II SA/Lu 503/03

WyrokWSA w Lublinie2004-05-11

Skład orzekający: Krystyna Sidor, Witold Falczyński, Jerzy Drwal

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, ale podjętego na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, właściwe jest zastosowanie art. 51 Prawa budowlanego, a nie art. 48 Prawa budowlanego (nakaz rozbiórki)?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że jeśli realizacja obiektu budowlanego została podjęta na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, inwestor nie dopuścił się samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego. W takich przypadkach, gdy nastąpiło istotne odstępstwo od warunków pozwolenia, właściwe jest zastosowanie art. 51 Prawa budowlanego, który umożliwia nałożenie obowiązku doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem poprzez przedłożenie dokumentacji technicznej i ewentualne wykonanie przeróbek. Fakt późniejszego wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę nie ma znaczenia dla stosowania art. 51.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. i Z.B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą Spółdzielni Mieszkaniowej wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia samowolnie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z przepisami. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, uchylając decyzję organu I instancji, nakazał Spółdzielni doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem poprzez dostarczenie odpowiedniej dokumentacji technicznej i dokonanie przewidzianych nią przeróbek. Skarżący domagali się nakazania rozbiórki obiektu jako zrealizowanego samowolnie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor (spr.), Sędzia NSA Witold Falczyński, Jerzy Drwal asesor WSA, Protokolant stażysta Tomasz Wójcik, po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi J. i Z.B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nakazania przedłożenia określonych dokumentów oddala skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 138 § 2 kpa sprostowaną postanowieniem z dnia [...] r. po rozpatrzeniu odwołania J. i Z.B. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. z dnia [...] r. znak: [...] nakazującej inwestorowi – Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" wykonanie w terminie do 30 września 2003r. określonych decyzją czynności w celu doprowadzenia wykonanych samowolnie robót budowlanych do stanu zgodnego z przepisami – uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nakazał Spółdzielni Mieszkaniowej "[...] w L., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane – doprowadzić wykonane roboty budowlane w budynku mieszkalnym wielorodzinnym Nr [...]na działkach Nr [...] przy ul. [...] i nr [...] przy ul. [...] w L., do stanu zgodnego z prawem – poprzez dostarczenie opracowanej przez uprawnioną osobę dokumentacji technicznej (wraz z wymaganymi przepisami szczególnymi opiniami i uzgodnieniami),spełniającej wymogi art. 34 prawa budowlanego i rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 listopada 1998r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. Nr 140, poz. 906) oraz dokonanie przewidzianych dokumentacją przeróbek – w terminie do 30 września 2003r. W motywach podano, że inwestor SM" w L. realizując budynek mieszkalny wielorodzinny z przedszkolem i garażami podziemnymi na działkach przy ul. [...] i [...]w L. – odstąpił w sposób istotny od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Prezydenta m. L z dnia [...]. znak [...] o pozwoleniu na budowę. Inwestor w miejscu projektowanego zespołu garaży urządził miejsca postojowe dla samochodów, nie wykonał dwukondynacyjnej części budynku przedszkola, nie wykonał windy i podnośników, wykonał dodatkowe wejście w ścianie zewnętrznej, część komórek zaadaptował na lokal użytkowy , zrealizował 25 mieszkań zamiast przewidzianych 22. Organ ustalił także, że Prezydent m. L. decyzją z [...]r. odmówił inwestorom pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku. Rozpoznając odwołanie wniesione przez J. i Z.B., którzy domagali się nakazania rozbiórki przedmiotowego budynku na podstawie art. 48 Prawa budowlanego jako zrealizowanego samowolnie z odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego; przy czym odwołujący się wywodzili, że roboty budowlane przy realizacji obiektu inwestor zakończył – organ odwoławczy podzielając pogląd o zakończeniu robót przez inwestora uznał za bezprzedmiotowe wstrzymywanie prowadzenia robót budowlanych w sytuacji ich ukończenia i uchylił decyzję organu I instancji orzekając jednocześnie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i pkt 4 prawa budowlanego o nałożeniu na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Ponadto organ odwoławczy uznał na podstawie oględzin obiektu przeprowadzonych w dniu 22 stycznia 2003r. , że budynek nie narusza wymagań § 13 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. (t.j. Dz.U. z 1999 r. nr 15, poz. 140) w zakresie ograniczania dopływu światła dziennego na działkę sąsiednią. