I SA/Ka 2250/03
WyrokWSA w Gliwicach2004-10-05
Skład orzekający: Sędzia NSA Stanisław Bogucki, NSA Przemysław Dumana, NSA Małgorzata Wolf-Mendecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu, nie zapewniając jej możliwości wypowiedzenia się co do dowodu z wypisu z ewidencji gruntów i budynków, który został przyjęty do akt sprawy już po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepis art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej, pozbawiając stronę prawa do czynnego udziału w postępowaniu. Brak zapewnienia stronie możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, w tym dowodu z wypisu z ewidencji gruntów, mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Strona skarżąca A. M. L. kwestionowała decyzję Burmistrza Miasta T. ustalającą wysokość podatku rolnego, a następnie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą ją w mocy. Skarżący zarzucał nieprawidłowe przekwalifikowanie jego działki rolnej z klasy IV na klasę V, co skutkowało obniżeniem wartości ziemi i ustaleniem podatku rolnego w wysokości 0,00 zł. Skarżący domagał się uchylenia decyzji, twierdząc, że został oszukany w postępowaniu dotyczącym jego ziemi.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta T. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Bogucki Sędziowie: NSA Przemysław Dumana NSA Małgorzata Wolf-Mendecka (spr.) Protokolant: Halina Modliszewska po rozpoznaniu w dniu 5 października 2004 r. sprawy ze skargi A. M. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości podatku rolnego, 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta T. z dnia [...] r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Burmistrz Miasta T. ustalił, iż wymiar podatku rolnego wobec A., M. L. za grunty orne klasy RV o powierzchni [...] zł wynosi 0,00 zł.
Jako podstawę wymiaru należności pieniężnych powołano art. 21 i art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z 1997 r.) oraz (ogólnie) ustawę z dnia 15.11.1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. Nr 94 poz.431 z późn. zm.).
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podatkowy powołał się na dane wynikające z ewidencji gruntów oraz złożonego przez podatnika wykazu nieruchomości.
W odwołaniu (nazwanym skargą) od tej decyzji A. M. L. stwierdził, iż stanowiąca przedmiot opodatkowania działka nr [...] to grunt rolny klasy IV. Uznał, iż bezpodstawnie obniżono wartość jego ziemi.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło odwołania i decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
w uzasadnieniu podniesiono w szczególności, iż zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo Geodezyjne i Kartograficzne, dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków są urzędowym źródłem informacji wykorzystywanych w postępowaniu podatkowym.
Podkreślono, iż w sytuacji gdy podatnik kwestionuje zawarte tam dane, winien najpierw wystąpić o ich korektę, w trybie określonym w powołanym akcie prawnym.
Następnie organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż Burmistrz Miasta T. ustalił A. M. L. wysokość podatku rolnego w oparciu o dane zawarte w ewidencji gruntów, które kwalifikują działkę nr [...] do klasy RV. Wskazał nadto, iż zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym – zwalnia się od podatku rolnego użytki rolne klasy V, co oznacza ich "zerową" stawkę podatkową.
Decyzję tę A. M. L. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego domagając się jej uchylenia.
Uzasadniając swoje stanowisko powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu podkreślając, iż należąca do niego działka rolna nr [...] została nielegalnie przekwalifikowana z klasy IV na klasę V.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyjaśniło przy tym, iż podstawą wymiaru podatku rolnego, może być tylko taka powierzchnia gospodarstwa rolnego, jaka jest uwidoczniona w ewidencji gruntów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 97 ustawy z dnia 30 września 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271, z późn. zm.) sprawy, których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skarga jest uzasadniona, aczkolwiek z innych względów niż wynika to z jej treści.
Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się bowiem naruszenia przepisów postępowania podatkowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wyjaśnić w tym zakresie należy, iż podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji jest przekonanie o możliwości istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przez organ odwoławczy przepisu art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej – a faktycznym pozbawieniem prawa podatnika do oceny całego zebranego materiału dowodowego i zaoferowania nowych dowodów, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2000 r. sygn. akt I SA/Sz 1553/99 – sys.. inform. prawnej Lex nr 45555.).
Nie może być wątpliwości, iż zasadniczym dowodem w niniejszej sprawie jest wypis z danych ewidencji gruntów i budynków Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w T.. Dowód ten został przyjęty do akt sprawy w dniu [...] r., a więc już po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji (tj. [...] r.) W tej sytuacji, obowiązkiem organu odwoławczego było zagwarantowanie stronie prawa do czynnego udziału w postępowaniu zgodnie z zasadą ustanowioną w art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej. Czynny udział strony przejawia się w szczególności w postępowaniu wyjaśniającym, co dla ochrony praw strony ma istotne znaczenie. Strona ma nie tylko prawo być obecna przy czynnościach postępowania dowodowego, ale prawo do czynnego kształtowania stanu faktycznego przez prawo przeprowadzenia dowodów (art. 188 tej ustawy). Organ podatkowy obowiązany jest zatem do udzielenia informacji o prawie do żądania przeprowadzenia dowodów (zauważyć przy tym należy, iż obowiązek wyznaczenia stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego może wyłączyć przepis art. 200 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej).
Przypomnieć jeszcze należy, iż gwarancją realizacji zasady ogólne czynnego udziału strony w postępowaniu jest wprowadzenie warunku, od spełnienia którego uzależnione jest uznanie przez organ podatkowy okoliczności faktycznej za udowodnioną. Tak więc, zgodnie z art. 192 Ordynacji podatkowej, okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzenia dowodów.
Organ podatkowy obowiązany jest zatem zagwarantować stronie czynny udział w każdym stadium postępowania, zważywszy, iż w niniejszej sprawie skarżący wielokrotnie podkreślał, iż uważa się za "oszukanego" w postępowaniu dotyczącym jego ziemi.
W tym stanie rzeczy należy uznać, iż ocena zasadności merytorycznych zarzutów zaprezentowanych w skardze byłaby przedwczesna.
Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji. Wobec uchylenia zaskarżonego orzeczenia, uwzględniono wniosek strony o zwrot kosztów postępowania sądowego (art. 200 cyt. ustawy). Na koszty te składa się kwota uiszczonego wpisu od skargi w wysokości [...] zł. Ponadto, odstąpiono od orzekania w trybie art. 152 tej ustawy (o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji) z uwagi na zerowy wymiar podatku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło