II SA/Kr 244/00

WyrokWSA w Krakowie2004-11-24

Skład orzekający: Andrzej Niecikowski, Joanna Tuszyńska, Małgorzata Brachel - Ziaja

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, opierając się na art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, mimo braku jednoznacznego wykazania, że nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste przed wejściem w życie ustawy i czy ujawnienie praw nabywcy w księdze wieczystej zostało należycie udokumentowane?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy nie wykazały w sposób jednoznaczny i udokumentowany kluczowych przesłanek do umorzenia postępowania na podstawie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Brak było wystarczających dowodów na oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste przed wejściem w życie ustawy oraz na ujawnienie praw nabywcy w księdze wieczystej, co narusza zasady postępowania administracyjnego dotyczące zebrania i rozważenia materiału dowodowego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o zwrot 3/4 części nieruchomości wywłaszczonej pod budowę centralnej ciepłowni. Prezydent Miasta umorzył postępowanie, powołując się na art. 105 § 1 k.p.a. i przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, wskazując na oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste przed wejściem w życie ustawy. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Strony skarżące zarzuciły organom nierzetelność postępowania, nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych i błędną wykładnię przepisów.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. Zasądzono od Wojewody na rzecz E.M. kwotę 10 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt. IISA/Kr 244 / 00 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 listopada 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski / spr. / Sędziowie: NSA Joanna Tuszyńska WSA Małgorzata Brachel - Ziaja Protokolant: Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2004r. sprawy ze skargi E.M., R.K., B.S., H.K., S.S., E.T., R.S., Z.L., Z.S., W.O., K.K., M.J. i M.M. na decyzję Wojewody z dnia 27 grudnia 1999r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Wojewody na rzecz E.M. kwotę 10 / dziesięć / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...]1999 r. (znak: [...]) Prezydenta Miasta K., działając na podstawie art. 105 § 1 kpa w związku z art. 229 i 233 ustawy z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. nr 115 poz.741 z późn.zm.- obecnie tj. Dz.U. z 2000 r. nr 46 poz. 543 - zwaną dalej ustawą o gospodarce nieruchomościami), umorzył postępowanie w sprawie zwrotu 3/4 części własności nieruchomości położonej w K. przy ul. L., oznaczonej w dacie przejęcia na rzecz Państwa jako działki nr [...] i [...] o łącznej powierzchni 7963m-, którym w chwili obecnej w ewidencji gruntów m. K. obr. [...] odpowiadają części działek nr [...] i [...]. Odwołanie R.S., B.S., E.M., Z.L. oraz E.T., R.K., Z.S. i W.O. nie zostało uwzględnione i Wojewoda, decyzją z dnia 27.12.1999 r. (znak: [...]) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje, podnosząc w uzasadnieniu następujące okoliczności: 1/ na podstawie umowy sprzedaży, sporządzonej w formie aktu notarialnego w dniu 17.04. 1973 r. został nabyty - od J.L., R.S. oraz A.M. udział wynoszący 3/4 części nieruchomości położonej w K. przy ul. L., oznaczonej w dniu nabycia jako działki hip. nr [...] i [...] o ogólnej powierzchni 7963m-, z przeznaczeniem pod budowę centralnej ciepłowni w K. Obecnie nabyta nieruchomość stanowi część dz. ewid. [...] i [...]. 2/ w dniu 25.11.1997 r. spadkobiercy byłych współwłaścicielek wystąpili o zwrot tej nieruchomości jako zbędnej na cel wywłaszczenia, 3/ przedmiotowa nieruchomość, której zwrotu domagają się spadkobiercy zbywców znajduje się w użytkowaniu wieczystym Elektrociepłowni K. Spółka z o. o., a prawa te ujawnione zostały w księdze wieczystej Nr [...], 4/ postępowanie w sprawie wszczęte zostało przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami ale zgodnie z przepisem art. 233 co dopiero powołanej ustawy sprawy wszczęte, lecz nie zakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy, prowadzi się na podstawie jej przepisów, 5/ dokonane w postępowaniu badania ksiąg wieczystych (KW Nr [...]; KW Nr [...]) wykazały, iż wnioskowane do zwrotu nieruchomości znajdowały się, przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami tj. przed 1.01.1998 r. w użytkowaniu wieczystym Zakładów Energetycznych - Przedsiębiorstwo Państwowe w S. oraz ich następców prawnych, 6/ zgodnie z art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste, a prawa nabywcy zostały ujawnione w księdze wieczystej. Umowa użytkowania wieczystego nie podlega ocenie organów administracji orzekających w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, lecz w postępowaniu przed sądem powszechnym. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyli R.S., B.S., E.M., Z.L., E.T., R.K., Z.S., W.O., H.K., S.S., K.K., M.J., M.M. i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucili: nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych, nie ustalenie stanu rzeczywistego sprawy, pominięcie w postępowaniu materiału dowodowego, naruszenie prawa przez błędną wykładnię art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, przez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i przyjęcie za podstawę decyzji, stanu faktycznego - sprzecznie z posiadanymi dokumentami. W uzasadnieniu skargi przedstawili przebieg postępowania w sprawie podziału nieruchomości w celu jej przymusowego wykupu oraz załatwiania ich sprawy o zwrot nieruchomości, zarzucając organom przewlekłość i nierzetelność postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga w sprawie niniejszej została złożona przed dniem 1.01.2004 r. Zgodnie jednak z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 - w skrócie p.o.p.s.a.). Skargę należy uznać za uzasadnioną. Dokonana w trybie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r., Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269), kontrola sądowa zaskarżonej decyzji, stwierdziła iż narusza ona prawo. Zacząć należy od stwierdzenia, że trafnie organy przyjmują, iż zgodnie z art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste, a prawa nabywcy zostały ujawnione w księdze wieczystej. Nie mniej jednak okoliczności te, a więc oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste jak i ujawnienie praw nabywcy w księdze wieczystej muszą być wykazane. Z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych okoliczności powyższe w sposób jednoznaczny nie wynikają. Z tego względu zarządzeniem z dnia 24.05.2004 r. (k. 37 akta sądowych) zobowiązał Sąd Wojewodę do przedstawienia w zakreślonym terminie - wyrysu z mapy ewidencyjnej wraz z wykazem zmian z którego będzie wynikało, czy i w jakim zakresie dz.ewid. [...] i [...] wchodzą według aktualnej ewidencji gruntów w skład nieruchomości oznaczonej jako dz.ewid. [...] i [...] a ponadto o przedłożenie aktualnego odpisu z księgi wieczystej z którego będzie wynikało kiedy przedmiotowe nieruchomości oddane zostały w wieczyste użytkowanie i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. W wykonaniu powyższego zarządzenia Wojewoda przedłożył wyrysy z mapy ewidencyjnej i trzy odpisy z ksiąg wieczystych zupełne z KW nr [...] (k. 90 akt sądowych), [...] (k. 107 akt sądowych) oraz zwykły z KW [...] (k. 126 akt sądowych). Utrzymaną zaskarżoną decyzją w mocy, organ I instancji umorzył postępowanie w sprawie zwrotu 3/4 części własności nieruchomości położonej w K. przy ul. L., oznaczonej w dacie przejęcia na rzecz Państwa jako działki nr [...] i [...] o łącznej powierzchni 7963m-, którym w chwili obecnej w ewidencji gruntów m. K. obr. [...] odpowiadają części działek nr [...] i [...]. Przedłożony odpis z KW nr [...] w ogóle nie dotyczy nieruchomości będącej przedmiotem sprawy (być może organ II instancji wnosząc o odpis z KW oznaczonej tym nr miał na uwadze zamkniętą księgę o tym numerze). Odpis z KW [...] dotyczy nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako dz.ewid. [...], [...] i [...]. Nie dotyczy więc przedmiotu sprawy, którym jest zwrot nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako dz. ewid. [...]. W końcu odpis z KW [...] jest odpisem zwykłym i choć dotyczy nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako dz.ewid. [...] a więc objętej postępowaniem - to nie mniej jednak w oparciu o odpis zwykły nie można ustalić kiedy wieczyste użytkowanie zostało ujawnione w księdze wieczystej. W końcu z przedłożonych akt nie wynika, czy i w jakim zakresie dz.ewid. [...] i [...] wchodzą obecnie w skład nieruchomości oznaczonej jako dz.ewid. [...] i [...]. Ponownie rozpoznając sprawę organy wyjaśnią w sposób nie budzący wątpliwości okoliczności o których mowa w art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a wykazanie to może zostać dokonane w oparciu o właściwe dokumenty o których mowa w zarządzeniu Sądu z dnia 24.05.2004 r. Następnie swoje stanowisko przedstawią w uzasadnieniu sporządzonym zgodnie z treścią art. 107 § 3 kpa. Art. 7 i 77 § 1 kpa nakazują organom zebranie i rozważnie całego materiału dowodowego, naruszenie tych podstawowych zasad postępowania musi prowadzić do uchylenia zapadłych w sprawie decyzji, o czym orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt. "c" oraz 135 p.o.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 co dopiero powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło