I SA/Bd 479/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kleczkowski, Asesor sądowy Urszula Wiśniewska, Protokolant Małgorzata Antoniuk, po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi J. S. – P. W. U. w B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wydatków związanych z wykonywaniem dozoru 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości, Syg. akt I SAlBd 479/04 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. uchylił postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. w całości i orzekł o zwrocie koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru nad pojazdem Ford E. nr rej. [...] w kwocie [...] i wynagrodzeniu za dozór w kwocie [...]. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ powołał się na następujące ustalenia faktyczne: prowadzący parking strzeżony J. S. fakturą z dnia [...] wystawioną na kwotę [...] obciążył Drugi Urząd Skarbowy opłatą za parkowanie nieodebranego przez właściciela samochodu marki Ford E. nr rej. [...], co do którego Komendant Miejski Policji w B., działając na podstawie art. l dekretu z dnia 18 września 1954 r. o likwidacji nie podjętych depozytów oraz § 1 ust. 1, § 2 i § 4 ust. l rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 marca 1971 r. w sprawie orzekania o przejściu depozytów na własność Państwa w dniu 13 listopada 2003 r. podjął decyzję o jego sprzedaży. Wykonanie sprzedaży powierzył Naczelnikowi Drugiego Urzędu Skarbowego w B. Kwota wskazanego w fakturze obciążenia stanowiła iloczyn dni parkowania -liczonych od dnia postawienia pojazdu na parking i dziennej stawki za parkowanie w kwocie [...]. Stawka ta wynikała z umowy z [...] zawartej pomiędzy Przedsiębiorstwem U. J. S., a Komendantem Miejskim Policji w B. w sprawie współdziałania w zakresie przyjmowania pojazdów usuniętych na zlecenie Policji. Przesłaną fakturę Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. zwrócił wystawcy z wyjaśnieniem, że brak jest podstaw do jej uregulowania. Stwierdził, że organ ten nie jest stroną umowy zawartej z firmą U. J. S., z której wynika wskazana stawka za parkowanie. Stosownie natomiast do § 3 pkt. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, do przechowywania, oszacowania i sprzedaży ruchomości, nie stanowiących własności Skarbu Państwa, jeżeli podlegają likwidacji na podstawie m.in. przepisów o likwidacji nie podjętych depozytów i nieodebranych rzeczy, stosuje się przepisy działu II rozdziału 6 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Tym samym w przedmiotowej sprawie do określenia kosztów przechowywania pojazdu zastosowanie mają przepisy o dozorze. Zgodnie zaś z art. 102 § 2 powołanej ustawy, organ egzekucyjny przyzna na żądanie dozorcy zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. W celu wydania postanowienia w sprawie zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór, organ likwidacyjny zwrócił się o udokumentowanie koniecznych wydatków poniesionych przez parking w związku z przechowywaniem poszczególnych pojazdów za okres od 17 listopada 2003 r. /wpływ decyzji do organu likwidacyjnego/ do dnia 12 marca 2004 r., to jest do dnia usunięcia pojazdu z parkingu. W sprawie określenia wydatków wystąpiono także w dniu 16 kwietnia 2004 r. informując, że w przypadku niedostarczenia stosownych dokumentów w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma, organ we własnym zakresie ustali podstawę i wysokość przysługującego zwrotu koniecznych wydatków oraz należnego wynagrodzenia za dozór. Po bezskutecznym upływie wskazanego terminu, organ likwidacyjny działając na podstawie § 3 pkt l lit. a i § 6 ust. l rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wydał postanowienie z dnia [...] przyznał firmie U. J. S. zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru nad przedmiotowym pojazdem w kwocie [...] oraz wynagrodzenie za dozór w kwocie [...] wskazując, że z wyliczeń organu likwidacyjnego wynika konieczny wydatek związany z dozorem pojazdu na poziomie [...] dziennie. Natomiast ze stawki za parkowanie pojazdów na podobnie usytuowanych parkingach strzeżonych wynoszącej średnio [...] miesięcznie, ustalono dzienny koszt parkowania wynoszący [...]. Stąd dzienne wynagrodzenie za dozór wyliczono na kwotę [...]. Jednocześnie wskazano, że pokrycie kosztów przechowania pojazdów obejmuje okres od 17 listopada 2003 r. do 12 marca 2004 r W zażaleniu na to postanowienie J. S. wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, ewentualnie o przyznanie stronie kwoty za przechowywanie pojazdu w wysokości [...]. Zarzucił obrazę prawa materialnego przez przyjęcie, że w sprawie zastosowanie mają przepisy § 3 i § 6 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art.102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a tym samym zaniżenie przysługującego wynagrodzenia za przechowanie rzeczy. Zdaniem skarżącego od 17 listopada 2003 r. [...] Urząd Skarbowy winien ponosić koszty związane z parkowaniem przedmiotowego pojazdu według obowiązującego cennika. Odwołujący się podniósł, że w stosunku do Przedsiębiorstwa U. nigdy nie wydano postanowienia o oddaniu zajętych ruchomości pod dozór, zatem nie ma podstaw do uznania go za dozorcę w rozumieniu przepisów działu II rozdziału 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z tego wynika, że wynagrodzenie za przechowywanie ruchomości w ramach prowadzonej działalności gospodarczej nie może być ustalone postanowieniem w trybie administracyjnym, może wynikać jedynie z zawartej umowy prawa cywilnego. Rozstrzygając sprawę w postępowaniu odwoławczym organ wskazał, powołując się na ustalony stan faktyczny sprawy, że zgodnie z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji do przechowywania, oszacowania i sprzedaży ruchomości, i to zarówno stanowiących własność Skarbu Państwa na mocy wymienionych tam tytułów, jak również nie stanowiących własności Skarbu Państwa, jeżeli podlegają likwidacji na podstawie przepisów o rzeczach znalezionych oraz o likwidacji nie podjętych depozytów i nie odebranych rzeczy zastosowanie mają przepisy działu II rozdziału 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Natomiast § 6 rozporządzenia stanowi, że do przechowywania ruchomości stosuje się odpowiednio przepisy art. 100-103 ustawy. Z powyższego wynika, że przechowanie tego rodzaju przedmiotów odbywa się na zasadzie dozoru nałożonego na mocy przepisów prawa, a nie zawartej umowy, czy wydanego w tej sprawie jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Stąd twierdzenie Przedsiębiorstwa U. że nigdy nie było stroną postanowienia o oddanie ruchomości pod dozór jest tyle prawdziwe, co nie zwalniające z pełnienia obowiązków dozorcy. Konsekwencją pełnienia obowiązków dozorcy jest prawo żądania od organu likwidacyjnego zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór, o czym stanowi art. 102 § 2 ustawy. Wynagrodzenie to nie może jednak wynikać z umowy z dnia 31 maja 2000 r, gdyż Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. nie jest jej stroną. Umowa ta stanowi podstawę dochodzenia opłat za parkowanie od Komendy Miejskiej Policji w B. za okres od postawienia pojazdu na parking do dnia doręczenia organowi likwidacyjnemu decyzji z dnia [...]. Przyznane zaskarżonym postanowieniem kwoty wyliczone natomiast zostały na podstawie wydatków ponoszonych przez parking o podobnym usytuowaniu i w oparciu o średnie pobierane przez parkingi opłaty miesięczne za parkowanie. Organ odwoławczy wskazał, że w toku postępowania odwoławczego ustalił nieprawidłowe wyliczenie ilości dni, za które organ likwidacyjny winien uiścić należność. Przyznana zaskarżonym postanowieniem kwota stanowiła zapłatę za 116 dni, podczas gdy pojazd znajdował się na parkingu 117 dni. Dlatego zaskarżone postanowienie należało uchylić w całości i orzec, jak w sentencji. W skardze do sądu skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości podnosząc, że ustalenie i przyznanie skarżącemu wynagrodzenia w trybie administracyjnym nie znajduje oparcia zarówno w treści obowiązujących przepisów prawa jak i w stanie faktycznym sprawy. Podkreślił, że jest przedsiębiorcą i prowadzi działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Wielobranżowe U. J. S. W ramach tej działalności prowadzi parking samochodowy. W maju 2000 roku Komendant Miejski Policji w B. zawarł ze skarżącym umowę, w oparciu o którą, miał on przechowywać na parkingu pojazdy usuwane przez Policję z dróg publicznych na podstawie przepisów ustawy prawo o ruchu drogowym. Stosownie do treści przepisu art. 130 a wymienionej ustawy, pojazdy usuwane są z dróg na koszt właściciela. Strony umowy uzgodniły wysokość opłaty, jaka będzie pobierana przez firmę skarżącego, z tym, że opłata ta stosownie do treści powołanego przepisu art. 130 a ustawy prawo o ruchu drogowym regulowana miała być przez właściciela pojazdu (§ 5 umowy). Przepis art. 130 a ust. 9 ustawy przewiduje, że pojazd nieodebrany przez uprawnioną osobę (właściciela) z parkingu przechodzi po sześciu miesiącach na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. Tak też stało się w niniejszej sprawie, bowiem przedmiotowe samochody przeszły na rzecz Skarbu Państwa. Zostały one następnie sprzedane przez Urząd Skarbowy a skarżący obciążył urząd kwotą [..] za przechowanie samochodów w okresie od dnia przejścia ich na rzecz Skarbu Państwa do dnia ich odebrania z parkingu. Z poglądem organu, że umowa go nie wiąże, skarżący zgodzić się nie może, ponieważ oddanie pod dozór na podstawie przepisu art.100 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji może nastąpić wyłącznie w drodze postanowienia. W przeciwnym razie "dozorca" w ogóle nie będzie miał świadomości, że jest dozorcą. W niniejszej sprawie tak właśnie było, bowiem skarżący dowiedział się o tym, iż jakoby pełnił obowiązki dozorcy dopiero w chwili, gdy po wydaniu samochodów wystąpił do właściciela o zapłatę należności za przechowanie pojazdu. Gdyby rzeczywiście zamiarem organu skarbowego było oddanie samochodów komukolwiek pod dozór, winien on niezwłocznie po przejściu ich na rzecz Skarbu Państwa tj. po sześciu miesiącach przechowania odebrać je jako właściciel z parkingu skarżącego a następnie dopiero podjąć stosowne czynności w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W niniejszej sprawie organy skarbowe nie zrobiły nic, pozostawiły pojazdy u skarżącego nie informując go o zamiarze uchylenia się od obowiązku opłacenia stosownych opłat za parkowanie. Wynagrodzenie przedsiębiorcy nie może być jednostronnie ustalane przez jakikolwiek organ administracyjny. Biorąc pod uwagą przedstawione okoliczności, zdaniem skarżącego stosunki między właścicielem przechowywanych pojazdów, Skarbem Państwa, a przedsiębiorcą PW U . J. S. podlegają regulacji przepisami kodeksu cywilnego a spór między nimi podlega rozstrzygnięciu przez sąd powszechny. W tej sytuacji wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej jest uzasadniony. Jednocześnie skarżący podniósł, że gdyby Sąd nie podzielał jego poglądów zwraca on uwagę, iż wysokość koniecznych wydatków, podlegających zwrotowi a także wysokość wynagrodzenia za dozór, ustalone zostały bez żadnego odniesienia do rzeczywistych stawek za parkowanie, które obowiązują na parkingu skarżącego, a określonych umową zawartą z Komendantem Miejskim Policji. Urząd Skarbowy nie przeprowadził żadnej oceny kosztów funkcjonowania parkingu skarżącego. Odwołanie się do średnich cen na parkingach ogólnodostępnych jest niewystarczające, bowiem nie uwzględnia szczególnych wymogów zabezpieczenia pojazdów przymusowo usuwanych przez policję. Stawki ustalone w umowie przyjęte zostały przez Komendanta Miejskiego Policji na podstawie oferty skarżącego uwzględniającej szczególne warunki przechowania pojazdów. Te właśnie stawki zdaniem skarżącego mogą być wyłącznie podstawą ustalenia ewentualnego zwrotu wydatków lub wysokości wynagrodzenia za pojazdy przechowywane przez skarżącego a nie stawki obowiązujące na abstrakcyjnych, jak to określił Urząd Skarbowy "podobnie usytuowanych parkingach" . W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi powołując w uzasadnieniu argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna aczkolwiek nie wszystkie jej zarzuty Sąd uznał za trafne. Stan faktyczny w sprawie nie był sporny, natomiast rozbieżność w stanowisku stron dotyczyła kwestii możliwości poddania tak ustalonego stanu faktycznego przepisom ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z § 3 pkt 1 c rozporządzenia Rady Ministrów z 23 kwietnia 2002r w sprawie rozciągnięcia przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przepisy działu II rozdziału 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stosuje się do ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa na podstawie przepisów o rzeczach znalezionych oraz o likwidacji niepojętych depozytów i nieodebranych rzeczy Decyzja z [...] jako podstawę prawną jej wydania powołuje art. 1 Dekretu z 18 września 1954r o likwidacji nie podjętych depozytów i nie odebranych rzeczy oraz § l ust 1, § 2 i § 4 ust 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 marca 1971 r w sprawie orzekania o przejściu depozytów na własność Skarbu Państwa. Wskazane przepisy pozwalają na uznanie, iż na podstawie wskazanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie rozciągnięcia przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym do przechowywania przedmiotowych samochodów zastosowanie mają przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a zgodnie z § 6 ust l rozporządzenia odpowiednie zastosowanie mają przepisy art. 100-103 tej ustawy. Wskazanie, że przepisy te stosuje się odpowiednio oznacza, że nie stosuje się ich wprost, lecz z uwzględnieniem specyfiki regulowanej materii. Z przepisów art. 100-103 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie wynika, by dozór ustanawiany był w oparciu o wydane na tę okoliczność postanowienie, natomiast doręczenie protokołu zajęcia, o którym mowa wart. 100 § 4 ustawy nie jest konieczne albowiem inny jest tryb wejścia w posiadanie dozorowanej rzeczy w przypadku zaistniałym w sprawie. Zgodnie z art.102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ miał podstawy do zwrotu, na żądanie dozorcy, koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz przyznaniem wynagrodzenia za dozór. Bez wątpienia skarżący wystąpił z takim żądaniem w korespondencji z organem, w którym wskazywał na wyliczenia stanowiące podstawę orzeczenia o wynagrodzeniu i wydatkach. Powoływał się na umowę z Komendantem Miejskim Policji w B. określająca zasady współdziałania w zakresie parkowania na parkingu skarżących pojazdów usuniętych w przypadkach określonych art. 129 ust.5 ustawy prawo o ruchu drogowym. Wprawdzie w zakreślonym przez organ terminie skarżący nie przedstawił innych wyliczeń na okoliczność przysługujących im wartości, tym niemniej nie można uznać, że zwolniło to organ od przeprowadzenia postępowania w tym zakresie zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego. Nie ma racji skarżący uznając, że Skarb Państwa reprezentowany w sprawie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego stał się "automatycznie" stroną urnowy, na którą powołuje się skarżący, wobec czego wysokość wynagrodzenia i poniesione koszty z tytułu dozoru muszą być ustalane wg. jej postanowień. Istotą urnowy jest wzajemne zobowiązanie się do świadczeń stron umowy i nie ma żadnego (poza szczególnymi przypadkami przewidzianymi w prawie cywilnym, które w sprawie nie zachodzą) następstwa w stawaniu się stroną umowy. Tym niemniej na tle wysokości przyznanych w zaskarżonym postanowieniu wydatków i wynagrodzenia powstał między stronami spór, a zarzut ustalenia tych wartości w sposób zaniżony jest kolejnym zarzutem zawartym w skardze. Przy określaniu wynagrodzenia z art.102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji należy ustalić i uwzględnić przy wyliczeniach zakres obowiązków dozorcy i okoliczności związane z przechowaniem, warunki sprawowania pieczy. W zaskarżonym orzeczeniu organ powołał się jedynie ogólnikowo na okoliczność, że w celu dokonania wyliczeń, posłużono się miesięcznymi stawkami za parkowanie na parkingu strzeżonym, jakie obowiązują na podobnie usytuowanych parkingach. Ani jednak z treści postanowienia, ani nawet z postępowania administracyjnego nie wynika skąd zaczerpnięto dane porównawcze ani czy właściwie je zastosowano, co uniemożliwia kontrolę takiego rozstrzygnięcia. Ponownie rozstrzygając sprawę organ winien wszechstronnie ocenić okoliczności związane z wykonywanym przez skarżących dozorem; w szczególności ocenić, czy w związku ze specyfiką przedmiotowego dozoru, który dotyczył ruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, na skarżących ciążyły inne obowiązki niż na osobach, które prowadzą zarobkowo parking np. kwestia kwoty ubezpieczenia, dodatkowa ochrona dyspozycyjność w tym znaczeniu, że skarżący np. musiał zawsze dysponować miejscem dla składowanych pojazdów. Dopiero takie ustalenie stanu faktycznego może stanowić podstawę, o ile zajdzie taka potrzeba, do dokonania porównania kosztów dozoru i wynagrodzenia ze stawkami stosowanymi u innych, podobnych podmiotów. Ewentualna metodologia porównania, a nie jedynie wnioski, winna znaleźć się w rozstrzygnięciu. Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § l pkt l c ustawy z 30 sierpnia 2002r prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na podstawie art. 152 Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.