II SA/Po 2401/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Małek Asesor sąd. Edyta Podrazik (spr.) Protokolant Sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi D. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2002 r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie; I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 290 zł (dwieście dziewięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/ E. Podrazik /-/ A. Łaskarzewska /-/ St. Małek II SA/Po 2401/02 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...].04.2001 r. Starosta C., na podstawie art. 49 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane, udzielił inwestorce D. K. pozwolenia na użytkowanie schodów do sklepów mieszczących się na parterze budynku przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu podano, iż decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...].12.2000 r., wydaną w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy Prawo budowlane, inwestorka została zobowiązana do uzyskania pozwolenia na użytkowanie przedmiotowych schodów. Do wniosku o pozwolenie na użytkowanie dołączono dokumentację powykonawczą uzgodnioną z Wojewódzkim Oddziałem Służby Ochrony Zabytków oraz pismo z Zarządu Dróg Wojewódzkich, w którym zarządca drogi nie wyraził zgody na trwałe zajęcie pasa drogowego (chodnika) poprzez usytuowanie na nim przedmiotowych schodów. Po przeprowadzeniu oględzin stwierdzono, iż wybudowane schody nie powodują kolizji dla ruchu pieszego, nadto są jedynym wejściem do sklepu przy ul. [...] oraz istniały w latach powojennych, wobec czego pomimo sprzeciwu ze strony zarządcy drogi wyrażono zgodę na ich użytkowanie. Decyzją z dnia [...].09.2002 r. Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania Zarządu Dróg Wojewódzkich w P. – Rejon Dróg Wojewódzkich w C., uchylił w całości zaskarżoną decyzję i odmówił udzielenia pozwolenia na użytkowanie schodów. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, iż wykonanie schodów wejściowych do sklepów przy ul. [...] w W. jest niezgodne z § 293 ust. 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 15 poz. 140 z 1999 r.) oraz § 44 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 02.03.1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 43 poz. 430 z 1999 r.). Zgodnie z tymi przepisami użytkowa szerokość chodnika przy jezdni powinna wynosić nie mniej niż 2 m, natomiast przedmiotowe schody wykonane zostały w odległości 1,8 m (schody do sklepu odzieżowego) i 1,7 m (schody do apteki) od krawędzi jezdni. Dopuszczenie do użytkowania schodów w obecnym stanie wykonania byłoby rażącym naruszeniem powyższych przepisów o warunkach technicznych. Ponadto nie uwzględniono wymogu wynikającego z art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane dotyczącego zapewnienia niezbędnych warunków do korzystania z obiektów użyteczności publicznej przez osoby niepełnosprawne, w szczególności na wózkach inwalidzkich. Od powyższej decyzji skargę złożyła inwestorka D. K., domagając się jej uchylenia i zarzucając jej obrazę przepisów prawa materialnego, tj. § 44 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 02.03.1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, art. 5 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego, § 2 ust. 1 i § 293 ust. 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W uzasadnieniu skarżąca podała w szczególności, iż § 293 ust. 3 rozporządzenia z dnia 14.12.1994 r. określającego warunki techniczne budynków, dotyczy gablot i wystaw sklepowych, a nie schodów, nie ma również zastosowania art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, ponieważ budynek przy ul. [...] w W. nie jest budynkiem użyteczności publicznej, nadto skarżąca wskazała na treść § 44 ust. 2 i ust. 4 rozporządzenia z dnia 02.03.1999 r. określającego warunki techniczne dróg publicznych. Wojewoda w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Dodatkowo organ podniósł, iż powołane przez skarżącą § 44 ust. 2 i ust. 4 rozporządzenia z dnia 02.03.1999 r. dotyczą szerokości chodnika w trakcie przebudowy drogi oraz chodnika odsuniętego od jezdni i samodzielnego ciągu pieszego, natomiast chodnik przy ul. [...] jest chodnikiem przy jezdni, budynek przeznaczony do wykonywania funkcji handlowej w myśl art. 3 pkt 6 rozporządzenia z dnia 14.12.1994 r. jest budynkiem użyteczności publicznej, schody są elementem budynku, zaś § 293 ust. 3 rozporządzenia z dnia 14.12.1994 r. powinien być stosowany do schodów przez analogię. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, bowiem organ nie wyjaśnił dostatecznie stanu faktycznego, nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego. Rozstrzygając przedmiotową sprawę i odmawiając wydania inwestorce pozwolenia na użytkowanie organ pominął istotną okoliczność, iż zakres robót budowlanych wykonanych przy schodach do apteki i przy schodach do sklepu odzieżowego różnił się, tym samym sytuacja faktyczna i prawna jednych i drugich schodów była odmienna. Z akt administracyjnych oraz z oświadczenia skarżącej złożonego na rozprawie przed sądem wynika, iż schody oznaczone w dokumentacji technicznej jako nr 2 (ówcześnie prowadzące do sklepu odzieżowego, a obecnie do apteki zielarskiej) istniały nieprzerwanie od lat przedwojennych, a inwestorka wiosną 2000 r. wykonała jedynie ich remont okładając płytkami ze złomu marmurowego i dodając poręcze. Natomiast schody oznaczone w dokumentacji technicznej jako nr 1 (ówcześnie prowadzące do apteki zielarskiej, a obecnie do sklepu komputerowego) istniały do końca lat 60-tych XX wieku i wiosną 2000 r. skarżąca na nowo je wybudowała. Wojewoda pominął również okoliczność, iż w piśmie z dnia [...].03.2001 r. zarządca drogi Rejon Dróg Wojewódzkich w C., opiniując przedłożoną przez skarżącą dokumentację techniczną schodów nr 1 i nr 2, sprzeciwił się jedynie usytuowaniu w pasie drogowym ulicy [...] schodów do apteki zielarskiej (nowowybudowanych schodów nr 1). Znaczący jest także fakt, że ogólna szerokość chodnika przy ulicy [...] w W. wynosi od 2 m do 2,1 m, a schody nr 2 zawsze były usytuowane w chodniku zmniejszając jego szerokość. Okoliczności powyższe, różnicujące w istotny sposób status schodów nr 1 i schodów nr 2, winny być przez organ wnikliwie rozważone. Stwierdzić należy, iż niewystarczająco w niniejszej sprawie zbadano czy schody nr 2 spełniają wymagania techniczne przewidziane w § 296, § 298 i § 305 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wojewoda błędnie interpretuje przepisy art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane i § 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Rozporządzenie to określa warunki, które zapewniają m.in. odpowiednie warunki użytkowe, z uwzględnieniem potrzeb osób niepełnosprawnych (§ 1 ust. 2 pkt 2), tym samym konkretyzuje ono ogólną zasadę wyrażoną w art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Jednakże w § 2 ust. 2 rozporządzenia przy przebudowie, modernizacji budynków istniejących lub ich części dopuszczono spełnienie wymagań wymienionych w § 1 ust. 2 w sposób inny niż podany w rozporządzeniu. Nie można również się zgodzić ze stanowiskiem organu, iż "istniejące w przeszłości schody mogły istnieć do czasu ich naturalnego zużycia", co zdaje się sugerować zakaz wykonywania przy nich remontów, modernizacji czy przebudowy. Z przepisów art. 61 i art. 66 ustawy Prawo budowlane wynika obowiązek właściciela obiektu budowlanego utrzymywania go w odpowiednim stanie technicznym i estetycznym. Również art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 21.03.1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity Dz.U. Nr 204 poz.2086 z 2004 r.) dopuszcza taką możliwość. Zgodzić się natomiast należy ze stanowiskiem organu, iż budynek przy ul. [...] w W. jest budynkiem użyteczności publicznej w rozumieniu przepisów wskazanego powyżej rozporządzenia z uwagi na jego funkcję handlową, a także z interpretacją przepisu § 44 ust. 2 i ust. 4 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 02.03.1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Podzielić należy zarzut skargi, iż Wojewoda błędnie powołuje się na przepis § 293 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przepis ten jednoznacznie dotyczy gablot i wystaw sklepowych, a nie schodów zewnętrznych. Nie ma również uzasadnionych podstaw by stosować go w drodze analogii do schodów, problematyka schodów została bowiem w tym samym akcie odrębnie uregulowana. Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, że Wojewoda wydając zaskarżoną decyzję dopuścił się więc naruszenia wskazanych powyżej przepisów prawa procesowego i materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy zaskarżoną decyzję należało uchylić. Ponownie rozpoznając przedmiotową sprawę organ wyjaśni i rozważy wszystkie istotne okoliczności sprawy wskazane przez sąd i oceni je zgodnie z treścią art. 59 ustawy Prawo budowlane. Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powyższej ustawy w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 z 2002 r.), przy czym koszty zastępstwa adwokackiego ustalono zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. O wykonalności zaskarżonej decyzji rozstrzygnięto w oparciu o art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/ E. Podrazik /-/ A. Łaskarzewska /-/ St. Małek