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. i Z.B. wnosili o uchylenie zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem prawa budowlanego oraz zasad postępowania administracyjnego . W skardze wyrazili pogląd, że organy administracji powinny nakazać rozbiórkę części obiektu zrealizowanej według nich bez pozwolenia na budowę i nakazać realizację budynku zgodnie z projektem budowlanym w oparciu o który realizowano inwestycję. Ponadto domagali się potwierdzenia, iż obiekt narusza interes osób trzecich poprzez ograniczenie dopływu światła dziennego przy zabudowaniu działki Nr [...]. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego ani zasad postępowania administracyjnego. Bezsporne jest w sprawie, że inwestor Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...] zrealizował budynek mieszkalny wielorodzinny na działkach przy ul.[...] i [...] w L.– na podstawie prawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...]. znak [...] . Inwestor w toku realizacji odstąpił od warunków udzielonego pozwolenia. Po zrealizowaniu budynku decyzją z dnia [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji wydanej dnia [...]. ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla realizacji przedmiotowego budynku wielorodzinnego z przedszkolem i garażami, Wojewoda po wznowieniu postępowania decyzją z dnia [...]r. – znak [...] uchylił decyzję Prezydenta m. L. z dnia [...]. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w L. pozwolenia na budowę. Natomiast Prezydent m. L. decyzją z dnia [...]. odmówił inwestorowi udzielenie pozwolenia na użytkowanie budynku wobec stwierdzonego odstępstwa od wydanych decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu pozwolenia na budowę. Aktualnie prowadzone przez organy nadzoru budowlanego postępowanie administracyjne ma na celu doprowadzenie zrealizowanego obiektu do stanu zgodnego z prawem – stosownie do przepisów art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Sąd w pełni podziela pogląd zaskarżonej decyzji, że skoro realizacja obiektu została podjęta na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę – to inwestor nie dopuścił się samowoli budowlanej, a zatem w sprawie nie może być zastosowany rygor przewidziany w art. 48 Prawa budowlanego. Wobec takich obiektów, w przypadku ich zrealizowania w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu, mają zastosowanie przepisy art. 51 ustawy prawo budowlane, przy czym bez znaczenia dla stosowania powołanych unormowań jest fakt późniejszego wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o pozwolenie na budowę. W świetle art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z pkt 4 organ nadzoru budowlanego był uprawniony do nałożenia na inwestora obowiązku mającego na celu doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. W sprawie niniejszej obowiązek ten polega na przedłożeniu dokumentacji technicznej robót wykonanych z odstępstwem od wydanego pozwolenia na budowę i wykonanie ewentualnych wynikających z tejże dokumentacji przeróbek. Konsekwencją wykonania nałożonego obowiązku po odpowiedniej ocenie złożonych dokumentów będzie możliwość ubiegania się przez inwestora o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu. W ramach tej oceny organ nadzoru budowlanego rozważy niewątpliwie także kwestię wpływu usytuowania budynku inwestora na naruszenie interesu skarżących jako właścicieli działki sąsiedniej, aczkolwiek w obecnym stanie sprawy, gdy działka skarżących oznaczona nr [...] nie jest zabudowana jakimkolwiek budynkiem, brak podstaw do zakwestionowania wyrażonego w zaskarżonej decyzji poglądu o nienaruszeniu przez inwestora warunków § 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki. Zatem skarga domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i nakazania rozbiórki przedmiotowego obiektu na mocy art. 48 ustawy prawo budowlane jest pozbawiona podstaw prawnych. Podniesione w niej argumenty świadczą o dowolnej interpretacji przepisów prawa budowlanego. Z tych względów i na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło