VII SA/Wa 10/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Andrzej Gliniecki, Sędziowie WSA Krystyna Tomaszewska, asesor WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Protokolant Rafał Kubik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2004 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2000 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] listopada 1999 roku, Nr [...] ([...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] na podstawie art. 48 w związku z art. 51 ust.3 i art.52 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) nakazał M. i M. K. rozbiórkę samowolnie wybudowanej (w celu powiększenia - kosztem klatki schodowej - powierzchni mieszkalnej lokalu Nr [...]) ściany, i doprowadzenie w/w lokalu i wspólnego holu do stanu poprzedniego. W uzasadnieniu swojej decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] stwierdził, że w wyniku przeprowadzonych oględzin ustalono, że w budynku przy ul. [...] w W. we wspólnym holu dla lokali nr [...] i nr [...] wybudowana została ściana o wymiarach 2,34 m szerokości i 3,50 m wysokości. W ścianie tej wbudowana została stolarka drzwiowa bezpośrednio przy drzwiach wejściowych do lokalu nr [...]. W ten sposób powiększona została powierzchnia lokalu nr [...] o 6,46 m² Łączna powierzchnia tego lokalu wynosi 60,11 m2. W zabudowanym lokalu zmontowana została kuchnia gazowa, na zamontowanie której wymagane jest pozwolenie na budowę. W nowowybudowanej ścianie wybito otwór wentylacyjny bezpośrednio przy drzwiach wejściowych do sąsiedniego lokalu nr [...]. Nadto Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] stwierdził, że budynek przy ul. [...] wpisany jest do ewidencji zabytków i tego typu prace wymagają zaopiniowania Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Jako samowola budowlana ściana podlega rozbiórce, a właściciel zobowiązany jest doprowadzić lokal i wspólny holl do stanu poprzedniego. Od powyższej decyzji odwołanie złożyli M. i M.K. podnosząc zarzut, że nie otrzymali protokołu oględzin hollu, które przeprowadzone zostały w dniu 01 października 1999 roku. Nadto podnieśli, że wątpliwości budzi wielkość powierzchni o jaką zwiększyło się zajmowane przez nich mieszkanie, a która podawana jest w uzasadnieniu decyzji. Zakwestionowali również ustalenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż dokonali montażu kuchni gazowej. W dalszej części odwołania stwierdzili, że dokonali adaptacji części hollu by poprawić warunki mieszkalne ich czteroosobowej rodziny, a działania podejmowane w stosunku do nich przez J. S. podyktowane są jedynie jego złośliwością. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2000 roku, nr [...] ([...]) Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] listopada 1999 roku i umorzył postępowanie przed organem I instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że organ I instancji błędnie zastosował w sprawie art.48 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.). Przepis ten odnosi się bowiem do obiektów budowlanych, gdy tymczasem wybudowaną przez M. i M. K. ścianę uznać należy za roboty budowlane na które nie jest wymagane pozwolenie na budowę. M. i M. K. uzyskali w formie uchwały zgodę Wspólnoty Mieszkaniowej na wybudowanie ścianki zaś zgodność wykonanych prac ze sztuką budowlaną potwierdza stanowisko inspektora nadzoru Administracji Domów Komunalnych, opinia kominiarska oraz protokół oceny stanu instalacji gazowej. Wobec faktu, iż postępowanie wszczęte zostało w oparciu o nieprawidłową podstawę prawną w ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego należało je umorzyć. Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ I instancji niewłaściwie zastosował też art.51 ust.3 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.), gdyż przepis ten odnosi się do prac rozbiórkowych, a takie w przedmiotowej sprawie nie były prowadzone. Sprawa przebudowy instalacji gazowej zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wymaga wszczęcia odrębnego postępowania i Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego winien dokonać analizy stwierdzonej samowoli budowlanej w tym zakresie. