II SA/Lu 546/04
WyrokWSA w Lublinie2004-11-30
Skład orzekający: Witold Falczyński, Ewa Ibrom, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obywatelka Ukrainy, nieposiadająca statusu uchodźcy ani zezwolenia na osiedlenie się w Polsce, może ubiegać się o zasiłek rodzinny i dodatki do niego dla swojego dziecka, które jest obywatelem polskim?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do niego powinno być rozpatrywane z perspektywy obywatelstwa dziecka, a nie tylko rodzica. Skoro dziecko jest obywatelem polskim, powinno mieć prawo do świadczeń rodzinnych, nawet jeśli jego matka jest cudzoziemką nieposiadającą odpowiedniego statusu pobytowego w Polsce. Odmowa przyznania świadczeń dziecku polskiemu byłaby sprzeczna z celem ustawy o świadczeniach rodzinnych, jakim jest pomoc dziecku, a także z konstytucyjną zasadą równego traktowania obywateli.Stan faktyczny
Skarżąca, obywatelka Ukrainy, została pozbawiona prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do niego dla swojej córki, która jest obywatelką polską. Organy administracji uznały, że skarżąca nie spełnia kryteriów określonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych ze względu na swoje obywatelstwo i brak statusu uchodźcy lub zezwolenia na osiedlenie się. Skarżąca wniosła skargę, argumentując, że świadczenia są dla jej polskiej córki i odmowa ich przyznania jest krzywdząca.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom - sprawozdawca, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Stażysta Monika Kowalik, po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2004 r. sprawy ze skargi T. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku z tytułu samotnego wychowywania dziecka, rozpoczęcia roku szkolnego, kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] Nr [...] wydaną z upoważnienia Wójta Gminy.
II SA/Lu 546/04
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Kierownika gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej , wydaną z upoważnienia Wójta Gminy, odmawiającą T.C. prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku. W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji podniósł, że wymienione świadczenia nie przysługują skarżącej, ponieważ jest ona obywatelką Ukrainy, nie posiada statusu uchodźcy ani zezwolenia na osiedlenie się Rzeczypospolitej Polskiej.
Od decyzji tej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosła T.C., zarzucając, iż jej córka M., jest obywatelką polską. Odmowa przyznania świadczeń rodzinnych jest więc nieuzasadniona i krzywdząca dziecko, które ma prawo do pomocy finansowej Państwa. Skarżąca podkreśliła, że nie ubiega się o zasiłek dla siebie, lecz dla córki.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze odniosło się przede wszystkim do skargi T.C. w sprawie II SA/Lu 545/04 i wniosło o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego z uwagi na przyznanie córce skarżącej zasiłku pielęgnacyjnego, natomiast co do skargi w sprawie niniejszej organ drugiej instancji powtórzył argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przemawiające za odmową przyznania świadczeń, nie formułując jednak wniosku o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona. Zaskarżona decyzja narusza przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz.2255, ze zmianami).
Przepis art. 1 ust. 2 ustawy stanowi, że świadczenia rodzinne przysługują obywatelom polskim, cudzoziemcom posiadającym obywatelstwo państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz cudzoziemcom przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, posiadającym status uchodźcy lub zezwolenie na osiedlenie się w Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli zamieszkują łącznie z członkami rodzin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Jest okolicznością bezsporną, że skarżąca jest obywatelką Ukrainy, zamieszkałą w Polsce, nie posiadającą jednak ani statusu uchodźcy, ani zezwolenia na osiedlenie się w Rzeczypospolitej Polskiej, wydawanego na podstawie przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. Nr 128, poz.1175 ze zmianami). Skarżąca nie należy zatem do kręgu osób, wymienionych w powołanym przepisie. Do kręgu tego należy natomiast jej córka M., która jest obywatelką polską.
Zgodnie z przepisem art. 4 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje rodzicom (lub jednemu z nich) albo opiekunowi prawnemu lub faktycznemu dziecka.
Rozważenia wymaga w tej sytuacji, czy o prawie do zasiłku rodzinnego decydować powinno obywatelstwo matki, jako osoby formalnie uprawnionej do świadczeń, czy też obywatelstwo dziecka. Odpowiedź na to pytanie wymaga analizy celu, jakiemu służyć mają uregulowania ustawowe dotyczące zasiłków rodzinnych i dodatków do tych zasiłków.
W myśl przepisu art. 4 ust. 1 ustawy zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka. Zasiłek, mimo iż formalnie rzecz biorąc przysługuje rodzicom lub jednemu z nich, zaspokaja potrzeby dziecka. Świadczenie to przyznawane jest w sytuacji, gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza określonej w ustawie kwoty. Celem tego uregulowania jest zatem przyznanie pomocy finansowej służącej przede wszystkim dobru dziecka, którego rodzice lub opiekunowie nie osiągają wysokich dochodów.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie do przyjęcia jest taka interpretacja przepisów ustawy, która pozbawiałaby przewidzianej w ustawie pomocy finansowej dziecko, zamieszkałe w Polsce i będące obywatelem polskim. Kłóciłoby się to z konstytucyjną zasadą równego traktowania wszystkich obywateli oraz poczuciem sprawiedliwości.
Naruszenie przepisów art. 1 i art. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych przez organy administracji miało wpływ na wynik sprawy, co powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej. Uchylenie decyzji organu pierwszej instancji jest niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
Z tych względów i na podstawie art.135 i 145 § 1 pkt 1 litera "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło