II SA/Bd 468/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Renata Owczarzak Asesor WSA Mirella Łent (spr.) Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w dniu 6 października 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Teresy P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] 2004 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie rozbiórki oddala skargę II SA/Bd 468/04 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] 2004r., Nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta W. dnia [...] 2004r. [...] odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] 1995r., [...], zapadłej w oparciu o ustalenie, gdzie stwierdzono, że we W. przy ul [...] wykonano ławy fundamentowe oraz mury zewnętrzne na wysokość 1.60 m w celu rozbudowy budynku [...] bez stosownego pozwolenia na budowę. Decyzją nakazano Teresie P. rozbiórkę części ścian parteru dobudowanych do istniejącego budynku. W uzasadnieniu decyzji z 1995r. stwierdzono, że adresatka decyzji rozpoczęła rozbudowę istniejącego budynku - w chwili kontroli były to ściany parteru na wysokość 1,6 m i długości 18 m oraz szerokości 5,5 m. Po tej decyzji, pismem z dnia [...] 1995r., skarżąca przesłała projekt rozbudowy baru [...] w celu zatwierdzenia i wydania pozwolenia na budowę. W odwołaniu od decyzji o rozbiórce podniosła, że prace rozpoczęła w czasie opracowywania projektu budowlanego ponieważ nadchodziły przymrozki, licząc, że w krótkim czasie otrzyma gotową dokumentację. Skarżąca argumentowała, że projekt budowlany otrzymała po raz pierwszy tuż po kontroli przeprowadzonej przez Urząd i natychmiast go złożyła. Ponieważ projekt ten był dwukrotnie oceniony jako niewłaściwy, jego opracowanie zleciła innemu projektantowi i składa go wraz z niniejszym odwołaniem. Skarżąca motywowała odwołanie od decyzji o rozbiórce tym, że: w momencie rozpoczęcia budowy posiadała część wymaganej dokumentacji; nie może ponosić konsekwencji błędów popełnionych przez projektanta; działanie jej zmierzało do szybkiego uruchomienia restauracji, równocześnie uniknięcia mrozów uniemożliwiających budowę. W skardze z [...] 1996r. złożonej w przedmiocie rozbiórki Teresa P. oświadczyła, że komplet dokumentów potrzebnych do wydania pozwolenia na budowę złożyła w dniu [...] 1995r. W piśmie z [...] 1996r. skarżąca wniosła u uchylenie decyzji gdyż posiada pełną dokumentację potrzebną do wydania pozwolenia. W kolejnym piśmie złożonym w organach, a datowanym [...] 1996r., skarżąca poinformowała, że w związku z nie załatwieniem sprawy jej żądania o wydanie pozwolenia na budowę oraz uchyleniem decyzji nakazującej rozbiórkę, w terminie wymaganym przez kpa, zakończyła budowę i rozpoczęła działalność restauracji chińskiej, na co wydała 700 000 000,- zł (przed denominacją), a tym samym żądanie rozbiórki jest bezprzedmiotowe. Ponieważ odmowa wydania pozwolenia na budowę, jej zdaniem, rażąco narusza prawo, zastrzegła prawo dochodzenia odszkodowania. Twierdzenia te powtórzyła w piśmie skierowanym [...] 1997r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi w związku ze złożoną skargą. Wyrokiem z dnia 26 czerwca 1998r., II SA/Łd 422/96, skargę oddalono. Pismem z dnia [...] 1998r.Teresa P. ponownie wniosła o uchylenie decyzji w sprawie rozbiórki, wskazując na swój słuszny interes związany z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz faktem, że dokończyła budowę, gdyż już wcześniej dokonała zakupu wyposażenia restauracji i nie mogła jej inaczej spożytkować. W związku z otrzymanym upomnieniem skarżąca zwróciła się do organu o wyjaśnienie, jakich ścian dotyczy upomnienie gdyż na jej posesji nie ma parteru o wysokości 1,6 mi długości 18 m. Jednocześnie złożyła oświadczenia organowi administracji publicznej, iż ściany te rozebrała, o czym powiadomiła Urząd Miasta [...] 1996r. W dniu [...] 2000r. przeprowadzono oględziny obiektu, w wyniku których stwierdzono, że od strony podwórza wewnątrz posesji istnieje dobudowa wykonana do budynku z bloczków gazobetonowych. Obecnie dobudowę wykończono. Ściany dodatkowo ocieplono płytami wiórowo-cementowymi. Dach wykonano na krokwiach drewnianych krytych eternitem. Obróbki blacharskie założono. W dachu wykonano naświetle. Wymiary 11m plus 8,20 m długości od strony wejścia, szerokość 0,97 plus 3,23 od strony bramy (ściana otynkowana). We wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego z dnia [...] 2000r., Teresa P. oświadczyła, że rozebrała ściany o jakich mowa w decyzji z [...] 1995r., a obecny obiekt jest wybudowany na podstawie innego projektu i różni się od poprzedniego wymiarami. Ponieważ pierwotny projekt był nieprawidłowy, skarżąca ściany rozebrała i w to miejsce postawiła nowe. Wytłumaczyła, że jej twierdzenia, iż dokończyła budowę zostały podyktowane tym, ze obecny budynek jest również wybudowany bez pozwolenia, a wygranie procesu o zezwolenie na jego wybudowanie, jak stwierdziła skarżąca, "uprościłby sprawę". W sprawie egzekucji obowiązku wynikającego z decyzji o nakazie rozbiórki zapadły dwa wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku o oddaleniu skarg. W orzeczeniu z 6 lutego 2003r. sygn. akt II SA/Gd 53/01, na postanowienie w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, sąd stwierdził brak dowolności w postępowaniu organów przy ocenie materiału dowodowego, w tym protokołu oględzin z [...] 2000r., że zarzut podniesiony przez skarżącą o wykonaniu i nieistnieniu obowiązku, nie zasługiwał na uwzględnienie. Dnia 10 grudnia 2003r. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Bydgoszczy, SAB/Bd 25/03, zobowiązał organ do rozstrzygnięcia wniosku skarżącej o wydanie decyzji uchylającej decyzję o rozbiórce z powodu jej bezprzedmiotowości, gdyż przedmiotowe ściany zostały rozebrane, z dnia 7 maja 2001r. W wykonaniu obowiązku, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta W. decyzją z dnia [...] 2004r. [...] odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] 1995r., [...]. Jako podstawę prawną decyzji organ powołał art. 155 kpa. Decyzja ta następnie została utrzymana w mocy dnia [...] 2004r., Nr [...], przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. W uzasadnieniu decyzji organ administracji podał, że argument podniesiony przez skarżącą, że dokonała wymaganej rozbiórki nie znajduje odzwierciedlenia w rzeczywistości, gdyż z oględzin z dnia [...] 2000r. wynika, że budynek wraz z rozbudową użytkowany jest jako obiekt handlowy, a w pismach skarżącej z dnia [...] 1996r. i [...] 1998r. sama oświadczyła, że dokończyła budowę. Organ wskazał na to, że postępowanie egzekucyjne toczące się w sprawie wykonania decyzji o rozbiórce zostało ocenione przez Naczelny Sąd Administracyjny w ten sposób, ze zarzuty co do wykonania obowiązku są podnoszone przez skarżącą w sposób sprzeczny ze sobą, gdyż raz twierdzi ona, że obowiązek został wykonany, raz natomiast, że jest niewykonalny. Ponadto organ odniósł się do zarzutu przewlekłości w rozpatrzeniu wniosku o uchylenie decyzji tłumacząc, iż decyzja o rozbiórce była oceniana w zwykłym trybie zaskarżenia, co zakończyło się wyrokiem Naczelnego Sądu administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi z dnia 26 czerwca 1998r. II SA/ Łd 422/96 o oddaleniu skargi. Organ dodał, że kontynuacja i doprowadzenie samowoli budowlanej do końca została dokonana na własny koszt i ryzyko inwestora. W skardze, Teresa P. zarzuciła decyzji błąd w ustaleniach faktycznych przez przyjęcie, że oględziny spornej nieruchomości wykazały, że nie została dokonana rozbiórka, co potwierdzają pomiary dobudowy zwarte w protokole oględzin; błąd w ustaleniach faktycznych, że dobudowa została wykonana na podstawie dokumentacji sporządzonej przez Andrzeja M., gdy tymczasem została ona wykonana przez mgr K. i przesłana do organy w celu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę [...] 1995r., a więc już po decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu o czym świadczą inne wymiary dobudowy w obu projektach, a informacja o rozbiórce została złożona przez skarżącą w formie pisemnej z dnia [...] 1996r.; naruszenie prawa materialnego, bowiem decyzja o rozbiórce jest niewykonalna ponieważ nie ma ścian opisanych w tej decyzji. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób o jakim mowa w art. 145 ustawy. Organ słusznie oparł swą decyzję na art. 155 kpa, gdyż prawidłowo ocenił fakty i przyjął, że twierdzenia skarżącej o wykonaniu decyzji o rozbiórce nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy, przeciwnie – to, że skarżąca nie rozebrała ścian wynika z jej oświadczeń składanych w postępowaniach toczących się w sprawie, gdzie przedmiotem oceny prawnej był właśnie ten zarzut. Taką też ocenę zawarł w swym wyroku z dnia 6 lutego 2003r. sygn. akt II SA/Gd 53/01, Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku, obejmując nią również stwierdzenia zawarte w protokole oględzin z dnia [...] 2000r., których wynik, zdaniem skarżącej świadczy o tym, że ściany stojące obecnie są innymi ścianami niż te, objęte decyzją o rozbiórce. W takim przypadku, należy stwierdzić, że zaprzeczenie przez skarżącą osądowi dokonanemu przez sąd administracyjny, oparte na twierdzeniu, że obiekt został postawiony na podstawie innego projektu, nie opiera się na wykazaniu istotnej zmiany stanu faktycznego i tym samym nie wyłącza zasady związania sądu oraz organu w sprawie (art. 153 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Co więcej, takie zaprzeczenie mija się z wnioskami płynącymi z doświadczenia życiowego, gdyż skarżąca nie mogła nie zdawać sobie sprawy z doniosłości wykonania decyzji o rozbiórce, szczególnie w kontekście dalszej, samowolnej i kosztownej budowy. Nie jest wiarygodnym w takiej sytuacji poprzestanie na złożeniu pisma z informacją, co zresztą nie znajduje odzwierciedlenia w aktach sprawy, bez zapewnienia sobie jakiegokolwiek potwierdzenia tego faktu. Tym bardziej, że skarżąca, jak sama podkreśla, jest adwokatem. Nie jest wiarygodnym również twierdzenie o złożeniu zawiadomienia z datą, kiedy to skarżąca wyraźnie, kilkakrotnie oświadcza, że budowę dokończyła. Nie przemawia również w jej sprawie chęć "upraszczania sprawy". Zatem decyzja o nakazie rozbiórki, będąc decyzją ostateczną prawidłową i przedmiotową, na mocy której strona nabyła prawo, mogła być wyeliminowana z obrotu prawnego jedynie w trybie art. 155 kpa. Powołany przepis prawa wyznacza możliwość uchylenia decyzji w oparciu o zgodę stron, brak przepisów szczególnych, które się temu sprzeciwiają oraz interes społeczny lub słuszny interes strony. Konstrukcja tego przepisu w zakresie oceny ostatniej z wymienionych przesłanek dopuszcza pewien rodzaj uznania organu administracyjnego, którego ocena przez sąd administracyjny polega na zbadaniu czy nie przekroczono jego granic. W ocenie sądu uznając, że w przypadku samowolnego rozpoczęcia budowy oraz samowolnego wybudowania obiektu pomimo decyzji o rozbiórce, za uchyleniem decyzji o rozbiórce nie przemawia słuszny interes strony, należało stwierdzić, że organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego, a wskazane przesłanki są niewątpliwe i dostatecznie zindywidualizowane. Co do tego Sąd nie miał żadnych wątpliwości również w świetle bezspornie świadomie składanych przez Teresę P. przed organami administracji publicznej, sprzecznych oświadczeń. W takim przypadku nie można przyjąć za nieprawidłową odmowę uchylenia ostatecznej, prawidłowej decyzji, ponieważ mimo, że skarżąca ma interes w uchyleniu decyzji, niemniej w jej przypadku nie można mówić o interesie słusznym, a więc takim, który w powszechnym rozumieniu jest interesem godnym ochrony. Nie można tym samym uznać istnienia interesu społecznego. Natomiast dalsza ocena istnienia przesłanek z art. 155 kpa stała się zbędna. Mając na względzie powyższe oraz zgodnie z art. 151 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji.