SA/Sz 737/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska Sędziowie: Sędzia WSA Maria Mysiak Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk–Meder/spr./ Protokolant st. sekr.sąd. Maria Rosochacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2004r. sprawy ze skargi R.D. na decyzję Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uprawnień do osobnej kwatery stałej o d d a l a skargę Dyrektor Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] decyzją z dnia [...] r. decyzją Nr [...] r. wydaną na podstawie art. 23 ust. 5 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.UNr 86, poz. 433 ze zm.) po rozpoznaniu wniosku z dnia [...] r. stwierdził, że R.D nie zachował uprawnień do kwatery stałej. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził na podstawie zaświadczenia wydanego przez Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień w [...] z dnia [...] r., że R.D. pełnił zawodową służbę wojskową w okresie od [...] r. Stosunek służbowy ustał na skutek wypowiedzenia z dnia [...] r. spowodowanego rozformowaniem jednostki, w której R.D.pełnił służbę oraz braku możliwości wyznaczenia żołnierza na inne stanowisko służbowe. Organ I instancji na podstawie art. 12 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz.U. z 2002 r. Nr 11 poz. 108 ze zm.) ustalił nadto, że R,D. nie nabył uprawnień do emerytury wojskowej , gdyż pełnił służbę przez okres krótszy niż 15 lat. W tej sytuacji, zgodnie z art. 23 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, żołnierz zwolniony z czynnej służby wojskowej, pełnionej jako służba stała jeżeli nie nabył uprawnień do emerytury wojskowej lub renty inwalidzkiej w przypadku wypowiedzenia stosunku służbowego przez właściwy organ wojskowy z powodu przeniesienia, przekształcenia lub likwidacji jednostki wojskowej, na skutek restrukturyzacji Sił Zbrojnych, zachowuje prawo do zajmowanej kwatery stałej. R.D. nie otrzymał decyzji o przydziale kwatery stałej do dnia ustania zawodowej służby wojskowej. Skoro realizacja prawa do kwatery następuje poprzez wydanie decyzji o przydziale kwatery stałej, a nadto żołnierz nie spełnia przesłanek w art. 23 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin,organ I instancji nie mógł stwierdzić, że R.D.zachował uprawnienia do kwatery stałej. W odwołaniu od decyzji organu I instancji R.D. stwierdził, że nie mógł zrealizować prawa do kwatery stałej, bowiem posiada mieszkanie własnościowe i jego prawo do kwatery mogło być zrealizowane wyłącznie poprzez wypłatę ekwiwalentu. Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] decyzją z dnia [...] na podstawie art. 13 ust. 4 i art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2002 r. Nr 42, poz. 368 ze zmianami) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że zachowanie lub nabycie prawa do kwatery stałej na podstawie art. 23 ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP stwierdza w drodze decyzji dyrektor oddziału terenowego WAM na podstawie: - zaświadczenia o posiadaniu uprawnień, o których mowa w ust. 1 i 3, wydanego przez wojskowy organ emerytalny, - zaświadczenia dowódcy jednostki wojskowej, której żołnierz zawodowy pełnił służbę do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, zaświadczenia właściwego miejscowo organu ewidencji ludności – w przypadku osób, o których mowa w ust. 4. Dyrektor Oddziału Rejonowego WAM ustalił, że R.D. w dniu zwolnienia ze służby nie zajmował kwatery i stąd też nie można stwierdzić, że zachował do niej prawo. Organ odwoławczy powołując się na treść art. 24 ust. 1 powołanej wyżej ustawy stwierdził, że przepis ten jednoznacznie określa, kto jest osobą uprawnioną do kwatery, której przydziela się kwaterę lub wypłaca ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnacje z kwatery . Treść tego przepisu określa, że prawo do kwatery realizuje się na wniosek żołnierza zawodowego, o którym mowa w art. 22 ust. 1 i 3, jak również osoby, o których mowa w art. 23 ust. 1 i 3, zwanych dalej "osobami uprawnionymi". Przepis ten pomija osoby wymienione w art. 23 ust. 2 w zakresie prawa do kwatery. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie na decyzję Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] z dnia [...] r. R.D. podaje, że został poinformowany przez organy orzekające w sprawie iż warunkiem przyjęcia i zarejestrowania wniosku o wypłatę ekwiwalentu za rezygnację z kwatery stałej jest przedstawienie decyzji o zachowanie uprawnień do kwatery stałej. Zdaniem skarżącego, zgodnie z art. 27 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, ekwiwalent winien być wypłacony z urzędu najpóźniej w dniu odejścia ze służby. R.D, wspiera swoje argumenty stanowiskiem Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia [...] r. w sprawie nieprawidłowości dotyczących wypłacania ekwiwalentów mieszkaniowych. Skarżący zarzuca nadto, że decyzje obu instancji wydane na jego wniosek z dnia [...] r. uwzględniają regulacje prawne, które w dniu złożenia wniosku nie miały miejsca, w szczególności nowe brzmienie art. 24 ust. 1, który został zmieniony z dniem 15 stycznia 2003 r. Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Dyrektor Oddziału Rejonowego WAM podał równocześnie, że skarżący w [...] r. złożył wniosek o przyznanie mu kwatery stałej w Garnizonie [...], jednakże do dnia zwolnienia ze służby kwatera nie została mu przydzielona, ani też nie otrzymał decyzji o jej przydziale. Wskazał również, że ekwiwalent wypłaca się na podstawie umowy zawartej pomiędzy dyrektorem oddziału rejonowego Agencji a osobą uprawnioną podstawie art. 47 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Dyrektor Oddziału Rejonowego WAM stwierdził nadto, że roszczenie o wypłatę ekwiwalentu może być przez skarżącego dochodzone na drodze cywilnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271), w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie-Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone. Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej na podstawie kryterium zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji stwierdził, że decyzja ta jest zgodna z prawem. Przedmiotem rozpatrzenia przez organy obu instancji był wniosek byłego żołnierza zawodowego R.D. z dnia [...] r. o stwierdzenie w drodze decyzji administracyjnej uprawnień skarżącego do kwatery stałej. Prawo to wiązał on bowiem z ekwiwalentem pieniężnym przysługującym w zamian za rezygnacje z kwatery stałej. Okolicznością w sprawie bezsporną jest, iż R.D. w związku rozformowaniem jednostki wojskowej został wypowiedziany stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej z dniem [...] r. W okresie tej służby, aż do jej ustania skarżącemu nie przyznano kwatery stałej, chociaż wystąpił o jej przyznanie w [...] roku. Skoro zatem R.D. w dniu [...] r. złożył wniosek o ustalenie prawa do kwatery jako tego, od którego zamierzał następnie wywieść swoje prawo do ekwiwalentu pieniężnego za rezygnację z kwatery, organy uprawnione z mocy art. 23 ust. 5 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2002 r. Nr 42, poz. 368 ze zm.), wydały decyzje administracyjne w tej sprawie. Dyrektor Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją Nr [...] z dnia [...] r. stwierdził na podstawie art. 23 ust. 5 powołanej wyżej ustawy, że R.D. nie zachował uprawnień do osobnej kwatery stałej, albowiem nie przedłożył dokumentów uprawniających do zachowania tego prawa. Skarżący nie nabył uprawnień do emerytury wojskowej, czy wojskowej renty inwalidzkiej, jak również nie nabył tych uprawnień w związku z wypowiedzeniem stosunku służbowego przez właściwy organ wojskowy w związku z przeniesieniem, przekształceniem lub likwidacją jednostki wojskowej na skutek restrukturyzacji Sił Zbrojnych. Stanowisko wyrażone w decyzji organu I instancji podtrzymał w całości orzekający w postępowaniu odwoławczym Dyrektor oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Art. 23 ust. 1-5 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP stanowi jednoznacznie, w jakich sytuacjach żołnierz zawodowy zwolniony czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba stałą zachowuje prawo do kwatery. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że R.D. uprawnień tych nie zachował, albowiem nie posiadał w dacie zwolnienia ze służby kwatery stałej, a nadto nie spełniał wymogów określonych w tym przepisie potwierdzonych zaświadczeniami wymienionymi w ust. 5. W ocenie Sądu, zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają obowiązującego prawa, albowiem prawidłowo w oparciu o obowiązujące przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP rozstrzygają w przedmiocie zachowania prawa do kwatery stałej żołnierza zawodowego zwolnionego z czynnej służby stałej powodu rozformowania jednostki wojskowej. Należy przy tym dodać, że stosunek służby R.D. ustał z dniem [...] r., a zatem wniosek skarżącego organy prawidłowo oceniały na gruncie przepisów regulujących zachowanie prawa do kwatery stałej, w odróżnieniu od prawa do kwatery przysługującego w okresie czynnego pełnienia służby, uregulowanego w art. 22 ustawy. Kwestia ekwiwalentu pieniężnego za rezygnację z kwatery stanowi odrębne zagadnienie, o którym prawidłowo nie wypowiedziały się w swoich decyzjach organy obu instancji, albowiem sprawa ustalenia prawa do ekwiwalentu nie może być rozstrzygana w drodze administracyjnoprawnej. W myśl art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r., ekwiwalent pieniężny wypłaca się na podstawie umowy, co oznacza, że jest to sprawa cywilna, do której w myśl art. 1 i 2 § 1 kpc powołane są sądy powszechne ( por. postanowienie NSA z dnia 3 lipca 2001 r. I SAB 119/01; LEX nr 77680, wyrok NSA z dnia 6 lipca 2004 r. OSK 447/04, nie publ.). Żaden z przepisów ustawy nie wskazuje, aby zawarcie umowy poprzedzało postępowanie administracyjne, zmierzające do ustalenia osoby uprawnionej i warunków zawarcia umowy. Podstawa prawna do wydania decyzji musi wynikać z przepisów prawa. Stąd też orzekanie w drodze decyzji w sytuacji, gdy ustawodawca przewidział dla tej czynności umowę, czyli czynność cywilnoprawną, skutkowałoby wadę powodująca jej nieważność. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę oddalił.