II SA/Lu 434/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Asesor WSA Jerzy Drwal (spr.), Asesor WSA Wojciech Kręcisz, Protokolant Ref.staż. Małgorzata Poniatowska Furmaga, po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2004r. sprawy ze skargi H. C. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz H. C. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, uchylił decyzję własną z dnia [...] czerwca 2002 r. Nr [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego oraz odmówił H.C. przyznania uprawnień kombatanckich. Uzasadniając rozstrzygnięcie Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wskazywał, że osadzenie wnioskodawczyni w obozie przesiedleńczym w Z. i przyznanie jej uprawnień kombatanckich w oparciu o przepis art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz (...), zgodnie z którym represjami w rozumieniu ustawy są okresy przebywania z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych w miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa – w świetle dokonanej oceny zgromadzonych w tej sprawie dowodów w postaci oświadczeń świadków (C.T. i W.S.) oraz pism Archiwum Państwowego z dnia 31 marca i 28 kwietnia 2004 r., nie mogło być podstawą do wydania pozytywnej dla strony decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie H.C. odmawiającego przyznania jej uprawnień kombatanckich. Główny zarzut odnosił się do dokonanej przez organ subiektywnej oceny zeznań świadków. Zdaniem skarżącej dni spędzonych w hitlerowskim obozie nie można zapomnieć. Dlatego wyrażona w uzasadnieniu decyzji ocena zeznań świadków świadczyła o nieznajomości przez organ realiów okresu wojny. Świadkami były dzieci przebywające w obozie, które często się zaprzyjaźniały, a po wyzwoleniu spotykały się nie tylko w szkole, do której razem uczęszczały. Skarżąca za fałszywe potraktowała twierdzenie organu, że świadkowie się nie znali ponieważ pochodzili z innych wsi, jak też, że ilość osób przebywających w obozie wyklucza fakt zapamiętania "strony – osoby sobie nieznanej". Podniosła także okoliczność, iż pochodzący z I. – L.O. i C.T. uzyskali już uprawnienia kombatanckie z tytułu osadzenia w hitlerowskim obozie w Z. W odpowiedzi na skargę, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. Z akt sprawy wynikało bowiem, że H.C. urodziła się w dniu [...] maja 1941 r. w miejscowości A. Zatem w czasie wysiedlenia z I. i osadzenia [...] obozie przesiedleńczym w listopadzie 1942 r. była dzieckiem mającym 18 miesięcy. Dlatego trudno sobie wyobrazić aby takie dziecko zostało zabrane z domu bez opieki innej osoby, W swoim życiorysie skarżąca podała , że jej ojciec został aresztowany, a matka musiała się ukrywać. Skarżąca wskazała, że zaopiekowała się nią jej babcia J.W., która zabrała ją do I. i tam obie przebywały do czasu wysiedlenia. W tej sytuacji istotne dla sprawy okoliczności dotyczące opieki nad skarżącą w czasie osadzenia w obozie oraz po zwolnieniu z obozu powinny być przez organ jednoznacznie ustalone. Okoliczności tych organ nie wyjaśnił ograniczając tym samym zakres postępowania dowodowego. Ograniczenie postępowania dowodowego nastąpiło z naruszeniem przepisu art. 7 kpa, wymagającego aby w toku postępowania organ administracji publicznej podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Należy także przypomnieć, iż w myśl art. 77 § 1 kpa, obowiązkiem organu było wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Biorąc pod uwagę, iż świadkowie: C.T. i W.S. były osobami represjonowanymi i uzyskały uprawnienia kombatanckie z tytułu pobytu w hitlerowskim obozie, co wynikało z dołączonych do akt sprawy zaświadczeń, nic nie stało na przeszkodzie aby organ wykorzystał posiadany przez siebie materiał dowodowy dokumentujący fakt osadzenia tych świadków w zamojskim obozie, dla potrzeb rozpatrywanej sprawy. Z treści skargi wynikało ponadto, że L.O. uzyskał uprawnienia kombatanckie także z tytułu osadzenia w wymienionym obozie. Zatem przy ponownym rozpatrywaniu sprawy przez organ wspomniane kwestie natury dowodowej powinny być wszechstronnie i należycie wyjaśnione. Mankamenty postępowania administracyjnego dotyczyły ustalenia stanu faktycznego i świadczyły o naruszeniu przez organ powołanych wyżej przepisów art. 7 i 77 § 1 kpa. Naruszenie wymienionych przepisów procesowych mogło mieć istotny wpływ na wynik niekorzystnego dla strony rozstrzygnięcia. Niezależnie od uwag odnoszących się do postępowania dowodowego niemniej ważnym zagadnieniem była ocena zgromadzonego materiału dowodowego, w świetle której - dla organu - materiał ten był niewystarczający do pozytywnego rozpoznania wniosku skarżącej o przyznanie uprawnień kombatanckich. Zdaniem Sądu ocena zeznań świadków nastąpiła z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów przewidzianej w art. 80 kpa. Oświadczenia świadków potwierdzających fakt osadzenia w hitlerowskim obozie organ ocenił w kontekście dwóch pism Archiwum Państwowego z dnia 31 marca ( Nr 840/95/04) i 28 kwietnia (nr 840-119/04) 2004 r., z których nie wynikało aby skarżącą osadzono w obozie, jak również aby była ona wcześniej osobą przebywającą, a następnie wysiedloną z Iłowca. Dane zawarte w omawianych pismach nie wykluczały prawdziwości oświadczeń świadków, ani też nie były z nimi sprzeczne. O tym czy dana okoliczność została udowodniona w myśl art. 80 kpa, można mówić wtedy gdy organ rozważył całokształt materiału dowodowego sprawy, na podstawie poczynionych ustaleń w sposób zgodny z powołanymi przepisami art. 7 i 77 § 1 kpa. Dlatego też podniesione przez skarżącą zarzuty zasługiwały na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania uzasadniał przepis art. 200 cyt. ustawy.