II FSK 201/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Krzymień (spr.), Sędzia NSA Grzegorz Borkowski, Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Protokolant Magdalena Gródecka, po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2006 r. na rozprawie w Wydziale II Izby Finansowej skargi kasacyjnej Bronisława i Zuzanny S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 16 listopada 2004r. sygn. akt I SA/Lu 449/04 w sprawie ze skargi Bronisława i Zuzanny S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 28 lipca 2004 r. (...) w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od spadków i darowizn oddala skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 16 listopada 2004 r., I SA/Lu 449/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę Bronisława i Zuzanny S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 28 lipca 2004 r. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 par. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ - zwanej dalej p.p.s.a. - tj. z powodu nieuzupełnienia jej braków w wyznaczonym terminie. Pismem z dnia 1 października 2004 r. pełnomocnik Strony wezwany został do uiszczenia wpisu sądowego, wskazania imion, nazwiska Skarżących oraz ich adresu, a także okazania stosownego pełnomocnictwa do reprezentowania Strony przez Sądem w rozpatrywanej sprawie. Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu 8 października 2004 r. Sąd I instancji wskazał, iż wprawdzie pełnomocnictwo doręczono i wpis uiszczono w terminie, ale nie uzupełniono pozostałych braków. Od powyższego postanowienia Skarżący wnieśli skargę kasacyjną żądając jego uchylenia i nadania biegu skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 28 lipca 2004 r. Zdaniem Strony, zaskarżone orzeczenie narusza przepisy postępowania w sposób mający wpływ na wynik sprawy, bowiem wszystkie braki formalne złożonej skargi zostały uzupełnione w terminie. Imiona i nazwisko Skarżących wskazano na pełnomocnictwie, które - jak Sąd wskazał w uzasadnieniu postanowienia - zostało złożone w wyznaczonym terminie, a ich adres ujawniono na dowodzie wpłaty żądanego wpisu sądowego, który również - co nie zostało przez Sąd podważone - został uiszczony w terminie. A zatem, zdaniem Strony, wskazany w zaskarżonym postanowieniu art. 58 par. 1 pkt 3 p.p.s.a. nie ma w sprawie zastosowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna, jako bezzasadna, podlega oddaleniu. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej wynikające z art. 183 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ - zwanej dalej p.p.s.a. - oznacza, iż kierunki i zakres badania legalności zaskarżonego orzeczenia, wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną. Konsekwencją powyższego jest również i to, że Sąd nie może uzupełniać i domniemywać treści podstaw skargi kasacyjnej oraz jej wniosków wypowiadając się wyłącznie co do trafności sformułowanych przez stronę elementów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej wyznaczających jej granice. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1. naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2. naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie zauważyć należy, iż wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna w jej petitum nie zawiera prawidłowo wskazanych podstaw zaskarżenia postanowienia Sądu I instancji. Wprawdzie jej autor powołuje się na art. 174 pkt 2 p.p.s.a., jednakże nie wskazuje konkretnych przepisów postępowania, które Sąd - jego zdaniem - naruszył, a które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Przy najbardziej liberalnej interpretacji treści wniesionego środka odwoławczego uznać należy, iż ta podstawa została powołana w końcowym fragmencie uzasadnienia: "(...) przesłanka z art. 58 par. 1 pkt 3 p.p.s.a. nie może mieć w tym konkretnym przypadku zastosowania". Zdaniem Skarżącego, uzupełnił on wszystkie braki formalne skargi w wyznaczonym terminie, a zatem Sąd I instancji niewłaściwie zastosował powołany przepis. Z takim zarzutem Naczelny Sąd Administracyjny zgodzić się nie może, bowiem - wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej - nie wszystkie wskazane w wezwaniu sądowym braki skargi zostały uzupełnione. Słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, iż pełnomocnik Skarżących nie wskazał w wyznaczonym terminie adresu Skarżących. Za taką bowiem czynność nie można uznać umieszczenia na dowodzie wpłaty wpisu danych personalnych Strony. Zgodnie z art. 49 par. 1 p.p.s.a. pismo Strony nie może otrzymać prawidłowego biegu, jeżeli nie spełnia określonych warunków formalnych. Przy czym chodzi tu o warunki formalne ogólne, przewidziane dla wszystkich pism strony /art. 46-47 p.p.s.a./, jak i warunki formalne szczególne, przewidziane dla niektórych pism, np. skargi /art. 57 p.p.s.a./, czy wskazane w art. 279 p.p.s.a. wymogi skargi o wznowienie postępowania /por. A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, B. Gruszczyński, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" Zakamycze 2005 r., str. 126/. Konsekwencją tego, iż pismo nie spełnia wskazanych wymogów jest bądź pozostawienie go bez rozpoznania /art. 49 par. 1 p.p.s.a./, bądź np. odrzucenie, jak w przypadku skargi /zgodnie z powołanym w treści skargi kasacyjnej art. 58 par. 1 pkt 3 p.p.s.a./. Art. 46 p.p.s.a. zawiera ogólne warunki, którym odpowiadać musi każde pismo procesowe /par. 1/. Wprowadza przy tym wyraźne rozróżnienie warunków pierwszego pisma procesowego i dalszych pism procesowych w sprawie /par. 2/. Każde pismo strony powinno zawierać: 1/ oznaczenie sądu, do którego jest skierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników; 2/ oznaczenie rodzaju pisma; 3/ osnowę wniosku lub oświadczenia; 4/ podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika; 5/ wymienienie załączników. Gdy pismo strony jest pierwszym pismem w sprawie, powinno ponadto zawierać oznaczenie miejsca zamieszkania, a w razie jego braku - adresu do doręczeń, lub siedziby stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników oraz przedmiotu sprawy, pisma zaś dalsze - sygnaturę akt. Skarga na decyzję administracyjną jest pismem wszczynającym postępowanie, a zatem niewątpliwie stanowi pierwsze pismo w sprawie. Powyższe przepisy wskazują, iż postępowanie sądowoadministracyjne jest postępowaniem sformalizowanym i polega głównie na wymianie pism, stąd dbałość ustawodawcy w zakresie szczegółowego określenia elementów pism procesowych. Nie chodzi bowiem o to, że Sąd nie mógł ustalić brakujących w piśmie /w tym przypadku w skardze/ informacji, np. imion i nazwiska Skarżących, czy ich adresu i z tego powodu wzywał pełnomocnika do ich ujawnienia. Powyższe dane Sąd mógł ustalić np. na podstawie akt administracyjnych, czy chociażby odpowiedzi na skargę przesłanej przez organ administracji. Art. 46 p.p.s.a. używa określenia "każde pismo" /a zatem nie tylko skarga, ale również każde kolejne pismo wnoszone w toku sprawy, np. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, czy wniosek o uzasadnienie wyroku/, a art. 49 p.p.s.a. nie upoważnia Sądu do samodzielnego uzupełniania braków, lecz wprost zobowiązuje do wezwania Strony o przedstawienie stosownych informacji. Uznanie argumentacji autora skargi kasacyjnej za właściwą prowadziłoby w konsekwencji do stwierdzenia, iż większość z punktów zawartych w art. 46 p.p.s.a. to przepisy pozbawione mocy wiążącej. Nie byłoby bowiem potrzeby wskazywania w pismach wnoszonych w toku postępowania imienia i nazwiska, czy nazwy Strony, jak również podpisywania wniosku czy oświadczenia. Za uzupełnienie adresu Skarżących nie można uznać - wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej - jego ujawnienie na dowodzie wpłaty należnego wpisu. Potwierdzenie dokonania wpłaty, jak sama nazwa wskazuje, udowadnia dokonanie czynności jaką jest przekazanie określonej sumy pieniędzy /w tym przypadku uiszczenie wpisu od skargi/,a zatem uzupełnienie innego braku wniesionego środka odwoławczego. Ponadto, potwierdzenie dokonania wpłaty w kasie Sądu jest dokumentem wystawionym przez Sąd, a zatem tym bardziej nie można go uznać za pismo Strony w którym uzupełniono braki formalne pisma, o których mowa w art. 58 par. 1 pkt 3 p.p.s.a. Wobec wykazania, iż skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.