II OZ 265/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia WSA del. do NSA Marzenna Linska – Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2005 r. na posiedzeniu niejawnym Izby Ogólnoadministracyjnej zażalenia H.W. i J. W. oraz zażalenia E. Z., A. D.- K., D. J., K. G., M. K. i B. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 grudnia 2004 r. sygn. akt VII S.A./Wa 790/04 o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi H. i J. W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 26.03.2004 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 1. odrzucić skargę kasacyjną wniesioną przez E. Z., A. D. – K., D. J., K. G. M. K., W. C., A. S. i B. S.; 3 oddalić zażalenie wniesione przez E.Z., A. D. – K., D. J., K. G., M. K. i B. S.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 16.12.2004 r. odrzucił skargę kasacyjną w sprawie ze skargi H. i J. W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 26.03.2004 r. w przedmiocie pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że w wyroku z dnia 12 października 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 26.03.2004 r. Od powyższego wyroku pełnomocnik zainteresowanych – adw. A. C. w dniu 02.12.2004 r. wniosła skargę kasacyjną . Sąd zważył, że zgodnie z art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270) Sąd odrzuca skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Natomiast zgodnie z treścią art. 221 pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej. Opłata z tytułu wniesienia skargi kasacyjnej jest opłatą stałą bowiem stanowi zawsze taki sam ułamek określonej kwoty i stąd ma zawsze taką samą wysokość. Z akt sprawy wynika, że pełnomocnik zainteresowanych wniósł skargę kasacyjną bez uiszczenia należnego wpisu od skargi. Z tego też względu, na podstawie art. 178 w związku z art. 221 cytowanej wyżej ustawy orzeczono o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Na powyższe postanowienie zażalenie złożyli H. i J. W., reprezentowani przez pełnomocnika adw. W. Ś.. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia, przy czym zarzucali, iż poczynione ustalenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, stanowiące podstawę zaskarżonego postanowienia, są błędne. Jednocześnie podnieśli, że pełnomocnikiem skarżących jest i był adwokat W. Ś., czego dowodem jest złożone do akt pełnomocnictwo. Ponadto wskazali, że stosowny wpis od skargi kasacyjnej został uiszczony. Zażalenie na powołane wyżej postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 grudnia 2004 r. wnieśli również E.Z., A. D. – K., D. J., K. G., M. K. i B.S., działający przez pełnomocnika adwokat A. C.. Uczestnicy zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 221 w zw. z art. 220 § 3 w zw. z § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz w zw. z § 5 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16.12.2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz odrzucenie skargi kasacyjnej w sytuacji, gdy z art. 220 § 3 w zw. z § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz z § 5 ust. 2 cyt. Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16.12.2003 r. wynika wprost, że wpis stały od skargi kasacyjnej wnoszonej przez adwokata lub radcę prawnego uiszcza się na wezwanie w sposób określony w ust. 1, po przekazaniu skargi sądowi. Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał zaskarżone orzeczenie celem kontynuowania postępowania międzyinstancyjnego, a w szczególności celem wezwania pełnomocnika skarżących - na podstawie § 5 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16.12.2003 r. w zw. z art. 220 § 1 i § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej z dnia 02.12.1004 r. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że z § 5 ust. 2 Rozporządzenia Rady ministrów z dnia 16. 12. 2003 r. (Dz. U. 221, poz. 2193) wynika wprost, że wpis stały od skargi wnoszonej przez adwokata lub radcę prawnego uiszcza się na wezwanie w sposób określony w ust. 1 po przekazaniu skargi sądowi. Ponadto zaznaczono, że przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi regulując kwestię kosztów sądowych (art. 211 i nast. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) odmiennie regulują kwestię sposobu uiszczania opłat i wpisów od pism (art. 220 § 1 i art. 221 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz środków prawnych, do których ustawa zalicza skargę, skargę kasacyjną, zażalenie oraz skargę o wznowienie postępowania (art. 220 § 3 w zw. z § 4 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Art. 221 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczy jedynie pism, a nie środków prawnych w rozumieniu przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie może on stanowić podstawy prawnej do odrzucenia skargi kasacyjnej, bowiem nie dotyczy tego środka prawnego. Z przywołanych przepisów wynika, że skarga kasacyjna może zostać odrzucona jedynie w sytuacji, gdy pomimo wezwania przez Sąd, nie zostanie uiszczony wpis w sposób określony w § 5 ust. 1 Rozporządzenia Rady ministrów z dnia 16.12.2003 r. Pełnomocnik zainteresowanych nie był dotąd wzywany do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej z dnia 02.12.2004 r. Tak więc należy uznać, iż skarga została odrzucona z naruszeniem przepisów powołanych w pkt. III petitum zażalenia. Uczestnik Spółka z o.o. Hit Zarząd Majątkiem Polska Piastówz siedzibą w Warszawie wniósł o oddalenie zażalenia H. i J. W. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na uwzględnienie zasługiwało zażalenie skarżących H. W. i J. W. Nieprawidłowo bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł o odrzuceniu skargi kasacyjnej, nie precyzując w sentencji postanowienia podmiotu, którego to odrzucenie miało dotyczyć. W sytuacji gdy w sprawie złożone zostały dwie skargi kasacyjne, jedna przez skarżących a druga przez uczestników, to wyraźnie powinien być określony podmiot, co do którego powyższy rygor zastosowano. Za niewystarczające należało uznać skonkretyzowanie tej kwestii w samym uzasadnieniu. Doprowadziłoby to do sytuacji, że Naczelny Sąd Administracyjny musiałby z uzasadnienia postanowienia wyinterpretować czyja skarga kasacyjna została odrzucona, a czyja skarga kasacyjna podlegałaby rozpoznaniu. Zaznaczyć trzeba, że występująca w postępowaniu sądowoadministracyjnym wielopodmiotowość ma związek ze współuczestnictwem skarżących oraz udziałem uczestników. Zarówno jednak skarżący (w zależności od rodzaju współuczestnictwa ), jak i uczestnicy zasadniczo zachowują w sprawie samodzielną pozycję procesową. Oznacza to, że Sąd w razie potrzeby podejmuje cząstkowe rozstrzygnięcia proceduralne, w zakresie determinowanym indywidualnymi procesowymi uprawnieniami i obowiązkami stron i uczestników. W konsekwencji Sąd administracyjny orzekając np. o odrzuceniu skargi, czy sgi kasacyjnej, umorzeniu postępowania lub jego zawieszeniu – musi wskazać jakiego konkretnie podmiotu dane rozstrzygnięcie dotyczy. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny miał podstawy by odrzucić skargę kasacyjną wniesioną przez uczestników reprezentowanych przez pełnomocnika adwokat A. C.. Z bezspornych ustaleń Sądu I instancji wynika, że od tej skargi kasacyjnej nie został uiszczony wymagany wpis. Wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu złożonym przez tych uczestników, pełnomocnik adwokat A. C. miała obowiązek dokonać wpłaty wpisu od skargi kasacyjnej bez odrębnego wezwania Sądu. Stosownie do art. 230 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) – zwanej dalej ppsa – od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. W myśl § 2 tego artykułu pismami o których mowa w § 1 są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania. Art. 231 ppsa stanowi, że wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych sprawach pobiera się wpis stały. Opłatę sądową wedle art. 219 § 2 uiszcza się gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego lub na rachunek bankowy właściwego sądu. Zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193) w sprawach skarg z zakresu budownictwa pobiera się wpis stały w wysokości 500 zł, zaś § 3 tego rozporządzenia stanowi, iż wpis od skargi kasacyjnej wynosi połowę wpisu od skargi, a więc 250 zł. Art. 221 stanowi, iż pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca się bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej. Dodać należy, że wobec kategorycznego rozstrzygnięcia zawartego w art. 221 ppsa w niniejszej sprawie nie stosuje się przepisów art. 220 § 1 i 3 wymienionej ustawy oraz § 5 ust. 2 cyt. wyżej rozporządzenia. Skoro więc w otwartym terminie do wniesienia skargi kasacyjnej nie wpłynął do kasy ani na rachunek Sądu wpis od skargi kasacyjnej, to na mocy art. 221 w zw. z art. 178 ppsa przedmiotowa skarga podlegała odrzuceniu. Nie ma racji autor zażalenia, że przepis ustępu 2 § 5 cyt. wyżej rozporządzenia ma zastosowanie do skargi kasacyjnej. Zwrócić trzeba uwagę, że przepis ten mówi o "skardze", a nie skardze kasacyjnej. W tym miejscu należy przywołać stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 07.10.2004 r. GZ 33/04 publ. ONSA i WSA 2005 nr 1 poz. 7, który stwierdzał, że przepis § 5 ust. 2 rozporządzenia dotyczy wyłącznie skargi wnoszonej do sądu administracyjnego pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego postanowienia podniesiono, że przepis ten stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 221 ppsa., a przyjęte rozwiązanie uzasadniane jest trybem wnoszenia skargi za pośrednictwem organów administracji publicznej. Wobec powyższego słusznie przyjął Wojewódzki Sąd Administracyjny, że w niniejszej sprawie na mocy art. 221 ppsa. przewodniczący był zwolniony od obowiązku wzywania pełnomocnika do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Z tych względów orzeczono jak w pkt. 1 i 2 sentencji, na podstawie art. 185 § 1 ppsa. w zw. z art. 197 § 2 ppsa oraz art. 180 ppsa. Rozstrzygnięcie objęte pkt. 3 postanowienia znajduje oparcie w art. 184 ppsa w zw. z art. 197 § 2 ppsa. Żądania w przedmiocie kosztów postępowania, nie zostały uwzględnione z uwagi na brak podstaw prawnych.