II OSK 469/05

Sygn. akt II OSK 469 /05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 stycznia 2006 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski, Sędziowie NSA Witold Falczyński, Alicja Plucińska-Filipowicz (spr), , Protokolant Maria Połowniak, po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej "S." Spółka z.o.o w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2004 r. sygn. akt IV SA/Wa 402/04 w sprawie ze skargi O. T. O. P. w G. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 listopada 2004 r. sygn. akt IV SA/Wa 402/04 po rozpoznaniu skargi O. T. O. P. w G. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] marca 2004 r. [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, iż decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...] Wojewoda Mazowiecki na podstawie art. art. 140 ust. 2 pkt 5, 122 ust. 2 pkt 3 oraz 125 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne /Dz. U. Nr 115 poz. 1229 ze zm./ udzielił Spółce "S." pozwolenia wodnoprawnego na składowanie piasku na terenie zalewowym na prawym brzegu rzeki Wisły w rejonie km 529, na działce nr [...] o powierzchni 3,00 ha w związku z poborem piasku z koryta rzeki Wisły do dnia 14 marca 2008 r. określając w tej decyzji warunki korzystania z udzielonego prawa. Wskazano w uzasadnieniu tej decyzji, iż jest ona następstwem decyzji Starosty Powiatu Warszawskiego Zachodniego z dnia [...] kwietnia 2003 r. udzielającej pozwolenia wodnoprawnego na wydobywanie piasku, co wiąże się bezpośrednio ze zmniejszeniem zagrożenia przeciwpowodziowego. Wnioskodawca ponadto otrzymał decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] czerwca 2003 r. zwalniającą z zakazu składowania piasku na obszarze bezpośredniego zagrożenia powodzią oraz złożył niezbędną dokumentację. Minister Środowiska decyzją z dnia [...] marca 2004 r. utrzymał w mocy powyższą decyzję, zaskarżoną przez O. T. O. P. w G., podając w uzasadnieniu, iż działalność wnioskodawcy o charakterze komercyjnym udrażnia jednak koryto rzeki zarazem więc poprawia bezpieczeństwo powodziowe terenów przybrzeżnych. Dla danego zamierzenia nie jest konieczne wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, gdyż składowisko piasku nie powoduje zmiany sposobu zagospodarowania terenu, istnieje od 1994 r. Skargę na tą decyzję wniosło O. T. O. P. w G. zarzucając naruszenie art. 125 pkt 3 Prawa wodnego w związku z nieprzestrzeganiem zakazów obowiązujących w rezerwacie przyrody "Ławice Kiełpińskie". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż zaskarżona decyzja narusza art. 125 Prawa wodnego, zgodnie z którym pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać: 1/ ustaleń warunków korzystania z wód regionu wodnego lub warunków korzystania z wód zlewni, 2/ ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, 3/ wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska oraz dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków, wynikających z odrębnych przepisów. W niniejszej sprawie w ocenie Sądu I instancji organ orzekający w I instancji w ogóle nie wypowiedział się w przedmiocie zgodności planowanego zamierzenia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zadowalając się wyłącznie stwierdzeniem, że wnioskodawca do złożonej dokumentacji dołączył wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zaś organ odwoławczy stwierdził, że decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie jest konieczna, gdyż składowisko piasku istnieje od 1994 r. Oba organy orzekały już po dniu 31 grudnia 2003 r. a więc "powinny mieć na uwadze treść art. 87 ust. 1 pkt 3" ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Jak wynika z wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego został on uchwalony w dniu 23 listopada 1994 r. a więc w chwili wydawania decyzji obu instancji już nie obowiązywał. Sąd nie miał więc możliwości ustalenia, w jaki sposób organy wywiązały się z obowiązku wynikającego z treści art. 125 ust. 1 pkt 2 Prawa wodnego. W ocenie Sądu z faktu istnienia od 1994 r. składowiska nie można wyciągać wniosku, iż organ nie musi się stosować do obowiązku określonego w tym przepisie. Jeżeli teren, na którym jest zrealizowane składowisko stanowi obszar, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 2 to odpowiednie organy właściwe do spraw gospodarowania wodami powinny podjąć działania w celu uwzględnienia obszaru w miejscowym planie zagospodarowania terenu /art. 84 ust. 1 Prawa wodnego/. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła "S." Spółka z o. o. w W., reprezentowana przez radcę prawnego dr A. K., zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art. 125 pkt 2ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne /Dz. U. Nr 115, poz. 1229 ze zm./. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywodzi się, iż brak jest podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja narusza ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego skoro takiego planu dla danego terenu nie ma. Nie zachodzi też potrzeba wydania decyzji o warunkach zabudowy, zwłaszcza iż skarżąca spółka prowadzi przedmiotową działalność już od szeregu lat. Z żadnego przepisu prawa nie wynika także w ocenie strony obowiązek ustalenia miejscowego planu zagospodarowania terenu dla obszaru objętego zaskarżoną decyzją. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym członkowie Zarządu spółki wnoszącej skargę kasacyjną oświadczyli, iż Spółka wydobywają piasek z rzeki Wisły od szeregu lat, z tym, iż uprzednio po jego wydobyciu nie gromadziła w jednym miejscu, zaś w okresie, kiedy weszła w życie ustawa - Prawo wodne z 18 lipca 2001 r. piasek jest gromadzony wprawdzie czasowo, jednakże stale w tym samym miejscu. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionej podstawie. Wyłączną podstawę skargi kasacyjnej stanowi zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem przepisu art. 125 pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne /Dz. U. Nr 115, poz. 1229, ze zm./, przez jego błędną wykładnię. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, iż zdaniem strony błędna wykładnia przez Sąd I instancji tego przepisu polega na tym, że konieczne jest przy wydawaniu pozwolenia wodnoprawnego w niniejszej sprawie dokonanie oceny w aspekcie aktu prawnego, określającego kwestie dotyczące zagospodarowania przestrzennego terenu przewidzianego do wykorzystania przez podmiot uprawniony z decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym. Zdaniem strony w takiej sytuacji, jaka wystąpiła w niniejszej sprawie, kiedy to w dacie orzekania o pozwoleniu wodnoprawnym nie istniał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, dla potrzeb wydania pozwolenia wodnoprawnego nie jest konieczne opracowanie i uchwalenie takiego planu /plan nie jest obowiązkowy/. Strona nie ma też obowiązku uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Należy zgodzić się ze stanowiskiem zaprezentowanym w skardze kasacyjnej, że ujęcie w art. 125 pkt 2 Prawa wodnego obowiązku dla organu orzekającego o pozwoleniu wodnoprawnym stwierdzenia, że pozwolenie wodnoprawne nie narusza "ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu" nie może być traktowane jako obowiązek sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu, co do którego przewiduje się wydanie decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela jednak poglądu, że okoliczność, iż skarżąca Spółka działalność w zakresie wydobywania piasku z rzeki Wisły prowadzi już od szeregu lat jest wystarczająca do przyjęcia, że decyzja o której mowa w przepisie art. 125 pkt 2, jako akt prawny indywidualny, określający sposób zagospodarowania terenu, nie musi być wydana, aby strona mogła ubiegać się skutecznie o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego. Nie można doszukać się tu analogii do sytuacji, gdy został już wybudowany obiekt budowlany, dla którego nie wydaje się decyzji przewidzianej art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym /Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm./, stosownie do którego w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania terenu następuje w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Jeżeli bowiem podmiot, który nawet bez wymaganej decyzji, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, dokonuje zmiany sposobu zagospodarowania terenu składując czasowo na tym terenie wydobyty z rzeki piasek podejmuje czynności zmierzające do legalnego korzystania z terenu z zachowaniem przepisów prawa wodnego, a w tym art. 125, obowiązany jest spełnić również warunki wynikające z przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym określającej m.in. zasady polityki przestrzennej i ładu przestrzennego. Jak to więc słusznie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, przed wydaniem pozwolenia wodnoprawnego, organ właściwy do jego wydania będzie musiał sprawdzić, czy pozwolenie to nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zaś gdy takiego planu nie uchwalono dla określonego terenu, czy pozwolenie wodnoprawne nie narusza warunków określonych w decyzji o warunkach zagospodarowania tego terenu wydanej z uwzględnieniem norm art. 59 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu terenu; pozwolenie wodnoprawne wiąże się ze zmianą zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego. Prawidłowe jest tu wnioskowanie Sądu I instancji, iż fakt prowadzenia działalności przez skarżącą Spółkę od dłuższego czasy nie ma wpływu na obowiązek wynikający z art. 125 pkt 2 Prawa wodnego. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 ppsa.