I SA/Łd 1445/03
WyrokWSA w Łodzi2004-11-26
Skład orzekający: Sędzia NSA A. Świderska, Sędzia NSA P. Kiss, Sędzia NSA W. Jarzębowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące odpowiedzialności podatkowej członków zarządu spółki z o.o. za zaległości podatkowe spółki mogą być stosowane do zaległości powstałych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, czy też należy stosować przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, ponieważ zostały one wydane bez podstawy prawnej. Zaległości podatkowe spółki dotyczyły roku 1997, czyli okresu przed wejściem w życie Ordynacji podatkowej. W związku z tym, do odpowiedzialności podatkowej członka zarządu powinny mieć zastosowanie przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych, a nie Ordynacji podatkowej, która w zasadzie nie przewidywała takiej odpowiedzialności dla członków zarządu spółki z o.o.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Izby Skarbowej w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego Ł.-Ś. o odpowiedzialności podatkowej T.A.T. jako Prezesa Zarządu spółki z o.o. "A" za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za rok 1997. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania oraz brak podstawy prawnej, wskazując m.in. na uchylenie przez NSA decyzji, na której oparto część ustaleń organu odwoławczego. WSA w Łodzi uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Izby Skarbowej w Ł. oraz poprzedzającej ją decyzji Urzędu Skarbowego Ł.-Ś., określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 7.450 zł z tytułu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA A. Świderska, Sędziowie NSA P. Kiss (spr.), W. Jarzębowski, Protokolant A. Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2004 r. sprawy ze skargi T.A.T. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe spółki z o. o. A z siedzibą w Ł. z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za rok 1997. 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Urzędu Skarbowego Ł.-Ś. z dnia [...] Nr [...] 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 7.450 (siedem tysięcy czterysta pięćdziesiąt) zł z tytułu kosztów postępowania sądowego.
Urząd Skarbowy Ł.-Ś. decyzją z dn. [...] nr [...], wydaną z powołaniem się m.in. na przepisy art. 207, art. 107, art. 116 par.1 i 2 oraz art. 51 ustawy z dn.29.08.1997r. Ordynacja podatkowa /Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm./ wobec bezskutecznej egzekucji prowadzonej w stosunku do spółki z o.o. "A" w Ł. uznał T.A.T. jako Prezesa Zarządu Spółki odpowiedzialnym za jej zaległości podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 1997r. w wysokości 416.341,20 zł oraz z tytułu należnych od powyższej zaległości odsetek za zwłokę.
W motywach decyzji organ podał, iż zgodnie z art.116 par.1 Ordynacji podatkowej – w przypadku, gdy egzekucja wobec spółki z o.o. okaże się bezskuteczna, za zaległości podatkowe spółki odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem, chyba, że członek zarządu wykaże, iż we właściwym czasie zgłoszono wniosek o wszczęcie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe, albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz brak wszczęcia postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź tez wskaże on mienie spółki, z którego egzekucja jest możliwa. Według organu w rozpoznawanej sprawie okoliczności wyłączające odpowiedzialność strony nie wystąpiły, w związku z czym orzeczenie tej odpowiedzialności stało się uzasadnine.
W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik strony wnosząc o jej uchylenie zarzucił, ze została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a zwłaszcza art.120-124, art.180, art.187 i art.191 Ordynacji podatkowej przez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W uzasadnieniu odwołania podniesiono również, że z treści zaskarżonej decyzji wynika, że kwota zaległości podatkowej podlegająca przeniesieniu na osobę trzecią określona została decyzją Izby Skarbowej w Ł. z dn. [...], podczas, gdy wskazana decyzja została uchylona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w związku z czym nie funkcjonuje w obrocie prawnym.
Po rozpatrzeniu odwołania Izba Skarbowa decyzją z dn. [...] uchyliła zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji, sprostowaną postanowieniem z dn. [...] oraz uznała T.A.T., jako członka zarządu spółki z o.o. "A" w Ł. odpowiedzialnym za jej zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 1997 w kwocie 416.341,20 zł, wynikającej z ewidencji księgowej Urzędu Skarbowego. Organ odwoławczy stwierdził, iż orzekając o odpowiedzialności strony za zaległości podatkowe spółki "A" miał na względzie postanowienia art.107 par.1 oraz art.116 par.1 i 2 Ordynacji podatkowej. Według organu z oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do uwolnienia się strony od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, w której strona była członkiem zarządu w latach 1997-1998.
W złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skardze z dn.24.09.2003r. pełnomocnik T.A.T. wniósł o uchylenie decyzji Izby Skarbowej w Ł. zarzucając, iż została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania, tj. wskazanych przepisów Ordynacji podatkowej /art.121-124, art.127 i in./. Strona skarżąca zarzuciła, że przyjęty przez organ drugiej instancji sposób załatwienia sprawy narusza zasady postępowania administracyjnego, a w szczególności podstawową zasadę dwuinstancyjności.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej podtrzymując w całości swoje stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Rozpatrując sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. zważył, co następuje;
Na wstępie należy zauważyć, że skarga w niniejszej sprawie została złożona do Naczelnego Sadu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Ł. przed dniem 1 stycznia 2004r. i do tego dnia nie zostało zakończone postępowanie w tej sprawie, a zatem zgodnie z art.97 par.1 i art. 85 ustawy z dn.30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm./ oraz art. 13 par.2 ustawy z dn. 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1270/ przedmiotowa sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. na podstawie przepisów wymienionej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sąd orzekający dokonując w rozpoznawanej sprawie kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i nie będąc zgodnie z art. 134 par.1 wymienionej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną stwierdził, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji zostały wydana bez podstawy prawnej, albowiem powołane w nich przepisy art. 107 i art.116 par.1 i 2 ustawy z dn.29.08.1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137, poz. 926 ze zm./ mające statuować odpowiedzialność podatkową skarżącego, jako członka zarządu spółki z o.o. "A" w Ł. za zaległości podatkowe tej spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za rok 1997 nie mogą stanowić podstawy prawnej tych rozstrzygnięć.
Zgodnie bowiem z unormowaniem zawartym w art.332 Ordynacji podatkowej, do odpowiedzialności osób trzecich, o których mowa w ustawie o zobowiązaniach podatkowych, z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie Ordynacji podatkowej stosuje się przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
Okolicznością bezsporną w sprawie jest fakt, iż przedmiotowe zaległości podatkowe spółki "A", odnośnie których odpowiedzialnością podatkową obciążono skarżącego, dotyczą podatku dochodowego od osób prawnych za 1997 rok, a więc powstały przed dniem 1.01.1998r., z którą to datą weszły w życie przepisy Ordynacji podatkowej. Stąd też do ewentualnej odpowiedzialności skarżącego za powyższe zaległości podatkowe spółki z o.o. "A" nie mogły mieć zastosowania powołane w decyzjach organów podatkowych przepisy Ordynacji podatkowej lecz przepisy ustawy z dn.19.12.1980r. o zobowiązaniach podatkowych /t.j. Dz.U. z 1993r. nr 108, poz.486 ze zm./, które w zasadzie nie przewidywały odpowiedzialności podatkowej członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością /art. 40 ust.1 oraz art.47 ust.2 cyt. ustawy/.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 par. 1 pkt 2 i art.135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 247 par.1 pkt 2 Ordynacji podatkowej orzekł o stwierdzeniu nieważności wydanych w rozpoznawanej sprawie decyzji organów orzekających obu instancji.
O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło