II SA/Lu 410/04

WyrokWSA w Lublinie2004-11-24

Skład orzekający: Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Asesor WSA Jerzy Drwal, Asesor WSA Wojciech Kręcisz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy, odrzucając zeznania świadków jako niewiarygodne na podstawie szczątkowych danych archiwalnych, co doprowadziło do odmowy przyznania uprawnień kombatanckich?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji publicznej naruszył przepisy k.p.a. dotyczące oceny materiału dowodowego (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.), ponieważ ocenił zeznania świadków jako niewiarygodne w sposób subiektywny, opierając się jedynie na niepełnych danych archiwalnych i nie rozpatrując całokształtu materiału dowodowego. W związku z tym uchylił zaskarżoną decyzję.
Stan faktyczny
Skarżący J.G. domagał się przyznania uprawnień kombatanckich, powołując się na pobyt w hitlerowskim obozie w Z. w okresie lipiec-sierpień 1943 r. Organ odmówił przyznania uprawnień, uznając zeznania świadków potwierdzających pobyt skarżącego w obozie za niewiarygodne w świetle danych archiwalnych. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając subiektywną ocenę dowodów i bezpodstawne powoływanie się na niepełne dane archiwalne. Sąd uchylił decyzję organu.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz zasądził od Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego J.G. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Asesor WSA Jerzy Drwal (spr.), Asesor WSA Wojciech Kręcisz, Protokolant Ref.staż.Małgorzata Poniatowska Furmaga, po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2004r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego J.G. 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] maja 2004 r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 22 ust. 1 i art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, uchylił decyzję własną z dnia [...] września 2002r. Nr [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego oraz odmówił przyznania J.G. uprawnień kombatanckich. Uzasadniając decyzję organ wskazał, że nie są wiarygodne oświadczenia świadków – S.T. i I.K., którzy potwierdzali pobyt skarżącego w hitlerowskim obozie w Z. w okresie lipiec-sierpień 1943 r. Powołując się na zaświadczenie z dnia 20 maja 2004r. Archiwum Państwowego, podającego fakt wysiedlenia 20 mieszkańców K., osadzonych następnie w obozie na M., organ podał, że oświadczenia świadków są sprzeczne z tymże zaświadczeniem. Organ podniósł jednocześnie, iż w świetle informacji Archiwum, na zachowanych imiennych listach wysiedlonych i aresztowanych osób nie było nazwiska skarżącego, Stąd też uznano, że wnioskodawca nie przedstawił dostatecznych dowodów potwierdzających pobyt w hitlerowskim obozie w Z. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie J.G. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając subiektywną ocenę zebranego materiału dowodowego oraz bezpodstawne powoływanie się przez organ na szczątkowe i niepełne dane archiwalne z pominięciem zeznań świadków, którzy przeżyli gehennę obozu i z tego tytułu uzyskali uprawnienia kombatanckie. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzuty podniesione przez skarżącego są słuszne i zasługują na uwzględnienie. Należy zwrócić uwagę, że okoliczności dotyczące pobytu skarżącego w obozie Z. w lipcu 1943 r. potwierdzali świadkowie I.K. urodzona w 1935 r. oraz S.R. urodzony w 1937 r., którzy, jak wynikało z zaświadczeń dołączonych do akt sprawy nabyli uprawnienia kombatanckie z tytułu pobytu w hitlerowskim obozie w 1943r. Organ bezpodstawnie nie dał wiary zeznaniom świadków nie wykazując obiektywnie, że są one sprzeczne z dowodem w postaci pisma Archiwum Państwowego z dnia 20 maja 2004r. Nr 840-141/04. Pismo to dołączono do akt sprawy i wbrew twierdzeniom organu nie mogło wykluczać faktów podanych przez świadków. Analizę zebranych dowodów organ ograniczył tylko do wskazania sprzeczności pomiędzy zeznaniami świadków, a danymi wynikającym z przedmiotowego pisma. W ocenie Sądu uważna analiza informacji podanych przez Archiwum nie mogła w żaden sposób podważać wiarygodności zeznań świadków czy też stanowić podstawy do twierdzenia o zachodzącej sprzeczności. Dlatego też należało przyznać rację skarżącemu, że ocena zeznań świadków ma charakter subiektywny z racji uznania ich za niewiarygodne bez racjonalnego uzasadnienia. Należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 80 kpa, organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Dokonana przez organ ocena naruszała powyższy przepis, bowiem odnosiła się tylko do jednego z dowodów w tej sprawie, a nie do całokształtu okoliczności sprawy. Miała także wpływ na treść niekorzystnego dla skarżącego rozstrzygnięcia. Stosownie do art. 7 kpa , w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ponadto zgodnie z art. 77 § 1 kpa, obowiązkiem organu było w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Takim materiałem dowodowym pomocnym przy rozpatrywaniu sprawy stanowić mogły na przykład zgromadzone już dokumenty dotyczące osadzenia I.K. i S.R. w hitlerowskim obozie, którym z tego tytułu przyznano uprawnienia kombatanckie. Ponadto organ powinien dodatkowo wyjaśnić okoliczności podawane przez świadków zwłaszcza, że skarżący w swoim życiorysie podał, iż po wysiedleniu został zabrany i osadzony wraz z matką w obozie w Z. Według oświadczenia skarżącego z dnia 31 grudnia 2003r. , przebywał on po opuszczeniu obozu na terenie gminy R. Wydaje się za uzasadnione poczynienie bliższych ustaleń na ten temat, zwłaszcza, że skarżący był półsierotą (jego ojciec zmarł w 1942r.) i jak podawał przebywał w obozie ze swoją matką. Dla całokształtu okoliczności sprawy istotne są również dane dotyczące wysiedlenia mieszkańców K. podane przez Instytut Pamięci Narodowej Oddział w L. w piśmie z dnia 14 czerwca 2004r. Nr BULu-5543-54/04 (dołączonym do akt sprawy), które wpłynęło do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych już po wydaniu przez organ zaskarżonej decyzji. Omawiane pismo Instytutu stanowiło odpowiedź na wystąpienie organu z dnia 14 kwietnia 2004 r. (zawarte w piśmie Nr DO-3/K0228/K-1162405/2004), a wskazywało B.W., S.C. i F.J. – jako świadków wysiedlenia mieszkańców K., które miało miejsce w dniu 9 lipca 1943 roku. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ wyjaśni powyższe kwestie jako istotne i mające wpływ na treść rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku skarżącego o przyznanie uprawnień kombatanckich. Podzielając trafność zarzutów i wniosków skargi, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję uznając ją za wydaną z naruszeniem omawianych przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 kpa. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 li."c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Orzeczenie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania uzasadniał przepis art. 200 cyt. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło