I SA/Wa 150/04
WyrokWSA w Warszawie2004-10-08
Skład orzekający: Sędzia NSA Cezary Pryca, Sędzia NSA Joanna Banasiewicz, asesor WSA Anna Tarnowska - Mieliwodzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy ustalająca dobrowolną opłatę za przyłączenie do sieci wodociągowych i gazociągowych, powołująca się na przepisy ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o gospodarce komunalnej, jest zgodna z prawem i czy Wojewoda prawidłowo stwierdził jej nieważność?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę Wójta Gminy, uznając, że uchwała rady gminy ustalająca dobrowolną opłatę za przyłączenie do sieci wodociągowych i gazociągowych była niezgodna z prawem. Uchwała ta wykraczała poza kompetencje prawotwórcze rady gminy, gdyż brak było przepisów ustawowych upoważniających gminę do wprowadzenia takich opłat w drodze regulacji prawnej. W związku z tym rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody stwierdzające nieważność uchwały było zgodne z obowiązującymi przepisami.Stan faktyczny
Wójt Gminy zaskarżył rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, które stwierdziło nieważność uchwały Rady Gminy. Uchwała ta ustalała dobrowolną opłatę w wysokości 500 zł za przyłączenie do istniejących i wybudowanych sieci wodociągowych oraz gazociągowych. Strona skarżąca argumentowała, że przepisy ustawy o gospodarce komunalnej upoważniają organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego do ustalania opłat za usługi komunalne. Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko, wnosząc o oddalenie skargi.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz asesor WSA Anna Tarnowska - Mieliwodzka Protokolant Inga Szcześniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2004 r. sprawy ze skargi Wójta Gminy ... na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody ... z dnia ... grudnia 2003 r. nr ... w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Gminy ... oddala skargę
I SA/Wa 150/04
Uzasadnienie
Zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia ... grudnia 2003 roku numer ... Wojewoda ... stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy ... z ... października 2003 roku numer ....
W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego organ administracji publicznej podniósł, że uchwałą z dnia ... października 2003 roku numer ... Rada Gminy ..., powołując się na przepis art.7 ust.1 pkt.3 i art.18 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym ( Dz. U. 142/01 poz.1591 ze zmianami) oraz art.4 ust.1 pkt.2 ustawy z 20 grudnia 1996 roku o gospodarce komunalnej ( Dz. U. 9/97, poz.43 ze zmianami) uchwaliła, że za przyłączenie się do istniejących i wybudowanych sieci wodociągowych oraz gazociągowych ustaliła dobrowolną opłatę w wysokości 500 złotych.
Zawiadomieniem z dnia ... listopada 2003 roku Wojewoda ..., powołując się na przepis art.86 i art.91 ust.2 ustawy z 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym ( Dz. U. 142/01, poz.1591 ze zmianami), powiadomił gminę o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały z ... października 2003 roku numer ... Rady Gminy ....
Rozstrzygnięciem nadzorczym z ... grudnia 2003 roku numer ... Wojewoda ..., działając w oparciu o przepis art.91 w związku z art.85 i art.86 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym ( Dz. U. 142/01, poz.1591 ze zmianami) stwierdził nieważność uchwały z ... października 2003 roku numer ... Rady Gminy ....
