II SA/Po 2217/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędzia NSA Stanisław Małek /spr./ Asesor sąd. Lilianna Drewniak-Żaba Protokolant st.ref.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2004 r. sprawy ze skargi J.G. na postanowienie W Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia; o d d a l a s k a r g ę /-/ L.Drewniak-Żaba /-/ B.Kamieńska /-/ St.Małek MK Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. postanowieniem z [...] kwietnia 2002 r. nałożył na J. G. grzywnę w celu przymuszenia wykonania obowiązku rozbiórki budynku gospodarczego (kurnika) usytuowanego na działce nr [...] w S. . Decyzja nakazująca rozbiórkę wydana została na podstawie przepisu art. 48 ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] maja 2002 r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wskazano, iż w toku postępowania naruszono przepis art. 40 § 2 kpa, gdyż pisma w sprawie nie były doręczane pełnomocnikowi zainteresowanej strony. Postanowieniem z [...] sierpnia 2002 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 119 § 2 i art. 121 § 4 i 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 1991 r. Nr 36 poz. 161 ze zm.) nałożono na J. G. grzywnę w kwocie [...] zł. Zażalenie wniosła J. G., zarzucając naruszenie art. 122 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. Wymogi powołanego przepisu zawarte zostały bowiem w uzasadnieniu, a nie w sentencji postanowienia. Wskazała także, iż nałożona grzywna stanowi środek rażąco uciążliwy oraz że postępowanie powinno być zawieszone (art. 97 § 1 pkt 4 kpa) ponieważ nie zostało zakończone postępowanie o wznowienie postępowania w sprawie rozbiórki. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżonym postanowieniem na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Wyjaśniono, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] marca 1999 r. nakazał rozbiórkę budynku użytkowanego jako kurnik. Decyzja ta jest prawomocna, gdyż Sąd Administracyjny wyrokiem z 25 stycznia 2001 r. oddalił skargę. J. G. otrzymała [...] kwietnia 2001 r. upomnienie, wzywające ją do wykonania obowiązku. Ponieważ nakaz rozbiórki nie został wykonany, dlatego wierzyciel wystawił [...] kwietnia 2001 r. tytuł wykonawczy. Organ odwoławczy uznał, iż zarzut naruszenia przepisu art. 122 § 2 nie jest zasadny. Wymogi, o których mowa w powołanym przepisie, zostały prawidłowo zawarte w uzasadnieniu decyzji. W sentencji umieszcza się bowiem jedynie rozstrzygnięcie aktu administracyjnego. W rozpatrywanej sprawie sprowadza się to do nałożenia na zobowiązaną grzywny w celu przymuszenia. Stwierdzono, iż grzywna jest dla zobowiązanej mniej uciążliwym środkiem egzekucyjnym niż wykonanie zastępcze. W razie bowiem dobrowolnego wykonania obowiązku nałożone, a nieściągnięte lub nieuiszczone grzywny podlegają umorzeniu. W przypadku dobrowolnego wykonania obowiązku po uiszczeniu lub przymusowym ściągnięciu grzywny zobowiązany może zwrócić się o jej zwrot w całości lub w części. Tymczasem wykonanie zastępcze nie uprawnia do zwrotu kosztów poniesionych przez zobowiązanego. Ustalenie wysokości grzywny wynika z kryteriów określonych przepisem art. 121 § 5. Organ egzekucyjny w niniejszej sprawie prawidłowo ustalił wynikające z przepisu współczynniki (powierzchnia budynku oraz cena za 1 m2 powierzchni użytkowej ustalona przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast na podstawie odrębnych przepisów). Za bezzasadny uznano zarzut dotyczący zawieszenia postępowania. Ewentualne bowiem wznowienie postępowania merytorycznego nie stanowi kwestii prejudycjalnej, od którego zależy rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Wyjaśniono, że decyzją z [...] marca 2002 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wznowienia postępowania. J. G. wniosła skargę, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia. Skarżąca podtrzymała zarzuty zawarte w zażaleniu. Zarzuciła naruszenie przepisu art. 122 § 2 pkt 1 i 2 argumentując, iż pouczenie o skutkach nieuiszczenia grzywny w terminie oraz wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu i zagrożeniu, że w razie nie wykonania obowiązku w terminie będzie orzeczone wykonanie zastępcze - powinny były być zawarte w sentencji, a nie w uzasadnieniu postanowienia. Zastosowany środek egzekucyjny - zdaniem skarżącej - jest rażąco surowy. Środkiem tańszym, a więc mniej uciążliwym realizującym wprost tytuł wykonawczy byłoby ewentualnie wykonanie zastępcze. Stwierdziła skarżąca także, iż postępowanie egzekucyjne powinno było być zawieszone do czasu rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania w przedmiocie decyzji nakazującej rozbiórkę budynku. