II SA/Po 497/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Rafał Batorowicz Sędzia NSA Grażyna Radzicka Asesor sąd. Edyta Podrazik (spr.) Protokolant ref. staż. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 października 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi Wojewody Lubuskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Drezdenku z dnia 26 marca 2004 r. Nr XXI/149/04 w przedmiocie opłaty za wodę pobraną z urządzeń zaopatrzenia w wodę i opłaty za wprowadzanie ścieków do urządzeń kanalizacyjnych I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; II. określa, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Rady Miejskiej w Drezdenku na rzecz skarżącego Wojewody Lubuskiego kwotę 300zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu wpisu sądowego. /-/E. Podrazik /-/R. Batorowicz /-/G.Radzicka II SA/Po 497/04 UZASADNIENIE Uchwałą nr XXI/149/04 z dnia 26.03.2004 r. Rada Miejska w Drezdenku, na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 08.03.1999 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. Nr 142 poz. 1591 z 2001 r.) i art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20.12.1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz.U. Nr 9, poz. 1591 z 1997 r.) w sprawie ustalenia wysokości opłat za wodę pobieraną z urządzeń zbiorowego zaopatrzenia w wodę i za ścieki odprowadzane do urządzeń kanalizacyjnych eksploatowanych przez PGKiM sp. z o.o. w D. ustaliła stawki opłat pobieranych przez PGKiM za dostawę wody i za odprowadzanie ścieków do urządzeń kanalizacyjnych i na punkcie zlewnym. Od powyższej uchwały skargę złożył Wojewoda Lubuski, domagając się stwierdzenia jej nieważności i zarzucając jej istotne naruszenie przepisu art. 20 ust. 1 i art. 24 ustawy z dnia 07.06.2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. Nr 72, poz. 747 z 2001 r.). W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż zgodnie z wymienionymi wyżej przepisami ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków taryfy opłat ustala na okres 1 roku przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne i przedstawia je radzie gminy z wnioskiem o ich zatwierdzenie, rada gminy zaś w drodze uchwały zatwierdza taryfy w terminie 45 dni od dnia złożenia wniosku, przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne ogłasza następnie zatwierdzone taryfy w miejscowej prasie lub w sposób zwyczajowo przyjęty w terminie do 7 dni od dnia podjęcia uchwały. Podjęcie uchwały przez radę gminy o ustaleniu opłat za wodę i odprowadzanie ścieków jest przekroczeniem kompetencji rady i stanowi istotne naruszenie prawa. Ponadto uchwała w sprawie zatwierdzenia taryf nie jest aktem prawa miejscowego i nie podlega publikacji w wojewódzkim dzienniku urzędowym, uchwała wchodzi w życie z dniem jej podjęcia, a nie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Lubuskiego, jak wskazano w § 5 zaskarżonej uchwały. Rada Miejska w Drezdenku w odpowiedzi na skargę powołała się na argumenty gospodarcze i społeczne, które uzasadniały inne ustalenie stawek opłat za wodę i odprowadzanie ścieków, niż zaproponowane przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w przedstawionych radzie taryfach i w konsekwencji wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż pismem z dnia [...].03.2004 r. działające na terenie Gminy Drezdenko Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej sp. z o.o. w D. przedstawiło Radzie Miejskiej w Drezdenku taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków wraz z wnioskiem o ich zatwierdzenie i kalkulacją cen. Taryfy te zostały następnie pismem z dnia [...].03.2004 r. przez PGKiM skorygowane i ostatecznie przewidywały m.in. opłatę za wodę netto w wysokości [...] zł/m3, opłatę za odprowadzanie ścieków netto w wysokości [...] zł/m3. W dniu 26.03.2004 r. Rada Miejska w Drezdenku podjęła zaskarżoną uchwałę, w której ustaliła stawkę opłaty za dostawę wody w wysokości [...] zł/m3 netto i stawkę opłaty za odprowadzanie ścieków w wysokości [...] zł/m3 netto, nadto w § 5 uchwały stwierdzono, iż wchodzi ona w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Lubuskiego i obowiązuje od dnia 14 maja 2004 r. oraz podlega podaniu do publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty. Jako podstawę prawną podjęcia zaskarżonej uchwały wskazano przepisy art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym i art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce komunalnej. W myśl powołanego w zaskarżonej uchwale przepisu art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym do wyłącznej właściwości rady gminy należy stanowienie w innych sprawach (niż wymienione w ust. 2 pkt 1-14 tego przepisu) zastrzeżonych ustawami do kompetencji rady gminy. Przepis ten ma więc charakter normy generalnej i ustrojowej, której konkretyzacja następuje w innych przepisach materialnego prawa administracyjnego i samodzielnie nie daje radzie gminy żadnych uprawnień stanowiących. Natomiast przepis art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce komunalnej wprawdzie uprawnia organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego m.in. do ustalania wysokości cen i opłat za usługi komunalne o charakterze użyteczności publicznej, jednakże tylko wtedy, gdy przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Również ten przepis ma charakter normy ogólnej i znajduje zastosowanie wyłącznie w sytuacji, gdy nie istnieją przepisy szczególne, odrębnie regulujące kwestię cen i opłat za usługi komunalne. Zasady i warunki zbiorowego zaopatrzenia w wodę oraz zbiorowego odprowadzania ścieków unormowane są w przepisach szczególnych, a mianowicie w ustawie z dnia 07.06.2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. Nr 72, poz. 747 z 2001 r.). Ustawa ta w przepisach art. 20 i art. 24 reguluje w wyczerpujący sposób kompetencje i sposób ustalania taryf – które obejmują m.in. ceny i stawki opłat dla odbiorców usług. Przepisy te stanowią więc lex specialis w stosunku do normy z art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce komunalnej. Słusznie więc podnosi w skardze Wojewoda, iż powołane w zaskarżonej uchwale przepisy ustawy o samorządzie gminnym i ustawy o gospodarce komunalnej nie mogły być podstawą do jej podjęcia. Natomiast zgodnie z art. 20 i art. 24 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków taryfa określana jest corocznie przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, które następnie przedstawia taryfę, wraz z m.in. kalkulacją cen i stawek opłat, radzie gminy z wnioskiem o jej zatwierdzenie. Rada gminy zatwierdza taryfy w terminie 45 dni od dnia złożenia wniosku przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne. Zatwierdzone taryfy ogłaszane są przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w miejscowej prasie lub w sposób zwyczajowo przyjęty w terminie 7 dni od dnia podjęcia uchwały. Rada gminy nie ma więc, w myśl wskazanych przepisów, kompetencji do samodzielnego ustalania taryf, w tym cen czy stawek opłat dla odbiorców usług, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie, a jedynie kompetencję do zatwierdzenia taryf. Upoważnienie dla rady gminy do wydania aktu normatywnego musi mieć wyraźne umocowanie ustawowe i nie może być dorozumiane (art. 94 Konstytucji). Dodatkowo dodać należy, iż rada gminy nie ma też uprawnień do sprawdzania czy taryfy zostały opracowane zgodnie z przepisami ustawy, ani do weryfikacji kosztów związanych ze świadczeniem usług poniesionych przez przedsiębiorstwo pod kątem ich celowości. Uprawnienia w tym zakresie w myśl art. 24 ust. 5 powołanej wyżej ustawy przyznane zostały burmistrzowi, a nie radzie. Jak słusznie również argumentuje skarżący taryfy nie są aktami prawa miejscowego i nie podlegają ogłoszeniu w dzienniku urzędowym województwa. Sposób ich publikacji określa art. 24 ust. 9 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, a nie ustawa z dnia 20.07.2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych. Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przez radę gminy kompetencji ustawowych. Wadliwość ta stanowi istotne naruszenie prawa, w związku z czym zaistniały przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały. Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 147 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) orzeczono jak w pkt 1 wyroku. Rozstrzygnięcie o wykonalności zaskarżonej decyzji oparto o art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaś o kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/ E. Podrazik /-/ R. Batorowicz /-/ G. Radzicka