II SA/Kr 1212/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie NSA Krystyna Kutzner AWSA Dorota Dąbek (spr.) Protokolant Dorota Hajto po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2004r sprawy ze skargi D. Ś. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia 3 kwietnia 2002r, Nr. [...] w przedmiocie choroby zawodowej I. uchyla zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] na rzecz skarżącego tytułem zwrotu kosztów postępowania kwotę [...] złotych ([...] złotych). Uzasadnienie. Wyrokiem z dnia 8 grudnia 1999r. Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie uchylił decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] 1998r., nr [...] , oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] 1998r., znak [...] , nie stwierdzającą u D. Ś. choroby zawodowej narządu słuchu, z powodu naruszenia przepisów postępowania polegającego na naruszeniu art. 107 §3 kpa, art. 77 kpa oraz art.. 138 §1 pkt 1 kpa. Organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał bowiem na fakt, iż D. Ś. nie był zawodowo narażony na działanie hałasu przekraczającego NDN, organ natomiast II instancji uzasadniając swoją decyzję stwierdził, że D. Ś. pracując jako kierowca samochodów ciężarowych, był co najmniej przez kilkanaście lat narażony na działanie hałasu przekraczającego dopuszczalne normy, co mogło mieć wpływ na stan jego zdrowia. W takiej sytuacji wątpliwości budziły też orzeczenia lekarskie, bowiem ustalenia z postępowania wyjaśniającego są brane pod uwagę przez organy służby zdrowia. Samo zaś zawarte w nich stwierdzenie dotyczące zbyt małego stopnia uszkodzenia słuchu nie ma znaczenia dla uznania schorzenia słuchu za chorobę zawodową. Rozpatrując ponownie sprawę choroby zawodowej, Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] , po uzupełnieniu postępowania wyjaśniającego i uzyskaniu dodatkowego orzeczenia lekarskiego, decyzją z dnia [...] .2001r., nr [...], ponownie nie stwierdził u D. Ś. choroby zawodowej słuchu. W uzasadnieniu wskazano, że w latach 1968-1985 D. Ś. pracował w narażeniu na działanie hałasu ponadnormatywnego, natomiast w latach 1985-1993 był okresowo narażony na hałas przekraczający NDN pracując w [...] Zakładach Drobiarskich w [...] . W ostatnim zaś miejscu pracy tj. PPKS w [...] w latach 1993-1997 nie był narażony na działanie hałasu ponadnormatywnego. Dodano ponadto, że po przesłaniu całości dokumentacji ponownie przeprowadzone zostały badania w Instytucie Medycyny Pracy w [...] , który wydał orzeczenia lekarskie z [...] .2001r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W uzasadnieniu stwierdzono, iż "pozaślimakowy typ ubytku słuchu oraz jego wielkość (UP 10,6 dB, UL 17,3 dB), jak również asymetria uszkodzenia nie dają podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu. Ponadto pogłębienie się ubytku słuchu mimo ustania narażenia na hałas dowodzi jego pozazawodowej etiologii. Współistniejące nadciśnienie tętnicze może odpowiadać za istniejący ubytek słuchu. Wykonano audiometrię tonalną progową, audiometrię impedancyjną, próbę SISI oraz pomiary słuchowych potencjałów wywołanych z pnia mózgu". Z treścią tej decyzji nie zgodził się D. Ś., wnosząc o ponowne wnikliwe rozpatrzenie całości dokumentacji. W wyniku rozpoznania jego odwołania, decyzją z dnia 3.04.2002r. [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] utrzymał decyzję organu I instancji w mocy, podtrzymując argumentację zawartą w jej uzasadnieniu. Na decyzję tę skargę do Sądu złożył D. Ś.. Zarzuca, że jest chory i na jego obecny stan zdrowia wpłynął wieloletni okres zatrudnienia w uciążliwych warunkach, a obecnie i lekarze i organy administracyjne za wszelką cenę próbują utrzymać zajęte uprzednio stanowisko. Wnosi też o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego przez inny ośrodek, a nie ten sam - współwinny poprzednim błędom postępowania. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując wcześniejszą argumentację. Podnosi dodatkowo, że orzeczenia lekarskie WOMPu [...] i Instytutu oddaliły wniosek skarżącego o pozytywne orzeczenie rozpoznanego u niego schorzenia słuchu mniejszego niż 30 dB. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271), sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga w niniejszej sprawie została złożona w 2002r., a więc przed dniem 1 stycznia 2004r. W konsekwencji podlega rozpoznaniu zgodnie z wyżej wskazaną zasadą. W ocenie sądu wydane w niniejszej sprawie decyzje administracyjne naruszają prawo. W przedmiotowej sprawie doszło do naruszeń prawa procesowego. Stosownie do §1 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 65, poz. 294 z późn. zm.), "za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy". Na pojęcie choroby zawodowej składają się zatem dwa elementy: istnienie schorzenia wymienionego w przedmiotowym wykazie, oraz istnienie związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy. W pozycji 15 wykazu chorób zawodowych wymieniono "uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu". Jeżeli zatem u danej osoby stwierdzone zostanie tego typu schorzenie, stanowi ono chorobę zawodową w rozumieniu cytowanych przepisów. Zgodnie z treścią § 10 cyt. powyżej Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych, podstawą wydania przez inspektora sanitarnego decyzji w sprawie choroby zawodowej jest orzeczenie lekarskie wydane przez upoważnioną jednostkę służby zdrowia i wyniki dochodzenia epidemiologicznego. Opierając się na orzeczeniach lekarskich, orzekające w niniejszej sprawie organy administracyjne stwierdziły, że skoro upoważnione do rozpoznawania chorób zawodowych jednostki służby zdrowia nie znalazły podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, również inspektor sanitarny nie mógł wydać pozytywnej decyzji. Podnieść jednak należy, że przedmiotowe orzeczenia lekarskie wydawane na użytek postępowania w sprawie chorób zawodowych są w istocie opiniami w rozumieniu art. 84 §1 kpa (tak m.in. NSA w wyroku z 21 września 2001r., sygn. akt I S.A. 2870/00; z dnia 14 kwietnia 1999r., sygn. akt I S.A. 1931/98; z dnia 5 listopada 1998r., sygn. akt I S.A. 1200/98, LEX nr 45833) i jak każdy dowód winny być przez organ wszechstronnie ocenione. Bez tej opinii bądź sprzecznie z tą opinią organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Nie oznacza to jednak zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art. 80 kpa. Organ nie może oprzeć rozstrzygnięcia na opinii lekarskiej lakonicznej, nie zawierającej przekonywającego uzasadnienia, bądź sprzecznej z przepisami prawa. Mając taką opinię, organ zobowiązany jest wezwać biegłych lekarzy do uzupełnienia opinii w kierunku przez siebie wskazanym, bądź z urzędu zasięgnąć opinii innej placówki naukowej służby zdrowia z zakreśleniem jej okoliczności, jakie winny być w opinii ustalone. Tymczasem w niniejszej sprawie orzeczenia lekarskie nie spełniają wskazanych powyżej wymogów, zachodzi bowiem pomiędzy nimi wyraźna sprzeczność. Orzeczenie lekarskie z dnia [...] .1997r. powołuje się na niedopuszczalną przesłankę wielkości ubytku słuchu, na co zwrócił uwagę NSA uchylając poprzednie decyzje. W dniu [...] .1998r. po przeprowadzonych badaniach Instytucie Medycyny Pracy w [...] wydane zostało orzeczenie lekarskie rozpoznające "obustronny odbiorczy ubytek słuchu większy w uchu lewym typu ślimakowego". Przeprowadzone natomiast ponownie w Instytucie Medycyny Pracy w [...] badania lekarskie doprowadziły do wydania orzeczenia lekarskiego z [...] .2001r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W uzasadnieniu zaś stwierdzono, iż "pozaślimakowy typ ubytku słuchu oraz jego wielkość (UP 10,6 dB, UL 17,3 dB), jak również asymetria uszkodzenia nie dają podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu. Ponadto pogłębienie się ubytku słuchu mimo ustania narażenia na hałas dowodzi jego pozazawodowej etiologii. Współistniejące nadciśnienie tętnicze może odpowiadać za istniejący ubytek słuchu. Wykonano audiometrię tonalną progową, audiometrię impedancyjną, próbę SISI oraz pomiary słuchowych potencjałów wywołanych z pnia mózgu". Istnieje zatem wyraźna sprzeczność pomiędzy dokonanymi przez ten sam ośrodek - Instytut Medycyny Pracy w [...] rozpoznaniami, której w żaden sposób nie wyjaśniono. Za pierwszym razem bowiem rozpoznano uszkodzenie słuchu typu ślimakowego, a za drugim typu pozaślimakowego. Nie można więc uznać tych orzeczeń za prawidłowe i mogące stanowić podstawę wydania decyzji administracyjnej. Organ administracyjny winien był tę wyraźną sprzeczność wyjaśnić. Należy nadto dodać, że wydane w niniejszej sprawie orzeczenia lekarskie, na których oparto decyzje organów obu instancji, nie zawierają wyczerpującego i przekonywującego uzasadnienia treści dokonanego rozpoznania. Wobec powyższego przyjąć należy, że decyzje organów obu instancji zapadły bez należytego wyjaśnienia sprawy, co naruszyło art. 7 i art. 77 §1 kpa. Należy także podkreślić, że w niniejszym postępowaniu naruszony również został § 10 ust. 3 pkt 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych, wprowadzający obowiązek przesłania decyzji zakładowi pracy, w którym pracownik był ostatnio narażony na działanie czynnika wywołującego rozpoznaną chorobę zawodową. Tymczasem jak wynika z rozdzielnika decyzji organu I instancji - nie została ona doręczona żadnemu z pracodawców skarżącego. Przeprowadzone zatem w przedmiotowej sprawie postępowanie administracyjne było dotknięte wadami. Powyższe uchybienia proceduralne mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 litera c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stanowią zatem przesłankę do uchylenia decyzji obu instancji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracyjne winny w sposób prawidłowy i wyczerpujący przeprowadzić postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie choroby zawodowej, uwzględniając w tym zakresie zawarte powyżej wskazówki Sądu. Dopiero wydane w oparciu o takie postępowanie rozstrzygnięcie nie będzie obarczone wadami prawnymi. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 §2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zasądzona kwota stanowi zwrot kosztów przejazdu skarżącego do sądu, zgodnie z art. 205 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji.