I OSK 239/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno (spr.), Sędziowie NSA Janina Antosiewicz, Leszek Włoskiewicz, Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Anny R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 października 2004 r. sygn. akt II SA 4700/03 w sprawie ze skargi Anny R. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 19 listopada 2003 r. (...) w przedmiocie odmowy nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 13 października 2004 r., II SA 4700/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Anny R. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z 19 listopada 2003 r., (...) w przedmiocie odmowy nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy. Minister Edukacji Narodowej i Sportu decyzją z dnia 19 listopada 2003 r. utrzymał w mocy decyzję M. Kuratora Oświaty z dnia z dnia 15 lipca 2003 r., którą to decyzją - wydaną na podstawie art. 9b ust. 6 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela /Dz.U. 2003 nr 118 poz. 1112/ odmówiono nadania Annie R. stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego. W uzasadnieniu decyzji podano m.in., iż zgodnie z art. 9b ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 i 3 ustawy - Karta Nauczyciela, warunkiem nadania nauczycielowi stopnia nauczyciela dyplomowanego jest: posiadanie wymaganych kwalifikacji, odbycie stażu zakończonego pozytywna oceną dorobku zawodowego oraz uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej. Stosownie do postanowień art. 9b ust. 6 w zw. z art. 9 b ust. 1 i 9 b ust. 4 pkt 3 ustawy - Karta Nauczyciela, nauczycielowi, który nie spełnia tych warunków, organ sprawujący nadzór pedagogiczny odmawia w drodze decyzji administracyjnej nadania stopnia awansu zawodowego. Zdaniem Sądu I instancji skarga analizowana w aspekcie tych podstaw nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z przepisem par. 11 ust. 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 3 sierpnia 2000 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego nauczycieli /Dz.U. nr 70 poz. 825 ze zm./, nauczyciel otrzymuje akceptację komisji kwalifikacyjnej w przypadku uzyskania co najmniej 2/3 możliwych do uzyskania punktów. Zważywszy, że komisja działała w postępowaniu kwalifikacyjnym dotyczącym Anny R. w składzie szcześcioosobowym, możliwa do uzyskania liczba punktów wynosiła 60, a minimalna 40. Każdy z członków komisji wpisał i uzasadnił własną ocenę punktowana karcie oceny indywidualnej. W wyniku tej oceny Anna R. otrzymała łącznie 39 punktów na 40 punktów koniecznych do uzyskania akceptacji komisji kwalifikacyjnej. Przebieg prac komisji kwalifikacyjnej został odzwierciedlony w protokole z dnia 29 maja 2003 r. zawierającym w szczególności uzyskaną przez nauczyciela punktację wraz z jej uzasadnieniem przedstawionym w załącznikach do protokołu. Z dokumentów tych wynika, że najmniejszą ilość punktów przydzielili wnioskodawczyni członkowie komisji będący ekspertami MEN w zakresie przedmiotów ścisłych, informatyki, zarządzania oświatą i przedmiotów humanistycznych. Przyczyny niskiej oceny spełniania wymagań kwalifikacyjnych przedstawili oni w indywidualnych uzasadnieniach, które wskazują zasadnicze przyczyny wydanych ocen. Zarzut skarżącej naruszenia przez komisję kwalifikacyjną przepisów cyt. wyżej rozporządzenia w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego nauczycieli dotyczy w istocie niesatysfakcjonujących jej niskich ocen, które jak słusznie podkreśla organ odwoławczy, nie mogły być weryfikowane przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny. Przewidziany przepisem art. 9h ust. 1 i 2 ustawy z 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela /t.j. Dz.U. 2003 nr 118 poz. 1112 ze zm./ tryb nadzorczy wobec czynności organów uczestniczących w postępowaniu o nadanie stopnia awansu zawodowego nauczyciela ma charakter nadzoru legalnościowego i dotyczy oceny zgodności danej czynności z przepisami ustawy - Karta Nauczyciela, przepisami o kwalifikacji wymaganych od nauczycieli lub przepisami o zasadach odbywania stażu, rodzaju dokumentacji załączonej do wniosku nauczyciela o postępowanie kwalifikacyjne lub egzaminacyjne, trybie i zasadach działania komisji. Tego rodzaju nieprawidłowości zaś nie odnotowano. W skardze kasacyjnej Anna R. reprezentowana przez adwokata zaskarżyła wyrok Sądu I instancji w całości zarzucając mu: naruszenie prawa materialnego, a to art. 9h ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela przez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że tryb nadzorczy wobec czynności organów uczestniczących w postępowaniu o nadanie stopnia awansu zawodowego nauczyciela ma wyłączenie charakter legalnościowy, a przecież organy nadzoru są uprawnione do badania całego postępowania kwalifikacyjnego i mogą stwierdzić nieważność przeprowadzonych czynności; naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to par. 9 ust. 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 3 sierpnia 2000 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego nauczycieli przez błędne ustalenie, że Komisja Kwalifikacyjna zbadała i oceniła dokumentację dostarczoną przez skarżącą. Wskazując na powyższe podstawy skargi - wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i uwzględnienie skargi przez NSA, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. W uzasadnieniu stwierdzono, że organ nadzoru może zweryfikować wydane w postępowaniu kwalifikacyjnym oceny. Jeżeli stwierdzi, że czynności dokonane przy ich podjęciu naruszają prawo, to czynności te są nieważne. Następnie skarżąca podkreśliła, że Postępowanie przeprowadzone przez Komisję Kwalifikacyjną przy Kuratorze Oświaty zostało przeprowadzone niezgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 3 sierpnia 2000 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego nauczycieli. Komisja ta bowiem nie dopełniła obowiązku zbadania i ocenienia dokumentacji przedstawionej przez skarżącą. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1/ naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2/ naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem według art. 183 par. 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko-radcowskim /art. 175 par. 1-3 p.p.s.a/. Opiera się on na założeniu, że powierzenie czynności sporządzenia skargi kasacyjnej wykwalifikowanym prawnikom zapewni jej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający Sądowi II instancji dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia. Złożona w rozpatrywanej sprawie skarga kasacyjna odpowiada przedstawionym wymogom, tylko w odniesieniu do pierwszego z podniesionych zarzutów, jednakże zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela ocenę prawną wyrażoną wyroku NSA z 29 października 2002 r., II SA 3751/01, że przepisy ustawy - Karta Nauczyciela oraz przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 3 sierpnia 2000 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli /Dz.U. nr 70 poz. 825/ nie zawierają uregulowania umożliwiającego zmianę oceny członków Komisji Kwalifikacyjnej. W art. 9h ust. 1 i 2 Karty Nauczyciela, ustawodawca powierzył organom wymienionym w przepisie jedynie nadzór nad czynnościami podejmowanymi w postępowaniu o nadanie nauczycielowi stopnia awansu zawodowego. W ramach tego nadzoru organ sprawujący nadzór pedagogiczny lub właściwy minister w przypadku ujawnienia, że czynności podjęte zostały z naruszeniem prawa, stwierdza w drodze decyzji administracyjnej ich nieważność. Sytuacja taka - jak słusznie zauważył Sąd I instancji - nie miała jednak miejsca w rozpoznawanej sprawie. Drugi z zarzutów jest całkowicie chybiony. Podstawą skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. jest naruszenie przez sąd przepisów postępowania sądowoadministracyjnego w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W jej ramach skarżący musi bezwzględnie powołać przepisy postępowania sądowoadministracyjnego, którym uchybił sąd, uzasadnić ich naruszenie i wykazać, że wytknięte uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy - por. wyrok NSA z 1.06.2004 r., GSK 73/04 - Monitor Prawniczy 2004 nr 14 s. 632. Jedynie naruszenie przepisu art. 156 Kpa może stanowić analizowaną tu podstawę skargi kasacyjnej, ponieważ do tego przepisu bezpośrednio odsyła art. 145 par. 1 pkt 2 p.p.s.a. Jest więc rzeczą oczywistą, że Sąd I instancji nie mógł naruszyć przepisu par. 9 ust. 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 3 sierpnia 2000 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego nauczycieli, ponieważ przepis ten nie reguluje postępowania sądowoadministracyjnego. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za bezzasadną i na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.