I SA 1865/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Joanna Banasiewicz (spr.) WSA Krystyna Kleiber Protokolant Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2004 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2003 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ustanawiającej prawo użytkowania wieczystego do nieruchomości oddala skargę I SA 1865/03 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r., nr [...], działając na podstawie art. 127 § 3 kpa w związku z art. 17 pkt 1 kpa oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 21 listopada 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856), po rozpatrzeniu wniosku A. B. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w dniu [...] sierpnia 2002 r. decyzji nr [...] odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] lutego 1999 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu podniesiono, co następuje: W dniu [...] września 2002 r. A. B. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem w dniu [...] sierpnia 2002 r. decyzji nr [...], odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] lutego 1999 r., nr [...], ustanawiającej prawo użytkowania wieczystego na rzecz A. M. W. co do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...]. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący podniósł, iż wbrew twierdzeniom Kolegium zawartym w zaskarżonej decyzji wskazał faktyczne i prawne podstawy wniosku o stwierdzenie nieważności oraz wykazał swój przymiot do bycia stroną postępowania. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uznało, iż wniosek skarżącego, jak również zarzuty w nim podniesione nie są zasadne. Organ podzielił w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Prawa strony muszą wynikać z konkretnego przepisu prawa. W niniejszej sprawie z żądaniem wszczęcia takiego postępowania skutecznie może wystąpić jedynie osoba, na rzecz której ustanowiono użytkowanie wieczyste przedmiotowej nieruchomości (następca prawny dawnych właścicieli), albowiem tylko on posiada uprawnienia do działania w tej sprawie w charakterze strony postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 kpa w związku z art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr. 50, poz. 279). A. B. interes prawny do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] lutego 1999 r., nr [...] wywodzi z przepisu art. 207 w związku z art. 34 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2000, Nr 46, poz. 543 z późn. zm.), wskazując na własne roszczenie w oparciu o wymienione przepisy do przedmiotowej nieruchomości. Powyższe wskazuje w sposób jednoznaczny, iż A.B. ma niewątpliwie interes faktyczny do zwalczania decyzji Burmistrza Gminy [...] nr [...], nie ma on jednak interesu prawnego, o jakim mowa w art. 28 kpa, gdyż kwestionowane rozstrzygnięcie nie dotyczy wprost jego praw i obowiązków, a jak wynika z wyjaśnień skarżącego oraz znajdujących się w aktach dokumentów nie przysługuje mu żadne prawo do tej nieruchomości. Kolegium powołując się na wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 1997 r., sygn. akt I ACr 86/97 - Wokanda 1998/8/36) podkreśliło, że pierwszeństwo dotychczasowego właściciela nieruchomości wynikające z dekretu warszawskiego ma charakter bezwzględnie obowiązujący, gdyż ustanowienie użytkowania wieczystego na rzeczy innych osób możliwe jest dopiero po negatywnym rozpoznaniu wniosku zgłoszonego na podstawie tego dekretu. Skoro wniosek nie został złożony przez uprawniony podmiot należało odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. B. domagał się uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2003 r. oraz poprzedzającej ją decyzji tego organu z dnia [...] sierpnia 2002 r. Skarżący zarzucił naruszenie art. 77 § 1 kpa poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego dostarczonego przez stronę skarżącą oraz naruszenie art. 28 kpa, poprzez błędne przyjęcie, iż skarżący nie był stroną postępowania administracyjnego w sprawie [...] W uzasadnieniu A. B. podniósł, iż w świetle zgromadzonych w postępowaniu dokumentów nie jest zrozumiała podstawa wydania decyzji o odmowie uznania go za stronę. W uzasadnieniu decyzji [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podważa istnienia roszczenia skarżącego do zawarcia umowy użytkowania wieczystego wynikającego z przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Niewątpliwie roszczenie takie jest prawem majątkowym, zaś wydanie decyzji o przyznaniu użytkowania wieczystego następcy prawnemu byłych właścicieli skutecznie to prawo narusza, tym bardziej, że skarżący był już uznany za osobę uprawnioną do uczestniczenia w charakterze strony w postępowaniu o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2001 r., [...]. Jedyną drogą do skutecznego dochodzenia swoich roszczeń przez skarżącego o zawarcie umowy użytkowania wieczystego jest uchylenie decyzji organu, wydanej z rażącym naruszeniem prawa, przyznającej użytkowanie wieczyste do tego samego gruntu następcy prawnemu byłych właścicieli A. M. W. Skarżący wykazał konkretną normę prawną, z której wywodzi swoje prawa, odmowa uznania go za stronę postępowania zamyka mu drogę do skutecznego dochodzenia swoich praw. Zdaniem skarżącego nawet, gdyby nie przysługiwał mu przymiot strony, to organ winien uchylić decyzję Burmistrza Gminy [...] z urzędu z powodu jej wydania z rażącym naruszeniem prawa, co zostało podniesione i wyjaśnione w piśmie skarżącego z dnia [...] listopada 2002 r., a do której to kwestii Samorządowe Kolegium Odwoławcze w ogóle się nie ustosunkowało. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Uczestnik postępowania A. W. wnosił o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który na mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1271) stał się z dniem 1 stycznia 2004 r. właściwy do rozpoznania sprawy zważył, co następuje: Skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr. 153, poz. 1270). Sąd uwzględnia skargę i uchyla zaskarżoną decyzję, stwierdza jej nieważność lub wydanie decyzji z naruszeniem prawa jedynie wówczas, gdy stwierdzi naruszenie prawa określone w art. 145 § 1 powołanej ustawy. Taka sytuacja nie występowała w sprawie niniejszej, czego konsekwencją było oddalenie skargi. Na wstępie podkreślić należy, że Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, iż wobec tego, że przepisy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr. 50, poz. 279 ze zm.) nadal obowiązują, to konsekwencją tego jest bezwzględne pierwszeństwo dotychczasowego właściciela nieruchomości do ubiegania się o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego. Do czasu rozstrzygnięcia o prawach wynikających z art. 7 powołanego dekretu niemożliwe jest ustanowienie użytkowania wieczystego na rzecz innych osób. Nastąpić to może dopiero po negatywnym rozpoznaniu wniosku zgłoszonego na podstawie dekretu. Niesporna w sprawie i znajdująca pełne potwierdzenie w materiale zgromadzonym w aktach jest okoliczność, że wniosek złożony przez małżonków A. i W. D. w dniu [...] listopada 1948 r. na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, dotyczący przyznania własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] nr [...] (nr hip. [...]) został rozpoznany dopiero decyzją Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] lutego 1999 r., nr [...], o stwierdzenie nieważności której wystąpił skarżący. Powyższe rozważania potwierdzają prawidłowość rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji odmawiającej uznania skarżącego za stronę wskazanego postępowania wobec braku interesu prawnego (art. 28 kpa).Oceny tej nie może zmienić podniesiona przez skarżącego okoliczności, że z treści uzasadnienia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2001 r., nr [...] wynika, iż przysługują mu uprawnienia strony w postępowaniu z jego wniosku w trybie art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Powołaną decyzją utrzymano w mocy decyzję Kolegium z dnia [...] grudnia 2000 r., nr [...], odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie podziału nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] i [...], oznaczonej jako działka [...] w obrębie [...]. Decyzja ta wydana została w innej sprawie, powoływany przez skarżącego pogląd zawarty w jej uzasadnieniu nie dotyczył kwestii objętej tym rozstrzygnięciem, nie był wiążący w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją, w którym rozstrzygano o prawach strony w postępowaniu dekretowym. Jak wcześniej zaznaczono w pierwszej kolejności winny być rozpatrzone roszczenia zgłoszone na podstawie powołanego wcześniej dekretu z dnia 26 października 1945 r. Dopiero po negatywnym rozpatrzeniu takiego wniosku możliwe jest rozpatrywanie wniosku o ustanowienie użytkowania wieczystego do tej samej nieruchomości w oparciu o przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Wyrażone w skardze przekonanie, że uprawnienia posiadacza nieruchomości wynikające z art. 207 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami do żądania oddania mu tej nieruchomości w drodze umowy w użytkowanie wieczyste mają pierwszeństwo przed roszczeniem dekretowymi pozbawione jest podstaw prawnych. Mając powyższe na uwadze należało uznać, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i skargę oddalić na podstawie art. 151 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.