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się do problemu zawieszenia postępowania wyjaśniono, że wniosek skarżącej o wznowienie postępowania merytorycznego nie został uwzględniony, a Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy tą decyzję. Skarżąca wystąpiła z ponownym wnioskiem o wznowienie postępowania i to [...] czerwca 2002 r., przytaczając argumenty, które powołane zostały we wcześniejszym wniosku. Organ odwoławczy udzielił więc skarżącej jedynie pisemnej odpowiedzi. Aktualnie nie toczy się żadne nadzwyczajne postępowanie, które mogłoby stanowić ewentualnie kwestię prejudycjalną dla toczącego się postępowania egzekucyjnego. Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. wszczął postępowanie egzekucyjne [...] kwietnia 2001 r. na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego. Zgodnie z tym tytułem skarżąca jest obowiązana do rozbiórki obiektu budowlanego użytkowanego jako kurnik, wybudowanego na działce nr [...] w miejscowości S.. Przed wszczęciem tego postępowania skarżąca została [...] kwietnia 2001 r. wezwana do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Stosownie do przepisu art. 1a pkt 12 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 1991 r. Nr 36 poz. 161 ze zm.) środkami egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym są: 1. grzywna w celu przymuszenia, 2. wykonanie zastępcze, 3. odebranie rzeczy ruchomej, 4. odebranie nieruchomości, opróżnienie lokali i innych pomieszczeń, 5. przymus bezpośredni. Grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym (art. 119 § 2). Zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Wbrew poglądowi skarżącej organ egzekucyjny miał pełne podstawy do zastosowania wymienionego środka. Ogólne zasady postępowania egzekucyjnego określają, iż należy stosować środek egzekucyjny, który prowadzi bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku środków egzekucyjnych - środek lub środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego (art. 7 § 2). Podzielić należy argumentację zaskarżonego postanowienia, iż zastosowany środek ma na celu przymuszenie skarżącej do wykonania obowiązku, o którym mowa w tytule wykonawczym. Sugerowane w skardze wykonanie zastępcze jest niewątpliwie środkiem bardziej uciążliwym. W razie bowiem wykonania obowiązku, nie uiszczona lub nie ściągnięta grzywna podlega umorzeniu, a na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywna uiszczona lub ściągnięta może być w całości lub w części zwrócona (art. 125 i 126). W przypadku wykonania zastępczego koszty, które obciążają zobowiązanego nie podlegają zwrotowi (art. 127 i nast.). Bezpodstawna jest argumentacja skargi, która powołuje się na społeczne skutki związane z rozebraniem przedmiotowego budynku. W niniejszym postępowaniu organ egzekucyjny nie bada przecież zasadności wydanej w tym zakresie decyzji, a jedynie podejmuje działania w celu doprowadzenia do wykonania przez zobowiązanego obowiązków o charakterze pieniężnym bądź niepieniężnym (art. 1). Podkreślić należy, iż decyzja administracyjna o rozbiórce stała się prawomocna [...] stycznia 2001 r. Skarżąca mimo upływu kilku lat nie wykonała dotychczas tego obowiązku stwierdzając, iż "sama tego obowiązku nie wykona". Nałożenie zatem grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku było w pełni zasadne i zgodne z wymogami powołanych przepisów. Postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać: 1. wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, 2. wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego w terminie, będzie orzeczone wykonanie zastępcze (art. 122 § 2). Zaskarżone postanowienie spełnia wymogi powołanego przepisu. Fakt, iż powyższe wezwania zawarte zostały w uzasadnieniu postanowienie, a nie w części rozstrzygającej nie stanowi podstawy odmiennej oceny tego postanowienia. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchyla postanowienie jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zamieszczenie w uzasadnieniu postanowienia reguł określonych w przepisie art. 122 § 2 pkt 1 i 2 nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy. Istotne jest, że sentencja postanowienia zawiera rozstrzygnięcie o istocie sprawy, to jest o nałożeniu na skarżącą grzywny w celu przymuszenia. Postanowienie to zawiera również wymogi, o których mowa w powołanym przepisie. Z tego względu zarzut naruszenia przepisu art. 122 § 2 należy uznać za nietrafny. Postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w przypadkach określonych przepisem art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. Wskazany przepis nie stwarzał żadnych podstaw do zawieszenia niniejszego postępowania. Podkreślić należy, iż organ egzekucyjny wszczyna egzekucję na podstawie wystawionego tytułu wykonawczego. Wniosek o wznowienie postępowania w sprawie objętej tytułem wykonawczym nie jest, jak słusznie zauważył organ odwoławczy, kwestią prejudycjalną (art. 97 § 1 pkt 4 kpa w związku z art. 18 ustawy), od której zależałoby zastosowanie środka egzekucyjnego. Nie zachodziły zatem żadne podstawy do zawieszenia niniejszego postępowania egzekucyjnego. Z tych powodów na podstawie art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/ L.Drewniak-Żaba /-/ B.Kamieńska /-/ St.Małek MK