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył J.S. podnosząc zarzut, że uchwała Wspólnoty Mieszkaniowej została sfałszowana. Zdaniem skarżącego samowola budowlana spowodowała niemożność normalnego korzystania z jego mieszkania. Nadto zdaniem skarżącego umieszczenie kuchni gazowej w zamkniętym pomieszczeniu jest niezgodne z prawem budowlanym. W swych dalszych pismach skierowanych do Sądu skarżący podniósł, że budynek przy ul. [...] W. jest budynkiem zabytkowym i wykonywanie w nim jakichkolwiek prac wymaga zgody Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Tymczasem M. i M. K. takiej zgody nie uzyskali. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art.28 i art.29 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) oraz art.l05§l kpa i 77 kpa. Zgodzić należy się z poglądem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że brak było podstaw do zastosowania w sprawie art.48 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.), gdyż prace wykonane przez M. i M. K. nie były budową lecz robotami budowlanymi. Nie można jednak zgodzić się z poglądem, iż roboty te nie wymagały pozwolenia na budowę. Zasadą przyjętą w ustawie z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane jest, iż wykonywanie robót budowlanych wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Wyjątki od tej zasady są ściśle określone w art.29 wymienionej ustawy. Rodzaj i zakres wykonanych przez M. i M. K. robót budowlanych zdaniem Sądu wskazuje na to, że dokonali oni przebudowy części obiektu budowlanego. Wykonana przez inwestorów ściana nie znajduje się wewnątrz ich mieszkania. W wyniku wykonania tych robót powiększeniu uległa powierzchnia zajmowanego przez nich mieszkania, a zmniejszeniu uległa powierzchnia holu, który przeznaczony jest do użytku wspólnego przez wszystkich mieszkańców budynku. Zmieniony został układ konstrukcyjny pewnej części budynku przy ul. [...] w W. To z kolei wpłynęło na zmianę sposobu korzystania z niego przez mieszkające w tym budynku osoby. Nie można twierdzić, że tego typu przebudowa jest obojętna z punktu widzenia przepisów prawa budowlanego i nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Konsekwencją braku uzyskania pozwolenia na wykonywanie robót budowlanych w postaci przebudowy obiektu budowlanego jest zastosowanie przez organy nadzoru budowlanego środków przewidziane w art.51 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.). Jednym z tych środków jest orzeczenie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części. Błędem więc było umorzenie przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego postępowania jako bezprzedmiotowego. Skorygowanie błędnej podstawy prawnej nakazu rozbiórki zawartej w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego może nastąpić w ramach rozpatrywania odwołania przez organ II instancji lub poprzez jej uchylenie do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Z faktu, iż roboty budowlane wykonane zostały zgodnie ze sztuką budowlaną jak też, że inwestor dysponował zgodą Wspólnoty Mieszkaniowej na wykonanie robót, opinią kominiarską oraz oceną stanu instalacji gazowej nie można wnioskować. iż brak jest podstaw do prowadzenia postępowania w przedmiocie nakazania rozbiórki zrealizowanego obiektu. Okoliczności te nie przesądzają bowiem o tym, że powstały obiekt zrealizowany został legalnie. Nie zostało przy tym wyjaśnione, czy w budynku tym tego typu przebudowa jest dopuszczalna z uwagi na to. iż podlega on szczególnej ochronie jako zabytek. Za bezzasadne uznać również należy stanowisko Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż odrębnie należy rozpoznać sprawę zamontowania kuchni gazowej w mieszkaniu M. i M. K. Sprawa ta zdaniem Sądu winna być rozpoznana przez organy nadzoru budowlanego w ramach jednego postępowania. Zgodzić należy się z poglądem, iż nie można nakładać obowiązku wymienionego w art.51 ust.3 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane gdy orzeczono przymusową rozbiórkę na podstawie art.48 tej ustawy. Jednak stwierdzenie, iż decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w tej części jest błędna, nie będzie uzasadnione, jeśli zachodzą przesłanki do wydania nakazu rozbiórki w oparciu o przepis art.51 ust.pkt.l wymienionej wyżej ustawy. Z powyższych względów na podstawie art. 145§1 pkt.l a i c oraz art. 152 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270 ze zmianami) w związku z art. 97§ 1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.l271ze zmianami) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.