II SA/Lu 198/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Sędziowie Asesor WSA Wiesława Achrymowicz (spr.), Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Protokolant Ref. Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w dniu 12 października 2004 r. sprawy ze skargi I.C. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę uchyla zaskarżoną decyzję Decyzją z dnia "[...}’ Wojewoda umorzył postępowanie odwoławcze, zainicjowane przez I.C. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia "[...]", zatwierdzającej projekt budowlany z udzieleniem pozwolenia na budowę dla A. i K. małżonków K. na zabudowę wnęki i prześwitu na działce o numerze ewidencyjnym "[...]", położonej w L. przy ul. W. [...]" w L. W uzasadnieniu powziętego rozstrzygnięcia odwołał się do decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]", stwierdzającej nieważność decyzji Wojewody z dnia "[...]", wydanej w wyniku uprzedniego, merytorycznego rozpoznania odwołania I.C. od pozytywnej dla inwestorów pierwszoinstancyjnej decyzji Prezydenta Miasta z dnia "[...]", a w następstwie uchylającej decyzję organu pierwszej instancji w całości z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia, a to wobec przyjęcia stanowiska prawnego, pozbawiającego I.C. statusu strony tegoż postępowania administracyjnego. Projektowana inwestycja ma przebiegać po ewidencyjnej granicy działki małż. K., którym przysługuje prawo wieczystego użytkowania z odrębnym prawem własności do usytuowanej tam zabudowy. Natomiast właścicielem działki bezpośrednio sąsiadującej z projektowaną rozbudową lokalu użytkowego jest Spółdzielnia Mieszkaniowa, gdy odwołująca się ma status jedynie użytkownika lokalu gastronomiczno-handlowego na tym gruncie stojącego. Odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego, za poglądem prawnym Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, przyznającym w okolicznościach sprawy niniejszej przymiot strony wyłącznie Spółdzielni Mieszkaniowej, przy braku po stronie I.C. legitymacji materialnoprawnej w postaci interesu prawnego w kontekście unormowania art. 28 k.p.a., konsekwentnie podzielił wskazaną ocenę prawną. W konkluzji, wskazując na przepis art.105 § 1 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., wywiódł bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego, wszczętego z inicjatywy osoby pozbawionej statusu strony. Wiążącą moc rozstrzygnięciu stwierdzającemu nieważność decyzji Wojewody, przypisał w myśl art. 127 § 1 k.p.a. Na powyższe skargę złożyła I.C. Tytułem uzasadnienia powoływała się na swój status właściciela lokalu położonego w bezpośrednim sąsiedztwie projektowanej rozbudowy, skoro wzniosła go własnym staraniem i kosztem, a wobec zmiany stanu prawnego wystąpiła do Spółdzielni Mieszkaniowej z wnioskiem o ustanowienie prawa odrębnej własności tego lokalu. Stąd zgoda tylko Spółdzielni nie jest wystarczająca, nie może zastąpić zgody odwołującej się. Szeroko opisywała okoliczności faktyczne, z których wywodziła interes prawny do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym w omawianym przedmiocie, gdy zrealizowanie inwestycji wiąże się bezwzględnie z koniecznością przeprowadzenia prac w jej lokalu w zakresie przede wszystkim przebudowy instalacji wentylacyjnej i klimatyzacyjnej. Powoływała się na konstytucyjnie zagwarantowaną ochronę prawa własności. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosił o jej odrzucenie, konsekwentnie wyrażając ocenę prawną o braku przymiotu strony w znaczeniu materialnoprawnym w odniesieniu do skarżącej, a którym legitymuje się, w okolicznościach badanej sprawy, jedynie Spółdzielnia Mieszkaniowa o statusie właściciela działki bezpośrednio sąsiadującej z objętą projektowanymi robotami budowlanymi, gdy skarżąca , jako członek tej Spółdzielni winna dochodzić swych praw wyłącznie na drodze postępowania wewnątrzspółdzielczego. Jednocześnie wskazywał na rozpatrywanie sprawy w przedmiocie zatwierdzenia spornego projektu budowlanego z udzieleniem stosownego pozwolenia na jego realizację przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, kognicji sądowoadministracyjnej została poddana kontrola działalności organów administracji publicznej w aspekcie zgodności z prawem, gdy decyzja objęta skargą w badanym postępowaniu administracyjnym tego wymogu nie spełnia. Rozważania prawne należy rozpocząć od zasadniczego stwierdzenia, iż I.C., jako adresat zaskarżonej decyzji, umarzającej administracyjne postępowanie odwoławcze przez nią zainicjowane, a to wobec odmowy przyznania statusu strony, legitymuje się uprawnieniem do formalnoprawnie skutecznego wystąpienia ze skargą na drogę postępowania sądowoadministracyjnego, na gruncie regulacji prawnej zawartej w art. 50 § 1 powołanej na wstępie rozważań ustawy, gdy zaistniała sytuacja proceduralna nie realizowała żadnej z przesłanek, enumeratywnie wymienionych w hipotezie art. 58 § 1 omawianej ustawy, uzasadniając odmowę odrzucenia skargi, orzeczoną postanowieniem z dnia "[...]". W dalszej kolejności, stanowisko prawne organu administracji, a w jego następstwie rozstrzygnięcie, powzięte mocą osnowy kontrolowanej decyzji, podlegają ocenie, jako jurydycznie wadliwe, gdy decyzje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydane w trybie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego, w toku odpowiadającym instancyjnemu, stwierdzające nieważność drugoinstancyjnej decyzji Wojewody z dnia "[...]", wydanej w wyniku merytorycznego rozpatrzenia odwołania skarżącej, zostały wyeliminowane z obrotu prawnego wobec ich uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie IV SA 1305/02, wyrokiem z dnia 07 listopada 2003 r., w sposób prawomocny. Wyrażony tam przez Sąd orzekający pogląd prawny, przyznaje I.C., uprawnionej z ograniczonego prawa rzeczowego, jakim jest własnościowe prawo do lokalu użytkowego, status strony w sprawie, mającej za przedmiot zatwierdzenie projektu budowlanego z udzieleniem pozwolenia na jego realizację, a dotyczącego nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej, gdy zważyć unormowanie art. 28 k.p.a. Nie przesądzając bowiem merytorycznej zasadności argumentów skarżącej, podnoszonych w postępowaniu administracyjnym, w świetle jurydycznego stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazywane przez nią okoliczności faktyczne wyczerpują ustawowe pojęcie interesu prawnego, w szczególności gdy stanowisko jej samej pozostaje w opozycji do stanowiska Spółdzielni Mieszkaniowej. W tym miejscu należy przywołać dyspozycję art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stanowiącą o wiążącym charakterze prawomocnego orzeczenia sądowoadministracyjnego, między innymi dla innych organów państwowych, jak i dla innych sądów, gdy decyzja objęta kontrolą w sprawie niniejszej została wydana w oparciu o błędną interpretację przepisu art. 28 k.p.a., przy tożsamym stanie faktycznym i prawnym. Jak to wynika z dołączonych do akt kserokopii dokumentów, w rezultacie ponownego rozpatrzenia sprawy, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w sposób ostateczny i prawomocny odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody z dnia "[...]", uchylającej decyzję organu pierwszej instancji, udzielającą inwestorom pozwolenia budowlanego z zatwierdzeniem projektu jego realizacji zgodnie z wnioskiem, z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia. Konkludując, zaskarżona decyzja została wydana przy naruszeniu przepisów postępowania administracyjnego, dającym podstawę do jego wznowienia. Z tych względów, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.