II SA/Ka 3008/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Szczepan Prax /spr./ Sędziowie: NSA Wiesław Morys WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Wita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2004 r. sprawy ze skargi Elektrociepłowni "A" Spółki z o.o. w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wydania w wyniku wznowienia postępowania nowej decyzji w sprawie rejestracji pojazdu 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu W. z dnia [...] r. nr [...], 2) określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Postanowieniem z dnia [...] r. Starosta W. wznowił postępowanie administracyjne w sprawie rejestracji pojazdu marki [...], zarejestrowanego w dniu [...] r. pod nr rej. [...]. W postanowieniu wskazano podstawę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 8 Kpa i wskazano, że w dniu [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją nr [...] stwierdziło nieważność decyzji Starosty K., w której wyrażono zgodę na zmianę rodzaju pojazdu. Ponieważ decyzja ta była m.in. podstawą decyzji o zarejestrowaniu pojazdu, to zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania określone w wymienionym przepisie. W wyniku wznowienia postępowania ten sam organ administracji publicznej wydał w dniu [...] r. decyzję, w której uchylił decyzję z dnia [...] r. o rejestracji pojazdu, unieważnił wydany na podstawie tej decyzji dowód rejestracyjny i odmówił rejestracji pojazdu. W podstawie prawnej decyzji powołano art. 73 ust. 1, art. 72 ust. 1 i art. 66 ust. 4 pkt 6 Prawa o ruchu drogowym /Dz.U. Nr 98 z 1997 r. poz. 602 ze zm./, § 2 rozporządzenia z 19.VI.1999 r. w sprawie rejestracji i oznakowania pojazdów /Dz.U. Nr 59, poz. 632/ oraz art. 151 § 1 pkt 2, w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 Kpa. W motywach decyzji wskazano, że do wniosku o rejestrację dołączono dowód rejestracyjny zawierający adnotację, że pojazd został zarejestrowany jako ciężarowy furgon uniwersalny. M.in. w oparciu o ten dowód w dniu [...] r. wydano decyzję o rejestracji tego pojazdu jako ciężarowego. W dniu [...] r. organ orzekający otrzymał decyzję SKO w K. nr [...], w której stwierdzono nieważność dowodu rejestracyjnego nr [...]. Zaistniały więc warunki do wznowienia postępowania. Unieważnienie dowodu rejestracyjnego dołączonego do wniosku o rejestrację powoduje, że nie jest spełniony warunek zawarty w art. 72 ust. 1 pkt 5 Prawa o ruchu drogowym. Ponadto SKO w K. podkreśliło, że sporny pojazd nie może być zarejestrowany jako ciężarowy, gdyż nie byłoby to zgodne z wyciągiem ze świadectwa homologacji wystawionym dla tego pojazdu. Dlatego też nie może pozostać w obrocie prawnym decyzja o rejestracji pojazdu objęta postępowaniem wznowieniowym. Po uchyleniu tej decyzji nie jest natomiast możliwe dokonanie rejestracji pojazdu zgodnie z żądaniem wniosku. Po unieważnieniu decyzji rozstrzygającej o zmianie rodzaju pojazdu, pojazd ten pozostaje w ewidencji jako osobowy. Zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym w czasie wydawania decyzji wznowieniowej, tj. art. 66 ust. 4 pkt 6 Prawa o ruchu drogowym, zabrania się zmian konstrukcyjnych pojazdu, zmieniających rodzaj pojazdu. Bez względu na dokumenty dołączone do wniosku należało więc odmówić rejestracji pojazdu jako ciężarowego, co było treścią wniosku. Zaskarżoną decyzją, wydaną na skutek odwołania wnioskodawcy – Elektrociepłowni "A" Sp. z o.o. w R., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w trybie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymało w mocy decyzję I instancji, całkowicie podzielając przedstawione w niej ustalenia i wnioski, akcentując unieważnienie poprzedniego dowodu rejestracyjnego. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Elektrownia "A" Sp. z o.o. w R. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżąca uznała tą decyzję za niezgodną z prawem. Zarzuciła, że nabyła przedmiotowy pojazd, gdy był on zarejestrowany jako ciężarowy. Nie powinna zaś ponosić negatywnych skutków wadliwego działania organów administracyjnych. Skutki te mogą być dotkliwe finansowo. Zarzuciła też, że orzekano na podstawie nowego brzmienia art. 72 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym zamiast przepisów obowiązujących w dacie rejestracji pojazdu. Skarżąca zakwestionowała nadto zamieszczenie w pouczeniu decyzji I instancji uwagi o obowiązku zwrotu unieważnionego dowodu rejestracyjnego i tablic rejestracyjnych. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy postulował jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja nie może się ostać, aczkolwiek głównie z przyczyn nie podniesionych w skardze, które jednak Sąd wziął pod uwagę z urzędu nie będąc związany zarzutami skargi /art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270/. Otóż decyzja ta narusza prawo przez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, co mogło mieć wpływ na jej wynik /art. 7 i 77 § 1 Kpa/. Mianowicie przedmiotowe postępowanie zostało wznowione w związku z wydaniem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzji z dnia [...] r. nr [...], którą stwierdzono nieważność dowodu rejestracyjnego wydanego w K. w dniu [...] r. Okoliczności dotyczące tej decyzji wymagały gruntowniejszego wyjaśnienia. Z odpowiedzi na skargę zdaje się wynikać, że organ odwoławczy stawia znak równości między decyzją o rejestracji pojazdu, a dowodem rejestracyjnym. Raz mówi bowiem, że Kolegium w K. stwierdziło nieważność dowodu rejestracyjnego, a później podaje, że stwierdzona została nieważność decyzji o rejestracji pojazdu. Tymczasem taka tożsamość w rzeczywistości nie występuje. W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że rejestracji pojazdu dokonuje się w formie decyzji administracyjnej /por. np. uchwała NSA z 15.XI.1999 r. sygn. akt OPK 24/99 – ONSA 2000/2/54/. Natomiast wydanie dowodu rejestracyjnego jest tylko czynnością materialno-techniczną. Dowód rejestracyjny potwierdza zatem wydanie decyzji o zarejestrowaniu pojazdu, ale jej nie zastępuje. Tak więc uchylenie skutków prawnych rejestracji pojazdu może nastąpić tylko przez wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o rejestracji pojazdu. Tymczasem wskazywana decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. stwierdza nieważność dowodu rejestracyjnego, a nie decyzji o zarejestrowaniu. Pojawiają się więc wątpliwości co do charakteru tej decyzji Kolegium. Powołanie w jej podstawie prawnej przepisu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa wskazywałoby na to, iż w istocie stwierdzono w niej nieważność decyzji o rejestracji pojazdu. Do przyjęcia takiego wniosku konieczne jest jednak wyjaśnienie, czy data wydania dowodu rejestracyjnego, tj. [...] r., pokrywa się z datą wydania decyzji o rejestracji, gdyż obie te czynności nie muszą być wykonane w jednym czasie W przypadku, gdyby decyzja o rejestracji nie była wydana w dniu [...] r., to brak byłoby podstaw do przyjęcia, że omawiana decyzja Kolegium w K. stwierdza nieważność decyzji o zarejestrowaniu pojazdu. Byłaby to wówczas rzeczywiście decyzja unieważniająca czynność materialno-techniczną w postaci wydanego dowodu rejestracyjnego. W ramach badania przesłanek, od których zależy legalność zaskarżonej decyzji, Sąd jest uprawniony do oceny, że w takim przypadku decyzja Kolegium w K. byłaby nieważna. Po pierwsze – czynności materialno-technicznej nie anuluje się w drodze decyzji administracyjnej, a po drugie – organem właściwym do tego anulowania jest organ, który dokonał owej czynności, a nie organ właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych. Decyzja ta nie mogłaby wówczas stanowić podstawy wznowienia postępowania administracyjnego, o ile nie wyeliminowano też z obrotu prawnego decyzji o rejestracji pojazdu. W powyższym zakresie organy administracyjne nie poczyniły ustaleń, ani zajęły żadnego stanowiska, co uniemożliwia ocenę zagadnień, które mogły być rozważone dopiero w dalszej kolejności. Dlatego też przy ponownym rozpatrzeniu sprawy należy ustalić wpierw kiedy została wydana decyzja o rejestracji pojazdu stanowiąca podstawę do wydania dowodu rejestracyjnego w dniu [...] r. i w zależności od tego ustalenia rozważyć charakter decyzji Kolegium w K. z dnia [...] r., z uwzględnieniem powyższych wskazań Sądu. Dopiero wyjaśnienie tych okoliczności pozwoli na stwierdzenie, czy zaistniały podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego, względnie, czy zaistniały podstawy do uchylenia decyzji w trybie art. 151 § 1 pkt 2 Kpa. Ponieważ kwestie te nie były poruszane właściwe będzie ich wyjaśnienie przez organ I instancji, którego decyzja jest również dotknięta wskazanym naruszeniem prawa. Organ ten zadba też, by w decyzji nie zamieszczać rozstrzygnięcia co do ważności dowodu rejestracyjnego. Jak już bowiem wcześniej podniesiono w formie decyzji administracyjnej można orzekać tylko o decyzji rejestracyjnej, a nie o czynnościach materialno-technicznych, tak jak to uczyniono w punkcie drugim decyzji I instancji, także utrzymanym w mocy zaskarżoną decyzją. W tym stanie rzeczy na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135 i art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 1 Przepisów wprowadzających... /Dz.U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1271 ze zm./ orzeczono, jak w sentencji. SJ/