Na rozstrzygnięcie nadzorcze z ... grudnia 2003 roku numer ... Wojewody ... skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł, powołując się na uchwałę Rady Gminy ... z ... grudnia 2003 roku numer ..., Wójt Gminy .... Strona skarżąca domagając się uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego podniosła, że przepisy ustawy z 20 grudnia 1996 roku o gospodarce komunalnej ( Dz. U. 9/97, poz.43 ze zmianami) wyposażyły organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego w kompetencje do stanowienia o wysokości cen i opłat oraz sposobie ich ustalania za usługi komunalne o charakterze użyteczności publicznej. Opłaty te są traktowane jako ekwiwalent za "usługi" ze strony gminy w postaci umożliwienia korzystania z jej obiektów i urządzeń.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda ... podtrzymał swoją argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
W szczególności należy podkreślić, że z treści art.91 ust.1 ustawy z 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym ( Dz. U. 13/96, poz.74 ze zmianami) wynika, że uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna. O nieważności uchwały w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od daty doręczenia uchwały w trybie określonym w art. 90 ustawy. Przepisy ustawy o samorządzie gminnym wyróżniają dwie kategorie wad uchwał organów gminy: istotne naruszenie prawa oraz nieistotne naruszenie prawa. Według przepisu art.91 ust.4 ustawy o samorządzie gminnym jedynie w przypadku stwierdzenia nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały ograniczając się do wskazania, że uchwałę wydano z naruszeniem prawa. W orzecznictwie przyjmuje się, że istotne naruszenie prawa, powodujące nieważność uchwały organu gminy nie jest utożsamiane z przesłankami nieważności decyzji administracyjnej w rozumieniu art.156 § 1 k.p.a. ( vide wyrok NSA z 18.09.1990 r S.A./Wr 849/90 ONSA 4/90, poz.2, wyrok NSA z 16.11.2000 r. II S.A./Wr 157/99 niepublikowany). Należy jednak podkreślić, że na podstawie konstrukcji wad powodujących nieważność oraz wzruszalność decyzji administracyjnych można wskazać takie rodzaje naruszeń przepisów prawa, które można zaliczyć do istotnych, skutkujących nieważność uchwały organu gminy. Wskazać tutaj należy na naruszenie przepisów wyznaczających kompetencje do podejmowania tych aktów, podstawy prawnej ich podjęcia, przepisów prawa ustrojowego, prawa materialnego przez wadliwą ich wykładnię oraz przepisów dotyczących procedury podejmowania tych aktów.
Z treści art.4 ust.1 pkt.2 ustawy z 20 grudnia 1996 roku o gospodarce komunalnej ( Dz. U. 9/97, poz.43 ze zmianami) wynika, że organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego postanawiają o wysokości cen i opłat albo o sposobie ustalenia cen i opłat za usługi komunalne o charakterze użyteczności publicznej oraz za korzystanie z obiektów i urządzeń użyteczności publicznej jednostek samorządu terytorialnego. Z treści wskazanego wyżej przepisu prawa nie wynika jednak, że uchwała taka ma charakter przepisu gminnego. Ustawa bowiem nie określiła zasad, którymi rada gminy powinna kierować się przy ustalaniu cen i opłat. Tym samym uchwała nie dotyczy zasad czy sposobu gospodarowania mieniem gminy ( vide wyrok NSA z 29.11.2001 r S.A./Wr 1415/01 OSS 2002/1/16).
Z treści przepisu art.7 ust.1 pkt.3 ustawy z 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym ( Dz. U. 142/01. poz.1591 ze zmianami) wynika, iż sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę oraz gazociągów i zaopatrzenia w gaz należą do zadań własnych gminy. Jednak przepis ten nie może stanowić podstawy prawnej do wprowadzenia opłat za podłączenie do sieci podmiotów chcących z niej korzystać. Brak jest przepisów ustawowych, które upoważniałyby gminę do wprowadzenia wskazanych wyżej opłat w drodze regulacji prawnej powszechnie obowiązującej. Uchwała gminy wykracza więc poza ustalone w art.40 ustawy o samorządzie gminnym kompetencje prawotwórcze rady i nie należy też do kategorii aktów prawnych określających zasady i tryb korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej( vide wyrok NSA z 13.12.2000 r II S.A. 2320/00 OSS 2001/4/129, uchwała Sądu Najwyższego z 26.09.1995 r III AZP 22/95, OSNIAPiUS 6, poz.80).
W tym stanie rzeczy uznać należy, że rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody ... jest zgodne z obowiązującymi przepisami prawa.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło