II SA/Wa 1187/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędzia WSA Ewa Kwiecińska Asesor WSA Janusz Walawski (spr.) Protokolant Agnieszka Kolasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2004 r. sprawy ze skargi R.N. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia - oddala skargę - R.N. w dniu 18 marca 2004 r. złożył do Ministra Obrony Narodowej wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w B. z dnia [...] maja 2002 r. nr [...]w części dotyczącej zawieszenia wypłaty emerytury na okres 15 miesięcy, tj. od dnia [...] maja 2002 r. do [...] lipca 2003 r., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (Dz. U. z 2002 r. Nr 11, poz. 108 z późn. zm.) i art. 14 ust. 6 ustawy z dnia 25 maja 2001 r. o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych w latach 2001 - 2006 (Dz. U. Nr 76, poz. 804 z późn. zm.). Minister Obrony Narodowej postanowieniem z dnia [...] marca 2004 r. nr [...], przekazał wniosek do Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w B., jako organu właściwego do jego rozpatrzenia. Postanowienie zostało wydane na podstawie art. 65 § 1 kpa w zw. z § 3 pkt 4 lit. l zarządzenia Ministra Obrony Narodowej Nr 2/MON z dnia 23 stycznia 2004 r. w sprawie rozszerzenia zakresu czynności osób zajmujących kierownicze stanowiska Ministerstwa Obrony Narodowej (Dz. Urz. z 2004 r. Nr 1, poz. 2). Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Minister Obrony Narodowej postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...]utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] marca 2004 r. nr [...]. W uzasadnieniu organ podał, że decyzja dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w B. nie podlega badaniu przez organ administracyjny, gdyż została wydana przez organ emerytalny i dotyczy świadczenia emerytalnego otrzymywanego przez wnioskodawcę. Organ stwierdził również, że powoływany przez wnioskodawcę art. 11 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin istotnie stanowi, że w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy kpa, ale mają one jednak zastosowanie tylko w trakcie prowadzenia postępowania zmierzającego do ustalenia, w formie decyzji, świadczenia emerytalno-rentowego byłemu żołnierzowi zawodowemu. Decyzje te podlegają kontroli sądowej, a nie administracyjnej. Zgodnie z art. 31 ust. 4 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, wnioskodawcy przysługuje odwołanie od decyzji wojskowego organu emerytalnego do właściwego Sądu, według zasad określonych w kpc. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi złożonej przez skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie obu postanowień Ministra Obrony Narodowej, gdyż zostały wydane z naruszeniem art. 11 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje. Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Zadaniem sądu administracyjnego jest kontrola zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z przepisami prawa obowiązującymi w czasie ich wydania. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Decyzja Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w B. w przedmiocie zawieszenia R. N. wypłaty emerytury dotyczy świadczenia emerytalnego, a więc reguluje sprawę z zakresu ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z art. 180 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy kodeksu tylko w takim zakresie, w jakim przepisy dotyczące ubezpieczeń społecznych nie zawierają uregulowań odmiennych. Przepis art. 180 § 2 kpa zawiera definicję spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, przez które rozumie się sprawy wynikające z przepisów o ubezpieczeniach społecznych, o zaopatrzeniach emerytalnych i rentowych, o funduszu alimentacyjnym, a także sprawy wynikające z przepisów o innych świadczeniach wypłacanych z funduszów przeznaczonych na ubezpieczenie społeczne. Przepis art. 181 kpa stanowi, że organy odwoławcze właściwe w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych określają przepisy odrębne; do postępowania przed tymi organami stosuje się odpowiednio art. 180 § 1 kpa. Zauważyć należy, iż ustalenie okoliczności mających wpływ na prawo i wysokość świadczeń pieniężnych z tytułu zaopatrzenia emerytalnego żołnierza zawodowego następuje w formie decyzji administracyjnej wydawanej przez wojskowy organ emerytalny (art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (t. j.: Dz. U. z 2002r. Nr 11, poz. 108 z późn. zm.). Stosownie do art. 31 ust. 4 tej ustawy od decyzji, o której mowa w ust. 1 przysługuje zainteresowanemu odwołanie do właściwego sądu, na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. W Kodeksie postępowania cywilnego postępowanie z zakresu ubezpieczeń społecznych zostało uregulowane w art. 4778 do 47714 kpc i w art. 476 § 2 kpc. W myśl art. 476 § 2 pkt 2 kpc, przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się sprawy, w których wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych dotyczące emerytur i rent, zaś art. 476 § 4 pkt 3 stanowi, iż przez organy rentowe rozumie się wojskowe organy emerytalne oraz organy emerytalne resortów spraw wewnętrznych i sprawiedliwości, a także inne organy wojskowe i organy resortów spraw wewnętrznych i sprawiedliwości właściwe do wydania decyzji w sprawach, o których mowa w § 2. Zgodnie z art. 4778 § 1 do właściwości sądów okręgowych należą sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, z wyjątkiem spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość sądów rejonowych. Przepisy Kodeksu postępowania cywilnego normują także inne kwestie związane z zaskarżeniem decyzji organu rentowego, takie jak: termin i sposób wniesienia odwołania (art. 4779), treść odwołania i jego warunki formalne (art. 47710 § 1), sposoby rozstrzygania (art. 47714 § 1 i 2). Analiza tych przepisów prowadzi do wniosku, iż w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych postępowanie odwoławcze toczy się według zasad określonych w Kodeksie postępowania cywilnego i przepisy te tworzą system rozpoznawania spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych przez właściwe sądy powszechne, aczkolwiek przepisy te nie przewidują możliwości stwierdzenia nieważności decyzji organu rentowego (por. postanowienie SN z dnia 14 kwietnia 1999 r. II UKN 161/99 OSNP2000/14/562). W świetle powyższych rozważań, brak jest podstaw prawnych do stwierdzenia przez Ministra Obrony Narodowej nieważności decyzji wojskowych organów emerytalnych w sprawach świadczeń emerytalnych żołnierzy zawodowych. Podsumowując należy stwierdzić, że skoro niniejsza sprawa nie należała do kompetencji Ministra Obrony Narodowej, to organ w takiej sytuacji postąpił zgodnie z treścią art. 65 § 1 kpa przekazując wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji zawieszającej wypłatę emerytury organowi właściwemu (Sądowi Okręgowemu - Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w L.), wydając stosowne postanowienie o przekazaniu, na które służy stronie zażalenie a nie, jak przyjęto, wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Wniosek ten został złożony z zachowaniem terminu do wniesienia zażalenia, dlatego też należało uznać, że został rozpoznany przez organ w trybie przewidzianym dla tego środka zaskarżenia. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku.