombatanckich i odmówił przyznania A.K. uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu decyzji organ administracji stwierdził, że A.K. nie wchodził w skład Batalionów Chłopskich i nie pełnił służby w organizacji, lecz co najwyżej współpracował z organizacją. Zdaniem organu skarżący nie mógł jako 14-latek składać przysięgi, bowiem w Batalionach Chłopskich obowiązywała instrukcja generała Sosnkowskiego z dnia 4 grudnia 1939 r., która w pkt 5 "a" stanowiła, że członkiem ZWZ – AK może być każdy Polak, poczynając od lat 17-tu, który cele organizacji przyjmie za swoje, podda się bez zastrzeżeń jej regulaminowi oraz złoży przepisaną przysięgę. W późniejszym okresie granica wieku obniżona została do 16-tu lat. A.K. nie mógł więc złożyć przysięgi i być członkiem organizacji z racji zbyt młodego wieku. Mógł natomiast współpracować z organizacją Bataliony Chłopskie, pomagać przy przenoszeniu informacji, nie może to jednak być utożsamiane z pełnieniem służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach w rozumieniu przepisu art.1 ust.2 pkt 3 ustawy o kombatantach. Od decyzji tej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniósł A.K., domagając się rozpatrzenia jego wniosku i przyznania uprawnień kombatanckich. Zarzucił, że decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych jest dla niego krzywdząca, ponieważ pełnił funkcję gońca w Batalionach Chłopskich i Armii Krajowej, których placówka mieściła się w N. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które w ocenie Sądu mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania w rozumieniu przepisu art.145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.). oraz przepisów prawa materialnego – art.1 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz o niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002 r., Nr 42, poz.371 z późn. zmianami). W myśl przepisu art. 7 ustawy – kodeks postępowania administracyjnego w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art.77 § 1 k.p.a) i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art.80 k.p.a.). Wskazane przepisy zostały naruszone przez organ wydający zaskarżoną decyzję. Skarżący powołuje się na swoją działalność w oddziałach AK – BCh w okresie od kwietnia do lipca 1944 r. W tym czasie skarżący miał 14 lat (urodził się 13 czerwca 1930 r.). Organ administracji nie ustosunkował się w ogóle do oświadczeń świadków J.K. i S.M., z których wynika, że skarżący pełnił funkcję gońca w plutonie B.W., pseudonim "[...]", ani do opisywanych przez świadków dwóch przypadków przenoszenia przez skarżącego meldunków: w kwietniu i w maju 1944 r., wychodząc z założenia, że skarżący nie mógł pełnić służby w Batalionach Chłopskich z uwagi na zbyt młody wiek. Stanowisko organu administracji jest błędne. Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. w art.1 ust.2 pkt 3 za działalność kombatancką uznaje pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach, w tym w działających w ramach tych organizacji oddziałach partyzanckich w okresie wojny 1939-1945. Wskazany przepis, ani żaden inny przepis ustawy nie określa wieku osoby prowadzącej działalność kombatancką. Ustawa nie wprowadza więc w tym względzie żadnych ograniczeń (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lutego 2002 r., V SA 1538/2001). Kryterium wieku nie może być w tej sytuacji podstawą oceny, czy osoba ubiegająca się o przyznanie uprawnień kombatanckich, spełnia przesłanki określone w przepisie art.1 ust.2 pkt 3 ustawy. W każdym jednak przypadku wyjaśnienia wymaga, czy określona osoba, z uwagi na młody wiek, mogła rzeczywiście pełnić służbę w polskich podziemnych formacjach i organizacjach w rozumieniu powołanego przepisu. Jest to kwestia ustaleń faktycznych. Okoliczności tej organ wydający decyzję nie wyjaśnił w sposób należyty, ograniczając się do przytoczenia instrukcji gen. Sosnkowskiego, która wprawdzie określa wiek osób przyjmowanych do Armii Krajowej, nie ma jednak podstaw do twierdzenia, że instrukcja ta obowiązywała także w Batalionach Chłopskich. Zaniechanie dokonania wyczerpujących ustaleń faktycznych i wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności stanowi naruszenie powoływanych wyżej przepisów art.7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Organ administracji nie miał w tej sytuacji wystarczających podstaw do dokonania oceny, czy powołane przez skarżącego we wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich okoliczności zostały udowodnione, a tym samym do odmowy przyznania uprawnień kombatanckich. Zaskarżona decyzja zapadła więc z naruszeniem prawa, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, co powoduje konieczność jej uchylenia. Rozpoznając sprawę ponownie organ administracji powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe zgodnie z regułami określonymi w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego. W szczególności oceni organ dowody przedłożone przez skarżącego, a w razie wątpliwości przeprowadzi uzupełniające postępowanie w tym zakresie. Należy przypomnieć, że zgodnie z art.75 § 1 k.p.a. organ administracji powinien jako dowód dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Z tych wszystkich względów i na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz.1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w sentencji. Skarżący nie żądał zwrotu kosztów.