II SA/Sz 276/04

WyrokWSA w Szczecinie2004-10-06

Skład orzekający: Henryk Dolecki, Maria Mysiak, Katarzyna Grzegorczyk-Meder

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciele lokali wchodzący w skład wspólnoty mieszkaniowej posiadają status strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę, które może wpłynąć na ich prawa do nieruchomości wspólnej?
Ratio decidendi
Właściciele lokali wchodzący w skład wspólnoty mieszkaniowej posiadają status strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę, które może wpłynąć na ich prawa do nieruchomości wspólnej. Decyzja o pozwoleniu na zabudowę strychu w przedmiotowym budynku dotyka swymi skutkami prawnymi wszystkich członków wspólnoty, co uzasadnia ich udział w postępowaniu jako strony. Interes prawny, o którym mowa w art. 28 k.p.a., może wynikać z prawa cywilnego, w tym z prawa własności lokalu i udziałów w częściach wspólnych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. S. na decyzję Wojewody umarzającą postępowanie odwoławcze w sprawie pozwolenia na budowę. Wojewoda uznał, że M. S. i inni właściciele lokali nie są stronami postępowania, ponieważ reprezentuje ich zarząd wspólnoty mieszkaniowej. Skarżący zarzucił, że pozwolenie na budowę narusza jego prawa jako właściciela lokalu i członka wspólnoty, a zarządca przekroczył swoje kompetencje.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i nie orzekł w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki /spr/ Sędziowie: Sędzia WSA Maria Mysiak Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Protokolant st.sekr.sąd. Małgorzata Frej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2004r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie pozwolenia na budowę I. u c h y l a zaskarżoną decyzję II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji Decyzją z dnia [...]r. Wojewoda działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w związku z art. 105 § 1 i art. 28 k.p.a. - umorzył postępowanie odwoławcze - wszczęte z odwołania M. S. od decyzji Prezydenta z dnia [...]r. odmawiającej uchylenia decyzji tego organu z dnia [...]r. udzielającej J. P. pozwolenia na budowę inwestycji obejmującej przebudowę strychu na drugi pokój mieszkania nr [...], w budynku mieszkalnym wielorodzinnym znajdującym się przy ul. [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji wydał w dniu [...]r. decyzję o odmowie uchylenia decyzji z dnia [...]r. o pozwoleniu na budowę inwestycji polegającej na przebudowie strychu na mieszkanie. Od tej decyzji odwołanie złożył M. S. działając w imieniu własnym i członków Wspólnoty Mieszkaniowej, zarzucając rażące naruszenie prawa, w szczególności art. 7 i 10 k.p.a., art. 106, 145 § 1 ust. 1, 4 i 8 k.p.a. Zdaniem organu odwoławczego z akt sprawy wynika, że zarządcą nieruchomości przy ul. [...] jest Zarząd Budynków i Lokali Mieszkalnych [...]. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali (Dz. U. Nr 85, poz. 388) reprezentuje on wspólnotę na zewnątrz oraz podejmuje samodzielnie czynności zwykłego zarządu. Z uwagi na to, poszczególni właściciele lokali nie są stroną w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie dominuje pogląd, że tylko przepis prawa materialnego, stanowiąc podstawę interesu prawnego, stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową strony. Jak wskazano stroną w postępowaniu jest Zarząd Wspólnoty, a nie właściciele poszczególnych lokali, którzy nie mogą skutecznie wnieść odwołania. Od powyższej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy złożył M. S. zarzucając, że jest oparta na błędnych ustaleniach i wydana z rażącym naruszeniem prawa. W związku z tym zaskarżona decyzja winna zostać uchylona. Skarżący zarzucił, że przed wydaniem pozwolenia na rozbudowę budynku (adaptację strychu) nie uzyskano zgody członków wspólnoty mieszkaniowej, która liczy 75% udziału w całości i częściach wspólnych budynku. Zarządca nieruchomości przekroczył swoje kompetencje wydając zgodę na rozbudowę lokalu. Naruszył tym samym art. 22 pkt 3 ust. 5 ustawy o własności lokali. Mylna jest również interpretacja organu, ponieważ udzielenie zgody nie jest "samodzielną czynnością zwykłego zarządu". Zdaniem skarżącego mylne jest także stanowisko organu, że członkom wspólnoty nie przysługuje status strony w postępowaniu administracyjnym. Planowana rozbudowa narusza ich prawo własności i wiąże się z zabraniem im części udziałów w gruncie i częściach wspólnych budynku. Ponadto zarządca przed wydaniem zgody na rozbudowę budynku nie dopełnił formalności wynikających z art. 3 pkt. 1, 2, 3 i 4 ustawy o własności lokali, w myśl których każdemu właścicielowi lokalu należy się udział w nieruchomości wspólnej odpowiadający stosunkowi do powierzchni użytkowej jego lokalu i niezbędne jest określenie tego stosunku dla każdego samodzielnego lokalu. Chcąc prowadzić racjonalną gospodarkę mieszkaniową zarządca zobowiązany był do przeprowadzenia zmiany wielkości udziałów, ponieważ zaniedbał wypełnienia tych obowiązków, to działał na szkodę wspólnoty. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze należy stwierdzić, że są one uzasadnione. Stosownie do treści art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali (t.jedn. Dz. U. z 2000r. Nr 80, poz. 903 ze zm.) sprawami wspólnoty mieszkaniowej kieruje zarząd i reprezentuje ją na zewnątrz. Jednak art. 22 ust. 1 cyt. ustawy ogranicza działanie zarządu do kwestii zarządu zwykłego, przy czym ust. 3 tego przepisu wymienia przykładowo wiele czynności przekraczających zwykły zarząd. Uregulowanie to nie daje jednoznacznej odpowiedzi jak należy rozumieć sformułowanie, iż zarząd reprezentuje wspólnotę na zewnątrz, w każdym razie uregulowanie to nie wyklucza działania członków wspólnoty mieszkaniowej na zewnątrz w obronie własnych praw mieszkaniowych (zob. wyrok NSA z dnia 13 XII 1999r., IVSA 1997/97). Stanowisko sformułowane w powołanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego należy podzielić, daje bowiem właściwą ochronę osobom wchodzącym w skład wspólnoty (zob. A.Doliwa: Prawo mieszkaniowe. Komentarz, Warszawa 2003, s. 742. Skarżący wskazuje, że posiada interes prawny wynikający z własności lokalu i udziałów w części wspólnej. Podnosi również okoliczności wskazujące na inne nieprawidłowości w działaniach zarządcy. Decyzja o pozwoleniu na zabudowę strychu w przedmiotowym budynku dotyka swymi skutkami praw wszystkich członków wspólnoty. Uzasadnia to, zdaniem Sądu ich udział w postępowaniu administracyjnym jako strony. Zgodnie z poglądami doktryny i orzecznictwa NSA, jednym ze źródeł interesu prawnego, o którym stanowi art. 28 k.p.a. może być prawo cywilne (zob. wyrok NSA z dnia 2 VII 1998r., IV SA 1306/96, a także B.Adamiak, J.Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1996, s. 199). Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło