II SA/Gd 3787/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch asesor WSA Krzysztof Retyk Protokolant Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi C. G. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 23 października 2001 r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 8 maja 2000 r. nr [...], 2/ zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego C. G. kwotę 10 (dziesięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 8 maja 2000 r. nr [...], powołując się na art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (wówczas Dz.U. nr 142 z 1997 r., poz. 950 ze zm. obecnie Dz.U. 2002, nr 42, poz. 371 ze zm.), zwanej dalej ustawą o kombatantach, pozbawił skarżącego C. G. uprawnień kombatanckich przyznanych mu decyzją Zarządu Wojewódzkiego ZBoWiD z dnia 17 grudnia 1977 r. z tytułu udziału w walkach o utrwalenie władzy ludowej od dnia 23 czerwca 1948 r. do dnia 10 października 1950 r. Uzasadniając swoją decyzję organ administracyjny stwierdził, iż skarżący w okresie zaliczonym mu do działalności kombatanckiej pełnił służbę w Korpusie Bezpieczeństwa Wewnętrznego i nie brał udziału w walkach z oddziałami UPA i grupami Wehrwolfu. W związku z tym, jak stwierdzono, uprawnienia kombatanckie uzyskał na mocy dotychczasowych przepisów wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej". Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych stwierdził też, że zgodnie z treścią art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach nie jest obowiązany do wyjaśniania, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach. Skarżący we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podniósł, że wiosną 1949 r. brał udział w potyczce z oddziałem UPA. Ponownie rozpatrując sprawę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 23 października 2001 r. nr [...] utrzymał swoje poprzednie rozstrzygnięcie w mocy. Uzasadniając decyzję podzielił dotychczasowe ustalenia i wnioski. Wskazał, że stan faktyczny sprawy ustalono na podstawie akt ZBOWiD i kserokopii zestawienia "Oddziały KBW walczące ze zbrojnym podziemiem w latach 1945-1954". W skardze skarżący ponownie powołał się na swój udział w walkach z oddziałami UPA. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów powszechnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Skarżący w postępowaniu administracyjnym twierdził, iż brał udział w walkach z oddziałami UPA na terenach województwa [...], [...] i Puszczy [...]. Okoliczność ta mogłyby uzasadniać przyznanie uprawnień kombatanckich na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wskazane twierdzenie skarżącego winien był zatem rozważyć w postępowaniu o pozbawienie go uprawnień kombatanckich. Odmienny pogląd Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie jest trafny. W uchwale z dnia 4 marca 2002 r., OPS 13/01, opublikowanej w ONSA nr 4 z 2002 r., poz. 132, Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że wniosek (zarzut) osoby, której uprawnień kombatanckich dotyczy postępowanie o pozbawienie tych uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach, wskazujący na zachowanie uprawnień z tytułów określonych w tej ustawie, powinien być rozpoznany i rozstrzygnięty w postępowaniu weryfikacyjnym w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę tezę wskazanej uchwały podziela. Zatem Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych był zobowiązany do rozważenia twierdzeń skarżącego. Zaniechanie tego należy ocenić jako uchybienie przepisom postępowania, w szczególności art. 7 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a., mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż nie można przesądzić, iż twierdzenia skarżącego, iż walczył z oddziałami UPA nie są wiarygodne. Organ administracji ograniczył się bowiem do sprawdzenia prawdziwości czasu walk z oddziałami UPA wskazanego przez skarżącego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (1949 r.). Z tego samego jednak dokumentu, na który powołał się organ administracji, wynika, iż jednostka, w której służył skarżący, brała udział w walkach z oddziałami UPA w 1950 r. Fakt ten pozostaje w związku z okresem, za który skarżącemu przyznano uprawnienia kombatanckie (1948-1950). Skarżący wprawdzie twierdził, iż z oddziałami UPA walczył w 1949 r., jednakże ta rozbieżność, z uwagi na upływ czasu i związane z tym duże prawdopodobieństwo pomyłki, nie może być przesądzająca. Należy przy tym zauważyć, że na korzyść skarżącego przemawia to, iż ubiegając się o uprawnienia kombatanckie przyznawane przez ZBoWiD twierdził, iż walczył z "reakcyjnym podziemiem" m.in. na terenach województwa [...], gdzie, jak wiadomo ze źródeł historycznych, działały oddziały UPA. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji winien rozważyć twierdzenia skarżącego, iż podczas służby w Wojsku Polskim walczył z oddziałami UPA. Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia opartego na przepisie art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Z art. 26 ustawy o kombatantach wynika bowiem, że ostateczna decyzja o pozbawieniu uprawnień kombatanckich nie jest wykonalna. Wykonalna jest dopiero decyzja prawomocna, czyli decyzja od której nie można wnieść skargi do sądu administracyjnego z powodu upływu terminu do jej wniesienia albo decyzja, co do której wniesiona skarga została odrzucona lub oddalona. Wskazany przepis nie ma zatem zastosowania do decyzji o pozbawieniu uprawnień kombatanckich, gdyż te, od których wniesiono skargi do sądu administracyjnego są wykonalne wówczas, gdy skarga została oddalona lub odrzucona. Wobec uwzględnienia skargi Sąd na mocy art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.