II SA/Ka 2450/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Asesor WSA Krzysztof Targoński Protokolant sekr. sąd. Elwira Massel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2004 r. sprawy ze skargi Gminy B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego o d d a l a s k a r g ę Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B., nakazał Gminie B. doprowadzenie stanu technicznego elementów wielorodzinnego budynku mieszkalnego przy ul. [...] w B. do zgodności z obowiązującymi przepisami, m.in. poprzez usunięcie istniejących wykładzin dywanowych ( wraz z klejem ) i wykonanie w ich miejsce posadzki z materiałów, co do których istnieje pewność, że nie będą emitowały szkodliwych czynników. Decyzja ta została następnie utrzymana w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. Nr [...]. Pismem z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. wezwał Gminę B. do wykonania w terminie 14 dni obowiązku, nałożonego powyższą decyzją. Następnie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. działając na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i art. 25 kpa, wyłączył Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. od prowadzenia postępowania egzekucyjnego i wyznaczył w tej sprawie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu B. ( postanowienie z dnia [...] r. nr [...]). Organ wyznaczony do prowadzenia postępowania egzekucyjnego upomnieniem z dnia [...] r. nr [...] wezwał Gminę B. do wykonania obowiązku w terminie 60 dni od doręczenia upomnienia. Wobec niewykonania obowiązków, pomimo doręczenia zobowiązanemu upomnienia w dniu [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu B. sporządził w dniu [...] r. tytuł wykonawczy. Powołując się na fakt doręczenia w dniu [...] r. powyższego tytułu wykonawczego z dnia [...] r., Gmina B. wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zdaniem zobowiązanej, organ egzekucyjny wszczął postępowanie egzekucyjne mimo niespełnienia wymogów, określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zastosował zbyt uciążliwy środek egzekucyjny, nastąpił brak uprzedniego doręczenia upomnienia, a wreszcie, nastąpiło już częściowe wykonanie obowiązku. W szczególności, ani upomnienie, ani tytuł wykonawczy nie pochodzi od wierzyciela, którym jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B., a nie dla Powiatu B., który to organ został jedynie wyznaczony do prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Na tej podstawie zobowiązana wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu B. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], podjętym na podstawie art. 34 § 2, art. 56 i art. 59 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 1991 r. Nr 36 ), odmówił zawieszenia i umorzenia postępowania egzekucyjnego, uznając zarzut naruszenia art. 33 pkt 1,5 i 7 tej ustawy za bezpodstawny. Po rozpatrzeniu zażalenia Gminy B. zaskarżonym postanowieniem, podjętym z up. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymano w mocy postanowienie organu I instancji, stwierdzając iż nie zachodzą okoliczności, wymienione w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Gmina B. wniosła o uchylenie powyższego postanowienia z powodu naruszenia art. 124 kpa w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niezrozumiałego sformułowania kwestionowanego rozstrzygnięcia. Skarżąca zarzuciła nadto, iż w enigmatycznym uzasadnieniu postanowienia organ II instancji w ogóle nie odniósł się do kwestii, podniesionych w zarzucie. Organ, którego działanie zaskarżono, wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie jest uzasadniona, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa materialnego, ani też nie stwierdza uchybienia przepisom procedury administracyjnej, które skutkowałoby wznowieniem postępowania administracyjnego bądź mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Domagając się umorzenia postępowania egzekucyjnego, skarżąca Gmina B. wniosła zarzuty, w których wskazano na : - częściowe wykonanie obowiązku, - zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, - brak uprzedniego doręczenia upomnienia, - niespełnienie wymogów tytułu wykonawczego. Powyższe okoliczności podpadały pod podstawy, wymienione w art. 33 pkt 1,7,8 i 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.). Zasadnie jednak organy obydwu instancji nie dopatrzyły się przesłanek, uzasadniających uwzględnienie zgłoszonych zarzutów. Sedno sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy wobec wyłączenia od prowadzenia postępowania egzekucyjnego Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. na mocy postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., organ, który wydał w zakresie swojej właściwości decyzję o nałożeniu obowiązków, nadal zachował pozycję wierzyciela w rozumieniu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. Zdaniem Sądu, stanowiska skarżącej w tym względzie nie sposób podzielić. Zauważyć przyjdzie, iż przez wierzyciela rozumie się podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku, a w odniesieniu do obowiązków wynikających z decyzji organów administracji sądowej, takim podmiotem w niniejszej sprawie jest właściwy do orzekania organ I instancji ( art. 5 § 1 w zw. z art. 1 pkt 13 cyt. ustawy ). Jednocześnie, jeżeli przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym nie stanowią inaczej, w postępowaniu tym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem składu orzekającego, ustawa o postępowaniu egzekucyjnym nie przewiduje odmiennego trybu wyłączenia organu administracji. Zatem odpowiednie zastosowanie mają przepisy art. 25 i art. 26 kpa, co oznacza, iż w przypadku wyłączenia organu, organ wyższego stopnia może do załatwienia sprawy wyznaczyć inny podległy sobie organ. Wyznaczenie innego organu egzekucyjnego, niż kierownik powiatowej inspekcji w odniesieniu do obowiązków wynikających z wydanych przez siebie decyzji jako właściwego organu egzekucyjnego w świetle art. 20 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, musi zaś spowodować skutek w postaci połączenia funkcji wierzyciela i organu egzekucyjnego, bowiem w przeciwnym wypadku w postępowaniu egzekucyjnym brałyby udział dwa organy administracji publicznej, z których jeden jako wierzyciel byłby uprawniony, w pewnych sytuacjach zobligowany do podejmowania czynności procesowych, wiążących dla organu egzekucyjnego ( np. wypowiedź wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów w trybie art. 34 § 1 cyt. ustawy ). Taki stan rzeczy prowadziłby zaś do absurdalnych sytuacji, w istocie niweczących skutki prawne instytucji wyłączenia organu oraz uniemożliwiających wdrożenie egzekucji administracyjnej, do czego zmierza skarżąca. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił stanowiska skarżącej, iż wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło bez uprzedniego doręczenia upomnienia i bez wniosku wierzyciela oraz wystawionego przez niego tytułu wykonawczego. W niniejszej sprawie wszczęcie egzekucji nastąpiło z urzędu zgodnie z treścią art. 26 § 2 cyt. ustawy. Nie mogły także odnieść skutku dalsze zarzuty co do niespełnienia wymogów tytułu wykonawczego, określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, a przy tym wyjaśnić przyjdzie, iż w dacie orzekania przez organy obydwu instancji obowiązujące wówczas przepisy wykonawcze nie określały wzoru urzędowego tytułu wykonawczego zobowiązań niepieniężnych. W niniejszej sprawie organ egzekucyjny pouczył zobowiązanego o przysługującym mu prawie zgłoszenia zarzutów. Pouczenie w tym względzie zawarte zostało co prawda nie w treści tytułu wykonawczego, lecz w doręczonym równocześnie postanowieniu o nałożeniu grzywny ( k. 29 akt adm.). Uchybienie to nie mogło mieć jednak istotnego wpływu na wynik sprawy, skoro skarżąca skorzystała z tego prawa. Brak zawarcia klauzuli organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej nie ma zaś znaczenia, skoro organ egzekucyjny jest równocześnie wierzycielem i zastosował środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia. Tytuł wykonawczy dzieli się bowiem na części, które wypełnia wierzyciel oraz organ egzekucyjny. W sytuacji, gdy wierzyciel jest równocześnie organem egzekucyjnym, nie stanowi uchybienia pominięcie tych danych, które winien wypełnić wyłącznie wierzyciel, a w niektórych przypadkach dane te należy wręcz pominąć, np. brak podstaw do zawarcia wniosku o wszczęcie egzekucji. Klauzula o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji stanowi zaś potwierdzenie prawidłowości jego wystawienia w razie sporządzenia przez wierzyciela niebędącego równocześnie organem egzekucyjnym. Gdy zaś idzie o wymóg wskazania środków egzekucyjnych, dotyczy on wyłącznie egzekucji należności pieniężnych, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się uchybienia wymogu z art. 27 § 1 pkt 9,10 i 11 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Odnosząc się do zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, wskazać przyjdzie, iż skarżąca nie wskazała żadnej argumentacji na jego poparcie, a zwłaszcza, jaki środek uważałaby za mniej uciążliwy w rozumieniu art. 7 cyt. ustawy. Wreszcie, częściowe wykonanie obowiązku nie mogło uzasadniać umorzenia postępowania egzekucyjnego, jako, że wdrożenie egzekucji nastąpiło w celu przymuszenia wykonania obowiązku usunięcia wykładzin i kleju z wszystkich pomieszczeń mieszkalnych budynku. Z obowiązku tego skarżąca nie mogła zostać skutecznie zwolniona w razie jego częściowego wykonania przez usunięcie wykładzin z dwóch wybranych lokali, a przy tym, nie wiadomo, czy nastąpiło to jeszcze przed wszczęciem egzekucji. Aczkolwiek należy się zgodzić ze stanowiskiem skarżącej co do braku należytego uzasadnienia prawnego zaskarżonego postanowienia, czym naruszono wymogi z art. 124 § 2 kpa, stwierdzić przyjdzie, iż nie może to uzasadniać uwzględnienia skargi, jako że wadliwości te nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Jak już wyżej stwierdzono, spór w niniejszej sprawie dotyczy bowiem nie ustaleń faktycznych, lecz wykładni prawa. Wreszcie, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutu skargi co do konieczności uchylenia zaskarżonego postanowienia z powodu braku właściwego oznaczenia organu administracji oraz niepowołania się na fakt działania z upoważnienia tego organu. Tego rodzaju braki nie dyskwalifikują aktu jako niepochodzącego od organu wyższego stopnia. Z akt postępowania administracyjnego wynika bowiem niezbicie, iż zaskarżone postanowienie pochodzi od organu wyższego stopnia, jakim jest [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego i opatrzone podpisem z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej przez ten organ. Nie budzi też wątpliwości fakt, iż organ ten utrzymał w mocy postępowanie organu I instancji, którego przedmiotem było rozpatrzenie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, aczkolwiek za zbędne należy uznać dwukrotne przytoczenie przedmiotu sprawy. Wyjaśnić też przyjdzie, iż w aktach postępowania administracyjnego brak jest zażalenia na postanowienie organu I instancji, jednak skarżąca nie negowała faktu jego wniesienia, co stanowiło podstawę działania organu odwoławczego. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). su.