I OSK 117/05

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2005-06-20

Skład orzekający: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy gmina, której organ (wójt) wydał decyzję w pierwszej instancji w sprawie indywidualnej z zakresu administracji publicznej, ma legitymację do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego w tej samej sprawie?
Ratio decidendi
Gmina, której organ wydał decyzję w pierwszej instancji w indywidualnej sprawie administracyjnej, nie posiada legitymacji do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego w tej sprawie. Włączenie organów samorządowych do systemu organów administracji publicznej, prowadzących postępowanie, ogranicza ich uprawnienia procesowe jako osób prawnych. W zakresie, w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej, nie jest uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego jako osoby prawnej.
Stan faktyczny
Gmina S. wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, które odrzuciło skargę Gminy na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. dotyczącą dodatku mieszkaniowego. WSA uznał, że Gmina nie jest stroną w sprawie, ponieważ jej organ (wójt) wydał decyzję w pierwszej instancji. Gmina zarzuciła naruszenie prawa materialnego (art. 28 Kpa, art. 9a i 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych) oraz przepisów postępowania (art. 50 § 1 PPSA), twierdząc, że posiada legitymację do wniesienia skargi.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 listopada 2004 r., sygn. akt III SA/Gd 587/04 o odrzuceniu skargi Gminy S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z 30 września 2004 r. (...) w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 29 listopada 2004 r., II SA/Gd 587/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę Gminy S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 30 września 2004 r., (...), w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że skarżąca Gmina nie jest stroną w przedmiotowej sprawie, ponieważ obowiązujące prawo powierza jej organowi, tj. Wójtowi kompetencję do rozstrzygania w I instancji w drodze decyzji o prawach i obowiązkach podmiotu pozostającego poza systemem organów administracji publicznej. Tym samym Sąd podzielił ocenę prawną wyrażoną m.in. w uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 maja 2003 r. Od tego postanowienia Gmina B. złożyła skargę kasacyjną, zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: - naruszenie prawa materialnego - art. 28 Kpa, w zw. z art. 9a i art. 7 ust 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. nr 71 poz. 734 ze zm./ - naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. oczywiste naruszenie art. 50 par. 1 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, polegające na przyjęciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, że Gmina S. nie była legitymowana do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G.. Wskazując na powyższe uchybienia Gmina wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu swej skargi Gmina S. podniosła, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zaskarżonym postanowieniem odrzucił skargę gminy na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 30 września 2004 r. orzekającą o uchyleniu decyzji wydanej przez Wójta Gminy S. w sprawie odmowy odwołującemu się przyznania dodatku mieszkaniowego W uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia Sąd wskazał, że Gmina nie jest legitymowana do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. w sprawie indywidualnej z zakresu administracji publicznej, dotyczącej osoby trzeciej, w której decyzję wydaje Wójt tej gminy. Zdaniem skarżącej stanowisko Sądu odmawiające gminie przymiotu podmiotu uprawnionego do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest błędne, albowiem nigdy nie jest tak, aby Gmina była organem administracji prowadzącym postępowanie administracyjne. Gmina jest reprezentowana na zewnątrz przez upoważniony podmiot, którym zgodnie z art. 31 ustawy o samorządzie gminnym, jest Wójt Gminy. W ramach wykonywana swych funkcji Wójt reprezentuje gminę w postępowaniu administracyjnym, sądowym oraz sądowadministracyjnym. Z kolei zgodnie z art. 39 ust. 1 tej ustawy decyzje w sprawach indywidualnych wydaje Wójt. W związku z tym należy stwierdzić, że status prawny Wójta jest złożony. Wójt Gminy działa jako podmiot wydający decyzje w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej, działa jako podmiot władzy, nie zaś w granicach interesu prawnego gminy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona, albowiem podniesione w niej zarzuty przeciwko zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku nie są trafne. Naczelny Sąd Administracyjny orzekając w niniejszej sprawie podziela w całej rozciągłości wyrażony w powołanych wyżej uchwałach NSA pogląd, że rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa pozytywnego. Może być ona - jako osoba prawna - stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy Kpa przyznają stronom postępowania administracyjnego. Ustawa może jednak organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznaczyć rolę organu administracji publicznej rozumieniu art. 5 par. 2 pkt 3 Kpa. Wtedy będzie on "bronił" interesu jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Z tego względu powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to w na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, czy też sądowoadministracyjnego. Stosownie do przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. nr 71 poz. 734 ze zm./ decyzję o przyznaniu dodatku mieszkaniowego wydaje Wójt Gminy. Zatem z mocy tego unormowania kompetencyjnego organy gmin zostały upoważnione do kształtowania stosunków, których jedna ze stron jest własna gmina organu wydającego decyzję w sprawie. Włączenie organów samorządowych do systemu organów administracji publicznej, prowadzących postępowanie w konkretnej sprawie, znacznie ogranicza zakres uprawnień procesowych tych jednostek jako osób prawnych. W zakresie, w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej, nie jest on /ani też żaden z pozostałych organów danej jednostki/ uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego, rozumianego jako interes osoby prawnej. Nie do przyjęcia jest bowiem stanowisko, że gmina może zajmować różną pozycję /raz organu wydającego decyzję, innym razem strony postępowania/ w zależności od etapu załatwiania sprawy z zakresu administracji publicznej. Należy zatem podzielić pogląd, że gmina, której organ wydał decyzję w sprawie w pierwszej instancji nie ma legitymacji skargowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego, wydaną w tejże sprawie. Z tego powodu jej skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna na zasadzie art. 58 par. 1 pkt 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tych względów, działając na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę kasacyjną należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło