II OSK 295/05

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2005-12-19

Skład orzekający: Roman Hauser, Andrzej Jurkiewicz, Anna Orłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie lokalu mieszkalnego z powodu wrogiej postawy domowników, a nie z własnej woli, może być uznane za trwałe i dobrowolne opuszczenie miejsca pobytu stałego w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przepisy ustawy o ewidencji ludności nie różnicują przyczyn opuszczenia lokalu. Skoro skarżący faktycznie opuścił lokal i nie zameldował się w innym miejscu, organy ewidencyjne miały podstawy do wydania decyzji o wymeldowaniu, niezależnie od motywów opuszczenia lokalu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymeldowania D. J. z pobytu stałego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę na decyzję Wojewody Opolskiego, który utrzymał w mocy decyzję Burmistrza o wymeldowaniu. Sąd uznał, że skarżący trwale i dobrowolnie opuścił lokal. W skardze kasacyjnej D. J. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, twierdząc, że opuszczenie lokalu nie było dobrowolne, lecz wymuszone przez wrogą postawę domowników.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Hauser, Sędziowie NSA Andrzej Jurkiewicz, Anna Orłowska (spr.), Protokolant Łukasz Celiński, po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2005 r. na rozprawie w Wydziale II Izby Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 25 listopada 2004 r. sygn. akt II SA/Wr 2821/02 w sprawie ze skargi D. J. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie obowiązku meldunkowego 1)oddala skargę kasacyjną 2)zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na rzecz adwokata M. W. kwotę 146.40 (słownie: sto czterdzieści sześć i czterdzieści groszy) złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 25 listopada 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 21 listopada 2002 r. utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] orzekającą o wymeldowaniu D. J. z pobytu stałego w lokalu nr 1 przy ul. [...] w S.. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że zaskarżone decyzje podjęto na podstawie art. 15 ust. 2 i art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz art. 104 Kpa, a odwoławczą – art. 138 § 1 pkt 1 Kpa. Organy orzekające ustaliły, że D. J. opuścił dotychczasowe miejsce pobytu stałego, co jest faktem bezspornym, bowiem przyznaje go sam skarżący i - uczynił to w sposób trwały i dobrowolny. Sąd uznał, że ocena materiału dowodowego zebranego przez organy ewidencyjne była prawidłowa i wyjaśnił w uzasadnieniu wyroku, że - w ocenie Sądu - chęć utrzymania dotychczasowego miejsca zameldowania wynika jedynie z planów uzyskania mieszkania komunalnego w miejscowości wcześniej zamieszkiwanej przez D. J. Taki zamiar nie może stanowić uzasadnienia dla ewidencji niezgodnej ze stanem rzeczywistym. W skardze kasacyjnej od całości wyroku pełnomocnik skarżącego zarzucił wyrokowi naruszenie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 77 i 80 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). We wnioskach skargi wniesiono o uchylenie wyroku, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Administracyjnemu w Opolu i zasądzenie nieuregulowanych kosztów zastępstwa procesowego. Uzasadniając zarzuty i wnioski skargi pełnomocnik D. J. podniósł, że nie są trafne konstatacje Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, iż opuszczenie przedmiotowego lokalu przez skarżącego nastąpiło trwale i dobrowolnie. Zdaniem piszącego stwierdzenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zawarte w uzasadnieniu wyroku są niezgodne z treścią oświadczeń skarżącego, który w skardze z dnia 4 września 2002 roku napisał :"nagle jedną decyzją urzędnika traci się to, o co się dbało, remontowało całe życie" , a w wyjaśnieniu z dnia 24 września 2002 roku - :"po przybyciu do domu po tygodniu go opuściłem, ze względu na dzieci brata i nienawiść do mnie jego żony". Z oświadczeń tych wynika, że skarżący pragnął nadal przebywać w dotychczasowym miejscu zamieszkania, lecz miejsce to musiał opuścić ze względu na szykany i nienawiść domowników, co oznacza, że opuszczenie nie miało cech dobrowolności lecz zostało wymuszone wrogą postawę mieszkających w lokalu osób. W tym stanie skarga kasacyjna jest - zdaniem wnoszącego- uzasadniona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje : W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm. powoływana dalej jako p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art.183 § 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, uzasadnienia zarzutów ich naruszenia, a w razie podniesienia zarzutu naruszenia prawa procesowego - dodatkowo wykazania, że wskazane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja, która nie odpowiada opisanym wymaganiom, nie daje sądowi możliwości oceny jej zasadności. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sadu Administracyjnego jej podstawami, sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko-radcowskim (art.175 § 1-3 p.p.s.a.). Opiera się na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze kasacyjnej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny. Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie odpowiada wymogom skargi kasacyjnej stawianym przez przepisy p.p.s.a. Jednak zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej nie są trafne i z tej przyczyny nie mogły zostać uwzględnione. Przepisy art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (j.t. Dz. U. Nr 8 poz. 960 z 2001 r. ze zm.) stanowią, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim przez okres co najmniej 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. Jak wynika z akt sprawy, D. J. po opuszczeniu zakładu karnego w marcu 1999 roku przez krótki czas zamieszkał w lokalu, z którego został aktualnie wymeldowany ale następnie lokal ten opuścił i bez zameldowania się przebywał w różnych miejscach, m.in. w L. i S.. Ustaleń faktycznych, dokonanych przez organy ewidencyjne i przyjętych przez Sąd w zaskarżonym wyroku skarżący nie kwestionował w toku postępowania administracyjnego, przyznając, że w 1999 roku ,, po przybyciu do domu, po tygodniu go opuściłem, ze względu na dzieci brata i nienawiść do mnie jego żony"(k-18 akt adm.). Z akt nie wynika, by skarżący do lokalu powrócił lub nawet by czynił jakiekolwiek starania o powrót do lokalu. Cytowane wyżej przepisy art. 15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności.(..).. nie różnicują przyczyn, z powodu których nastąpiło opuszczenie lokalu. Tym samym uzasadnione jest uznanie, że D. J. trwale i dobrowolnie opuścił lokal w S. przy ul. [...], nie zameldował się w innym miejscu, co uprawniało organy ewidencyjne do podjęcia decyzji o wymeldowaniu skarżącego z opisanego mieszkania. W skardze kasacyjnej nie wykazano, wbrew podniesionym tam zarzutom, by Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchybił przepisom art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., albowiem prócz przytoczenia oświadczeń skarżącego skarga nie wskazuje innych naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przepisów art.77 i 80 kpa, wskazywanych w skardze, Sąd nie stosował, zatem - nie mógł im uchybić. Skoro podniesione w podstawach skargi kasacyjnej zarzuty były chybione, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 242 p.p.s.a., albowiem D. J. korzystał z prawa pomocy w całości na podstawie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 13 grudnia 2004 roku sygn. akt II SA/Wr 2821/02.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło