IV SA 1739/03

WyrokWSA w Warszawie2004-10-06

Skład orzekający: Anna Żak, Ewa Machlejd, Grzegorz zerwiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nakazie rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego, który został wzniesiony w latach 1987-1989, może zostać utrzymana w mocy, jeśli jego lokalizacja nie narusza przepisów technicznych obowiązujących w dacie wydawania decyzji, a organy administracji nie wyjaśniły wyczerpująco podstawy prawnej rozbiórki?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że organy administracji nie wyjaśniły w sposób wyczerpujący podstaw prawnych nakazu rozbiórki. W szczególności, organ odwoławczy nie odniósł się do kwestii, jakie inne ważne przyczyny, poza wskazanymi w art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., uzasadniają orzeczenie rozbiórki, a także nie zbadał, czy sporny obiekt w dacie wydawania rozstrzygnięcia naruszał obowiązujące przepisy techniczne dotyczące stref kontrolowanych gazociągu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego. Budynek został wybudowany w latach 1987-1989 bez wymaganego pozwolenia na budowę i zlokalizowany w odległości około 3m od gazociągu wysokiego ciśnienia. Skarżący podnieśli, że zgodnie z późniejszymi przepisami technicznymi, budynek znajduje się poza strefą kontrolowaną gazociągu, co wykazują specjalistyczne pomiary, a także że brak jest podstaw do rozbiórki na gruncie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak ( spr.) Sędziowie WSA As.WSA Ewa Machlejd Grzegorz zerwiński Protokolnt Marcin ruszczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2004 r. sprawy ze skargi J. K. oraz S. K., I. K., E. K., M. K., M. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. I. uchyla zaskarżoną decyzje oraz poprzedzającą ją decyzje organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia sie niniejszego wyroku, l 7IVS.A. 651/03,1356/03, 1357/03, 1737-1739/03 Uzasadnienie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2003r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania S. K. i J. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2002r. nakazującej odwołującym się rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego o wymiarach 9,70 x 6,0 m usytuowanego na nieruchomości przy ul. [...] w W. -utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że przedmiotowy budynek został wybudowany w latach 1987-1989 bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zrealizowany został w odległości ok.3m od gazociągu wysokiego ciśnienia o średnicy o 400mm i ciśnieniu 6,3 Mpa. Z rozporządzenia Ministra Przemysłu z dnia z dnia 24 czerwca 1989r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe / Dz.U. z dnia 26.07.1989r./ i załącznika nr 1 do tego rozp. wynika jednoznacznie, iż minimalna odległość od gazociągu o tych parametrach nie może być mniejsza niż 15 m. W tych okolicznościach organ I instancji na podstawie art.37 ust.2 ustawy Prawo budowlane z 1974r. nakazał rozbiórkę tego obiektu. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego. Zgodnie bowiem z art.37 ust.l ustawy Prawo budowlane z 1974r.: obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia ałbo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli I. K., M. K., M. K., S. K., E. K. i J. K. Podnieśli, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 200lr. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe minimalna odległość do zabudowy dla danego typu gazociągu/ strefa kontrolowana/ wynosi 4,00m w każdą stronę od osi gazociągu. Sporny budynek oddalony jest w odległości większej niż 4m poza strefą kontrolowaną, jak wynika ze specjalistycznych pomiarów dokonanych przez regionalny Oddział Przesyłu w W. / w związku z modernizacją gazociągu przeprowadzoną w latach 1998-1999/. Brak jest więc podstaw prawnych do nakazywania rozbiórki tego budynku. Poza tym w świetle art.49 prawa budowlanego z 1994r. także brak jest podstaw do rozbiórki obiektu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skardze nie można odmówić słuszności. Podstawą rozstrzygnięcia organu I instancji był przepis art.37 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1974r. który brzmi: terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego może wydać decyzję o przymusowej rozbiórce albo o przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1. Organ odwoławczy podzielił w pełni argumentację organu I instancji, lecz w uzasadnieniu swojej decyzji zacytował przepis art.37 ust.l jako podstawę swojego rozstrzygnięcia nie podając przy tym, czy podstawą rozbiórki jest fakt, że sporny obiekt znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, czy też obiekt ten powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Organ odwoławczy nie zauważył więc, iż podstawą orzeczenia rozbiórki przez organ I instancji był cyt. wyżej przepis art.37 ust.2 a nie art.37 ust.l ustawy Prawo budowlane z 1974r.i w ogóle, tak jak i organ I instancji nie odniósł się do kwestii, jakie to inne ważne przyczyny poza wskazanymi w art.37 ust.l uzasadniają orzeczenie rozbiórki przedmiotowego obiektu. Tym bardziej, że orzeczenie przez organ administracji publicznej nakazu rozbiórki z art.37 ust.2 nie ma obligatoryjnego charakteru, wobec tego takie rozstrzygnięcie musi być wyczerpująco uzasadnione. Wydaje się że konieczność rozbiórki w ocenie organu II instancji wynikała z przesłanek określonych w art.37 ust. ł pkt.2 ustawy Prawo budowlane z 1974r. jako, że lokalizacja obiektu nie naruszała ustaleń obowiązującego w czasie jego budowy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ale żadnych rozważań w tym zakresie organ nie poczynił, co uniemożliwia Sądowi dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji. W związku z tym stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie art. 37ust.2 przez organ I instancji i podanie jako podstawy rozstrzygnięcia przez organ II instancji art.37 ust.l i to poprzez odwołanie się do obu punktów jego ustępu pierwszego nastąpiło bez wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. Poza tym fakt oczywistości samowoli budowlanej - co ma miejsce w niniejszej sprawie - nie zwalniał organów od obowiązku zbadania, czy sporny obiekt w dacie wydawania rozstrzygnięcia naruszał obowiązujące przepisy. Przecież w dacie wydawania decyzji przez organy orzekające w sprawie obowiązywało rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe(Dz.U. z dnia 11 września 2001 r.) zgodnie z którym szerokość stref kontrolowanych, których linia środkowa pokrywa się z osią gazociągu, powinna wynosić dla gazociągów podwyższonego średniego ciśnienia i gazociągów wysokiego ciśnienia, o średnicy nominalnej oznaczonej symbolem "DNM-powyżej DN 300 do DN 500 włącznie - 8 m. /par.9 ust.ó pkt.l cl. Zgodnie natomiast z treścią par.9.ust.4 tego rozporządzenia w strefach kontrolowanych nie należy wznosić budynków, urządzać stałych składów i magazynów, sadzić drzew oraz nie powinna być podejmowana żadna działalność mogąca zagrozić trwałości gazociągu podczas jego eksploatacji. Dopuszcza się, za zgodą operatora sieci gazowej, urządzanie parkingów nad gazociągiem. Skarżący w odwołaniu i w skardze podkreślali, że sporny obiekt położony jest w odległości ponad 4 m od gazociągu, co wykazały specjalistyczne pomiary dokonane przez P. S.A. Regionalny Oddział Przesyłu w W. dokonane w związku z modernizacją przedmiotowego gazociągu w latach 1998-1999r. Okoliczność ta wynika z treści dołączonego do skargi wniosku z dnia 17 lutego 2003r. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej niniejszą zaskarżoną decyzją, złożonego właśnie przez tę Spółkę, która wskazuje na położenie budynku poza strefą kontrolowaną gazociągu. Jeśli tak istotnie jest, to lokalizacja przedmiotowego obiektu nie naruszałaby więc w/w obowiązujących przepisów technicznych. Organ odwoławczy nie wziął pod uwagę tych argumentów. Konieczne było w sprawie dokonanie sprawdzenia odległości położenia spornego budynku od gazociągu i w zależności od wyniku tych ustaleń rozważenie, czy istnieją przesłanki do orzeczenia nakazu jego rozbiórki na podstawie przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974r. Odnosząc się do zarzutu skargi stwierdzić należy, że w sprawie nie ma zastosowania art.49 ustawy Prawo budowlane z 1994r, ponieważ budynek został wybudowany bez pozwolenia na budowę przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994r. a więc przed 1 stycznia 1995r.co oznacza zgodnie z treścią art.103 ust.2 tej ustawy, iż do takich obiektów zastosowanie mają przepisy dotychczasowe tj. ustawy Prawo budowlane z 1974r. Sprawa zatem nie została rozpatrzona w stopniu koniecznym do jej ostatecznego rozstrzygnięcia, co z uwagi na naruszenie wymagań określonych w przepisach art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie art.145 par.l ust.lc ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1270/ w zw. z art.97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1271, nr 240, poz. 2052; z 2003r. nr 124, poz.l 153/. Na podstawie art. 152 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło