II SA/Kr 2704/00

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Niecikowski (spr) Sędziowie : NSA Joanna Tuszyńska WSA Małgorzata Brachel -Ziaja Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2004r sprawy ze skargi E.Ł. na decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 4 października 2000r , Nr [....] w przedmiocie odmowy nakazania rozbiórki skargę oddala Decyzją z dnia 31.12.1998 r. (znak:....) Prezydent Miasta K. działając na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo Budowlane (Dz.U. nr.89 poz.414 z późn.zm.- obecnie tj. Dz.U. z 2003 r. nr .207 poz. 2016 - zwanej dalej Prawem Budowlanym z 1994 r.) po rozpoznaniu wniosku E.L. odmówił nakazania rozbiórki części obiektu przy ul. [....] w K. , mającej powstać w wyniku rozbudowy strychu dokonanego przez współwłaścicielkę A.H. Na skutek odwołania E.L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 4.10.2000 r., (znak:....) uchylił opisaną wyżej decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu wywiedziono co następuje: 1/ przedmiotem postępowania administracyjnego w sprawie jest budynek przy ul. [....] w K. Wydając zaskarżoną decyzję organ I instancji zastosował nieprawidłowy tryb postępowania oraz dokonał błędnego określenia daty wszczęcia postępowania, skoro przyjął, że E.L. pismem z dnia [....] .12.1996 r., zwróciła się o wszczęcie postępowania w sprawie, a nie można przyjąć - tak jak to czyni organ I instancji, że postępowanie w sprawie zakończyło się "pismem z dnia [....].12.1997 r. ". Właściwą formą zakończenia postępowania administracyjnego jest decyzja, a taka w sprawie, do dnia 31.12.1998 r., nie została wydana, 2/ materiał zawarty w aktach jest jednak w zakresie wszczęcia postępowania niekompletny. Wynika z niego, że zostało ono wszczęte na wniosek J.M. , w którym żądała zbadania legalności przebudowy strychu w przedmiotowym budynku połączonej z jego adaptacją na cele mieszkalne. W trakcie postępowania organ I instancji zakwalifikował prowadzone roboty budowlane jako remont. Podstawą prawno-materialną zaskarżonej decyzji był zaś przewidujący wydanie nakazu rozbiórki obiektu lub jego części art. 48 Prawa Budowlanego z 1994 r. Przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do robót budowlanych będących budową, przez którą należy rozumieć wznoszenie obiektu budowlanego lub jego części. W tej sytuacji organ I instancji "zastosował nieodpowiedni tryb postępowania, a tym samym nie było podstaw do wydania decyzji odmawiającej rozbiórkę części obiektu, gdyż strona o to nie wnioskowała ". 3/ w sprawie należało zastosować tryb postępowania wynikający z art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, bowiem stosuje się go w przypadkach innych niż określone w art. 48 tego prawa. 4/ w zakończeniu podniesiono, że wątpliwości organu odwoławczego budzi prawidłowość ustalenia stron postępowania. O przeprowadzeniu oględzin był zawiadamiany J.H. , który "jest współwłaścicielem przedmiotowego budynku natomiast nie został on ujęty w rozdzielniku zaskarżonej decyzji". Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyła E. L. i nie precyzując żądania skargi, zarzuciła, że : 1/ fakt naruszenia przez organ I instancji prawa, ma uniemożliwić skarżącym zastosowanie art. 48 Prawa Budowlanego z 1994 r., i nie powinien być "podstawą do ponownego rozpatrywania oczywistej sprawy przez organ I instancję" a celem takiego działania jest Jedynie wydłużyć sprawę do upływu 5 lat, by po tym okresie samowolę tę uznać za fakt "prawnie " dokonany ". 2/ organ II instancji "kontynuuje linię PINB w K., mającą uniemożliwić skarżącym realizację prawa z art. 48 ustawy "prawo budowlane", który to artykuł nie wymaga wniosku osoby skarżącej o dokonanie rozbiórki", a fakt powzięcia wiadomości o samowoli winien skutkować podjęcie działań z urzędu, 3/ próba zastosowania art. 50 i 51 Prawa Budowlanego z 1994 r., "wymiennie z art. 48 tejże ustawy nie ma żadnej prawnej podstawy, albowiem artykuł 48 mówi o nakazie rozbiórki w trybie decyzji, a art 50 i 51 o wstrzymaniu budowy poprzez wydanie postanowienia, o co wnosiłyśmy z siostrą J.M. natychmiast po zgłoszeniu przystąpienia do samowoli budowlanej, celem zablokowania jej zakończenia, ale organ nadzoru budowlanego przez pół roku nie zareagował, czekając na zakończenie robót, których teraz nie chce podporządkować dyspozycji art. 48 prawo budowlane". Zdaniem skarżącej art. 50 i 51 miałby zastosowanie, gdyby nadzór budowlany wstrzymał budowę a ponieważ dopuścił do jej zakończenia -jedynie art. 48 ma tutaj bezwzględne zastosowanie. 4/ argument organu odwoławczego, że rozbiórce podlegają wyłącznie obiekty budowlane lub ich części, "kłóci się z argumentacją" innej decyzji tego organu (znak: .....z dnia 9.10.200 r., w sprawie zastosowania art. 48 prawo budowlane do demontażu daszka nad drzwiami podwórka), 5/ nie ma znaczenia merytorycznego podnoszony argument o nie powiadomieniu J.H. w rozdzielniku zaskarżonej decyzji J.H. bądź mógł się odwołać od decyzji, bądź opowiedzieć się po stronie inwestora. "Oba warianty nie umniejszyły więc jego rzeczywistych praw, jako współwłaściciela ". W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł ojej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga w sprawie niniejszej została złożona przed dniem 1.01.2004 r. Zgodnie jednak z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 - w skrócie p.o.p.s.a.). Skargę należy uznać za nieuzasadnioną. Dokonana w trybie art. l § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r., Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269), kontrola sądowa zaskarżonej decyzji, nie stwierdziła aby naruszała ona prawo w takim stopniu aby mogła prowadzić do uwzględnienia skargi. Uchylenie zaskarżonej decyzji może nastąpić w przypadku stwierdzenia ( art. 145 § l pkt. 1-3 p.o.p.s.a.) a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kontroli Sądu podlega decyzja kasacyjna a więc decyzja uchylająca decyzję organu I instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania przez ten organ. Zgodnie z art. 138 § 2 kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Tak właśnie było w niniejszej sprawie. Organ I instancji nie zebrał w sposób należyty materiału istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy w zakresie wniosku skarżącej zmierzającego do nakazania dokonania rozbiórki. Można mieć zastrzeżenia co do treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w tym miejscu gdzie, jak można sądzić, przesądza ono, że do sprawy należało zastosować tryb postępowania wynikający z art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego z 1994 r. Przypomnieć należy, że o treści rozstrzygnięcia sprawy przekazanej w trybie art. 138 § 2 kpa do ponownego rozpoznania, decyduje wyłącznie organ I instancji, który winien dokonać tego rozstrzygnięcia samodzielnie, bez jakiegokolwiek wpływu w tym zakresie organu odwoławczego. Samo to uchybienie nie może jednak przemawiać za koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Organ I instancji ponownie rozpoznając sprawę samodzielnie dokonana oceny prawnej, ale ta ocena prawna musi zapaść po ustaleniu w sposób jednoznaczny stanu faktycznego. Podnoszone w skardze okoliczności muszą być rozpatrzone przez organ I instancji, w toku ponownego rozpoznania sprawy a zajęte w tych kwestiach stanowisko organów musi znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji zgodnie z treścią art. 107 § 3 kpa. W związku z zarzutem skargi, co do prawidłowości zawiadomienia o postępowaniu stron tego postępowania, zwrócić należy uwagę, że obowiązkiem organów administracyjnych jest ustalenie stron postępowania, przy czym o uznaniu za stronę decyduje treść prawa a nie uznanie organu, a kontroli organu odwoławczego podlega prawidłowość działania organu I instancji w tym zakresie jak i w zakresie zabezpieczenia stronie czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 kpa). W tym stanie rzeczy skoro dokonana kontrola nie wykazała aby zaskarżona decyzja naruszała prawo, na podstawie art. 151 ustawy 30.08.2002 r. p.o.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.