II SA/Wr 1282/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie sędzia WSA Ewa Janowska – spr. asesor sądowy Grażyna Jeżewska Protokolant: sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2004 r., sprawy ze skargi E. Ł. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie należności przedemerytalnych oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej do sądu administracyjnego przez E. Ł. jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] podjęta na podstawie art. 6c ust 2 pkt 2, art. 37k ust. 1 pkt 1 i art. 37l ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (DZ. U. z 2001 nr 6 poz. 56 z późn. zm) oraz art. 138 par. 1 k.p.a., utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] nr [...] odmawiającą przyznania skarżącemu świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu ustalono, że E. Ł. w dniu 26.05.1992 r. zarejestrował się w Rejonowym Biurze Pracy w G. jako bezrobotny z prawem do zasiłku do czasu nabycia uprawnień do emerytury, decyzją z dnia 12 lutego 1997 r. uzyskał prawo do zasiłku przedemerytalnego. Natomiast w dniu 25.09.2001 r. strona złożyła wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Organ I instancji - Starosta [...] decyzją z dnia 8.01.2002 r. orzekł o przyznaniu stronie świadczenia przedemerytalnego w wysokości 90 % emerytury. Następnie postanowieniem z dnia 31.01.2002 r. Starosta [...] wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie przyznania E. Ł. z dniem 1.01.2002 r. świadczenia przedemerytalnego w wysokości 90% emerytury i decyzją z dnia 31.01.2002 r. nr [...] i uchylił własną decyzję z dnia 8.01.2002 r. orzekając o przyznaniu skarżącemu z dniem 1.01.2002 r. świadczenia przedemerytalnego w wysokości 200% kwoty zasiłku dla bezrobotnych – opierając swoją decyzję na przepisie art. 37k ust. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W związku z odwołaniem strony Wojewoda [...] stwierdził, że decyzja powyższa została wydana z rażącym naruszeniem prawa, co skutkuje stwierdzeniem nieważności decyzji. Biorąc jednak pod uwagę, że strona wniosła odwołanie organ II instancji nie mógł stwierdzić nieważności decyzji w trybie art. 156 k.p.a. i z tego względu ograniczył się do jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Rozpatrując ponownie sprawę Starosta [...] decyzją z dnia [...] nr [...] orzekł o odmowie przyznania skarżącemu prawa do świadczenia przedemerytalnego. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] nr [...]- będącą przedmiotem skargi. Organ odwoławczy ustalił, że E. Ł. wiek 63 lata osiągnął w dniu 1.01.2002 r., a więc po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 17.12.2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (...), ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz. U. nr 154 poz. 1793). Zgodnie z art. 37k ust. 1 znowelizowanej ustawy o zatrudnieniu, świadczenie przedemerytalne przysługuje z zastrzeżeniem art. 9 osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli osiągnęła wie 63 lata (mężczyzna ) i posiada okres zatrudnienia uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 25 lat dla mężczyzn. W myśl art. 37l ust. 1 cyt. ustawy prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która spełnia warunki do jego nabycia w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy. Wszystkie wymienione warunki w przepisach art. 37k ust.1 pkt.1 w związku z art. 37l ust. 1 znowelizowanej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, jak wywodził organ, muszą być spełnione kumulatywnie w dniu rejestracji osoby w urzędzie pracy, rejestracja ta musi mieć miejsce po dniu wejścia w życie nowelizacji ustawy o zatrudnieniu. Organ podkreślił , że z przepisu art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu – wynika, że osoby, które przed dniem 1 stycznia 2002 r. zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego nabywają oraz zachowują do niego prawo na dotychczasowych zasadach. Wobec czego, prawo do świadczenia przedemerytalnego po 1 stycznia 2002 r. mogą uzyskać tylko te osoby, które zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy przed dniem 1 stycznia 2002 r. i spełniały w dniu rejestracji lub spełniły w dniu 31 grudnia 2001 r. warunki określone w art. 37 k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Zatem jak argumentował organ, prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje między innymi osobom, które zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy najpóźniej w dniu 31 grudnia 2001, ale faktycznie prawo do świadczenia nabyły od dnia 1 stycznia 2002 r. lub później. Obowiązujące przepisy przewidywały możliwość nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego także wówczas, gdy w okresie pobierania zasiłku przedemerytalnego osoba spełniła warunki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego np. ukończyła wymagany wiek. Skarżący ani na dzień rejestracji w urzędzie pracy, ani na dzień 31 grudnia 2001 r. nie spełnił warunków do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego tj nie udokumentował wymaganego okresu uprawniającego do emerytury (co najmniej 40 lat bez względu na wiek) oraz nie ukończył wymaganego wieku - 63 lat życia. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego E. Ł. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, podnosząc, że urodził się w dniu 1.01.1939 r. a więc w dniu 31.12.2001 r., ukończył 63 lata i rozpoczął 64 rok życia, a łączne okresy pracy uprawniają go do uzyskania świadczenia przedemerytalnego. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując w pełni argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: najpierw odnotować trzeba, że skoro skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. to w oparciu o art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1271), sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny. Zakres kognicji sądu administracyjnego określają przepisy art. 1 par. 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z przepisów tych wynika, że rzeczą sądu administracyjnego jest sprawowanie – w toku postępowania przed nim – kontroli pod względem zgodności z prawem, zatem winien on w każdej rozpoznawanej sprawie posługiwać się kryterium legalności. Zakreślone ustawowo granice poprzez właśnie to kryterium, nie pozwalają na badanie przez sąd administracyjny ani celowości ani tym bardziej słuszności podjętych decyzji. Dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy niniejszej rozważenia zatem wymaga, czy organy obu instancji - orzekając o odmowie przyznania świadczenia przedemerytalnego- w świetle przywołanych przez siebie przepisów, orzekły nie sprzecznie z obowiązującym prawem. Zgodzić się należało z organami, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił obowiązujący w dacie wydania decyzji przez organy I i II instancji – przepis art. 37k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 nr 154 poz. 17930), zwanej dalej ustawą w brzmieniu: świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie, spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli: 1) osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta, i 63 lata mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury 2) w roku kalendarzowym, w którym został rozwiązany stosunek pracy lub stosunek służbowy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, ukończyła 55 lat kobieta i 60 lat mężczyzna oraz posiada okres uprawniający do emerytury lub 3) do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub 4) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy. Bezsporne jest, że skarżący nie spełniał przesłanek wynikających z punktu 2,3,4 cyt. przepisu art. 37k – okoliczności tych nie kwestionuje również w skardze. Natomiast, w ocenie Sądu, skarżący nie spełnia także przesłanki wynikającej z przepisu art. 37 k pkt 1 omawianej ustawy, ponieważ zarówno w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy, jak i do dnia 31 grudnia 2001 r. nie osiągnął wieku 63 lat. Skarżący E. Ł. urodził się 1 stycznia 1939 r., a więc 63 lata skończył 1 stycznia 2002 r. a do dnia 31 grudnia 2001 r., do godziny 24.oo miał 62 lata. Z przepisu art. 37l ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu nadanym nowelą z 17 grudnia 2001 r. wynika, że prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego przysługuje na wniosek tej osobie, która w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy lub w okresie pobierania zasiłku lub zasiłku przedemerytalnego posiadała lub spełniła warunki do jego nabycia. Należy mieć jednocześnie na uwadze przepis art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001r. o zmianie m.in. ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, zgodnie z którym osoby, które przed dniem 1 stycznia 2002 r. zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniły warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego zachowują do niego prawo na dotychczasowych zasadach. Oznacza to, że prawo do świadczenia przedemerytalnego po 1 stycznia 2002 r. mogą uzyskać tylko te osoby, które zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy przed dniem 1 stycznia 2002 r. i spełniły w dniu rejestracji lub do dnia 31 grudnia 2001 r. warunki określone w art. 37k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W ocenie Sądu, obowiązujące do 2001r. przepisy przewidywały możliwość nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego tylko wówczas, gdy w okresie pobierania zasiłku przedemerytalnego osoba spełniła warunki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego – art. 37l omawianej ustawy. Skarżący, ani na dzień rejestracji w powiatowym urzędzie pracy, ani na dzień 31 grudnia 2001 r. nie spełnił warunków do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego określonych w punktach od 1 – 4 powoływanego przepisu art. 37k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, wyklucza to zatem możliwość skutecznego ubiegania się o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszenia prawa materialnego ani też innego naruszenia przepisów o postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.