II SA/Ka 223/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik – spr., Sędziowie: NSA Anna Apollo, asesor WSA Iwona Bogucka, Protokolant Ewa Olender, po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2004 sprawy ze skargi M. P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. decyzją z dnia [...] Nr[...], wydaną m.in. na podstawie §§ 1,7 i 10 rozp. Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.), orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u M. P. zespołu wibracyjnego w poz. 16 wykazu chorób zawodowych. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że M. P. w okresie zatrudnienia, tj. od 1975 r. do 1990 r. nie był narażony na drgania, a w latach 1990 do 1999 sporadycznie obsługiwał wiertarki i młotki pneumatyczne. Organ inspekcji sanitarnej zaznaczył przede wszystkim, że nie dopatrzył się przesłanek do wydania decyzji pozytywnej, ponieważ orzeczeniami lekarskimi Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy oraz Instytutu Medycyny Pracy w S., nie rozpoznano u M. P. choroby zawodowej wymienionej w pozycji 16 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych W odwołaniu od decyzji M. R. domagał się rozpoznania choroby zawodowej wymienionej w pozycji 16 wykazu chorób zawodowych. Zaskarżoną decyzją Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest: -orzeczenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną służby zdrowia istnienia występującego schorzenia jako choroby ujętej -zakwalifikowanej przez orzeczników do odpowiedniej pozycji wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r., -wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy w związku z wykonywanym zawodem. Podkreślono, że w sprawie M. P. dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że: w/wym pracował w latach 1975-1990 w KWK "A" w K. jako pracownik niewy kwalifikowany, mł. górnik i cieśla górnik pod ziemią oraz w latach 1990-1999 w KWK "B" w K. jako cieśla-górnik i ślusarz pod ziemią, gdzie sporadycznie był eksponowany na drgania mechaniczne o oddziaływaniu miejscowym. Pracował więc w warunkach stwarzających potencjalne ryzyko powstania choroby zawodowej. Podniesiono, iż M. P. był badany w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. (orzeczenie lekarskie z dnia [...] i w Szpitalu Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. ( obserwacja kliniczna [...], orzeczenie lekarskie z dnia[...]), a lekarze specjaliści obu kompetentnych placówek diagnostycznych ( I i II szczebla) w konkluzjach orzeczeń nie rozpoznali u w/wym. zespołu wibracyjnego. Zaznaczono, że w uzasadnieniu orzeczeń stwierdzono, że obraz radiologiczny układu kostno -stawowego kończyn górnych nie wykazał zmian odpowiadających następstwom kostno -stawowym oddziaływania drgań mechanicznych, a ponadto ujemny wynik próby oziębieniowej nie pozwala na rozpoznanie postaci naczyniowej zespołu wibracyjnego. Wyjaśniono, że przy rozpoznawaniu chorób zawodowych niezmiernie istotne jest narażenie zawodowe -to jednak brak istnienia określonych skutków zdrowotnych tego narażenia uniemożliwia rozpoznanie choroby zawodowej. Reasumując wskazano, że wobec braku rozpoznania choroby zawodowej -w rozumieniu § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 65 poz. 294 z późń. zmianami) -przez orzeczników kompetentnych placówek diagnostycznych ( WaMP i IMPiZŚ ) -Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. nie miał podstaw by uwzględnić odwołanie M. P., tym samym utrzymał w całości w mocy decyzję pierwszej instancji. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. P. wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania celem wydania decyzji stwierdzającej istnienie choroby zawodowej. W uzasadnieniu wskazał, że przez 25 lat był narażony na działanie czynnika szkodliwego w postaci drgań, a przeprowadzone badania wykazały na istnienie u niego choroby wibracyjnej. Zatem wobec nie wykluczenia związku przyczynowego, stwierdzonej choroby z pracą w narażeniu na czynnik szkodliwy, organ winien był wydać decyzję stwierdzająca chorobę zawodową z pozycji 16 wykazu chorób zawodowych. Zdaniem skarżącego rażąco naruszono (nie wymienione bliżej) przepisy rozp. Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.). Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna. Niniejsza skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach przed dniem 01 stycznia 2004 r.. Z tą datą uległ zmianie stan prawy i w myśl postanowień art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 01 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tej sytuacji właściwym sądem administracyjnym do rozpatrzenia przedmiotowej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Choroba zawodowa to pojęcie prawne, a nie medyczne. Kompetentne placówki służby zdrowia nie orzekają w kwestii uznania choroby zawodowej, lecz stwierdzają tylko stan chorobowy i jego przyczyny, a kwalifikacje prawnej schorzenia dokonuje inspektor sanitarny uwzględniając faktyczne zagrożenie występujące w miejscu pracy narażające na dane schorzenie. Jak z powyższego wynika pierwszą i niezbędną przesłanką do uznania wniosku o stwierdzenie choroby zawodowej jest przez kompetentną placówkę służby zdrowia, u badanego, jednostki chorobowej wymienionej w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych. Dopiero ustalenie takiego schorzenia jest podstawą do orzekania w przedmiocie choroby zawodowej przez organ I instancji w zależności od ustaleń dochodzenia epidemiologicznego, dającego podstawę do ustalenia, czy schorzenie zostało wywołane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Przedmiotowa skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Organy inspekcji sanitarnej przeprowadziły postępowanie wyjaśniające zgodnie z trybem, uregulowanym przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) i na tej podstawie prawidłowo orzekły o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego zespołu wibracyjnego z pozycji 16 wykazu chorób zawodowych. Rozpoznanie danej jednostki chorobowej wymaga wiadomości specjalistycznych. Ani organy inspekcji sanitarnej, ani też Sąd Administracyjny nie są władni podważyć rozpoznania lekarskiego z punktu widzenia wiedzy medycznej. Kontrola sądowa sprawowana jest w tym zakresie tylko pod kątem dochowania trybu przeprowadzenia badań oraz należytego i logicznego uzasadnienia stanowiska biegłych. Istotne jest przy tym, iż do wydania orzeczenia lekarskiego w sprawie choroby zawodowej, powołane zostały jedynie jednostki organizacyjne, wymienione w § 7 ust. 1 -3 cyt. rozp.. Pracownikowi przysługuje też prawo do ponownego badania lekarskiego przez właściwy instytut naukowo -badawczy ( § 9 ust. 1 cyt. rozp.). W niniejszej sprawie nie uchybiono prawom skarżącego. Wydane w tej sprawie orzeczenia lekarskie obydwu placówek - wbrew twierdzeniom zawartym w skardze - zgodnie nie rozpoznają u skarżącego zespołu wibracyjnego. Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy po wykonaniu badania przedmiotowego, podmiotowego, konsultacji neurologicznej, oceny prób oziębieniowych oraz radiogramów układu kostnego nie znalazła podstaw do rozpoznania u skarżącego zespołu wibracyjnego. Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. orzeczenie uzasadnił faktami, iż badanie internistyczne, neurologiczne, EMG, niecharakterystyczny obraz kapilaroskopowy, ujemne wyniki termometrii skórnej i prób oziębieniowych oraz badanie ortopedyczne poparte oceną radiogramów układu kostno- stawowego kończyn górnych i kręgosłupa szyjnego- nie dają podstaw do rozpoznania u M. P. zespołu wibracyjnego, zarówno w jego postaci kostno- stawowej jak i naczyniowo- nerwowej. Wskazano nadto, że dolegliwości skarżącego ze strony kończyn górnych mogą mieć związek ze zmianami zwyrodnieniowymi i dyskopatycznymi kręgosłupa szyjnego, d zmiany te należą do grupy schorzeń samoistnych, nie figurujących w wykazie chorób zawodowych. Skoro więc organy obydwu instancji przeprowadziły postępowanie wyjaśniające zgodnie z trybem, uregulowanym przepisami powołanego rozporządzenia, zaś orzeczeniami lekarskimi obydwu kompetentnych jednostek, nie rozpoznano u skarżącego zespołu wibracyjnego, co jest warunkiem koniecznym do stwierdzenia choroby zawodowej, skarga z braku uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu zgodnie z treścią art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).